ARW 2 samenvatting - rechtsgeleerdheid

ARW 2
Week 1: strafrecht

Materieel strafrecht

- Ziet op de inhoud van het strafrecht
 Onder nadere welke feiten zijn strafbaar en welke sancties zijn
daaraan verbonden



Formeel strafrecht: strafprocesrecht

- Ziet op de procedure die gevolgd moet worden zodra er sprake is
van een strafbaar feit



Inleiding

Indeling materiële strafrecht

- Algemeen deel
 Boek 1 Sr -> algemene bepalingen
 Art. 91 Sr: Dit boek is ook van toepassing op andere
strafwetten
- Bijzonder deel
 Boek 2 Sr -> misdrijven
 Ernstige strafbaar feiten
 In andere wet in formele zin staat aangegeven als het een
misdrijf of overtreding is
 Boek 3 Sr -> overtredingen
 Minder ernstige strafbare feiten
 In andere wet in formele zin staat aangegeven als het een
misdrijf of overtreding is
 Lagere regelgeving (o.a. AMvB, ministeriële regeling,
prov./gem. verordening) -> overtreding
 Specifieke wetten




Overtreding

, - 2 verschillende betekenissen
 Overtreding in de zin van lichter strafbaar feit: geen misdrijf
 Overtreding in de zin van gedraging in strijd met juridische norm:
ook misdrijf



Belang onderscheid misdrijf-overtreding

1. De bevoegdheid van de rechter in eerste aanleg
 Absolute competentie
 Hoofdregel:
 Misdrijf -> sector straf, art. 45 RO
 Overtreding -> sector kanton, art. 382 Sv
2. De delictsvormen poging, voorbereiding en medeplichtigheid zijn
alleen bij misdrijven strafbaar
 Poging en voorbereiding -> art. 45 en 46 Sr
 Medeplichtigheid -> art. 48 t/m 52 Sr
3. Wanneer een Nederlander in een ander land een misdrijf heeft
gepleegd, kan in Nederland een strafvervolging worden ingesteld, 2
voorwaarden
 Op het feit staat een gevangenis van tenminste 8 jaar
 Het delict is in het buitenland strafbaar gesteld
 Strafbaar buiten landsgrenzen -> art. 5 en 7 Sr
4. Slechts op verdenking van het plegen van een misdrijf kan een bevel
tot voorlopige hechtenis worden gegeven
 Voorlopige hechtenis -> art. 67 Sv



Legaliteitsbeginsel

 Art. 1 lid 1 Sr
 Art. 16 Gw
 Art. 7 lid 1 EVRM
- ‘’geen feit is strafbaar dat uit kracht van een daaraan voorafgegane
wettelijke strafbepaling’’ -> nulla poena
 ‘’wettelijke strafbepaling’’
1.
a. Strafbaarheid op basis van geschreven delictsomschrijving
(niet o.b.v ongeschreven recht)
b. Terug te voeren op een wet in formele zin
2. Bepaaldheidsgebod -> voldoende nauwkeurig
 Lex certa

3. Verbod van analogie

,  Extensieve interpretatie mag wel
 ‘’daaraan voorafgegane’’
4. Verbod van terugwerkende kracht
 Verandering wet na feit? -> gunstige bepaling voor
verdachte, art. 1 lid 2 Sr
 Problematisch destijds bij bijv. computercriminaliteit en
joyriding
- Uitzondering op legaliteitsbeginsel
 Misdrijven tegen de menselijkheid
 Bijv. kort na WO II -> Neurenberg en Tokio
 Art. 7 lid 2 EVRM: algemene rechtsbeginselen die door de
beschaafde volken worden erkend



Strafbaarheid: criteria

- Voorwaarden voor strafbaarheid gedraging:
1. Bestanddelen van de delictsomschrijving (delictsomschrijving is
vervuld)
2. Elementen (kunnen bestanddeel zijn)
a. Gedraging moet wederrechtelijk zijn
b. Dader moet schuld hebben
- Voorbeeld: art. 310 Sr
 Bestanddelen: Hij die enig goed dat geheel of ten dele aan een
ander toebehoort wegneemt, met het oogmerk om het zich
wederrechtelijk toe te eigenen,
 Kwalificatie: wordt, als schuldig aan diefstal,
 Sanctie: gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren
of geldboete van de vierde categorie
- Bestanddelen: de gedraging en de voorwaarden waaronder het feit
strafbaar is
 Alle bestanddelen delictsomschrijving moeten zijn vervuld
 Uitzondering: meerdere strafbare feiten in één
delictsomschrijving
 Objectieve -> bijv.: ‘enig goed dat geheel of ten dele aan een
ander toebehoort’ & ‘wegneemt’
 Subjectieve: geestesgesteldheid -> bijv.: ‘met het oogmerk’
 Schuld of opzet worden in de delictsomschrijving
subjectieve bestanddelen genoemd -> de verdachte kan
het strafbare feit alleen verrichten als deze
geestesgesteldheid aanwezig is
 Objectieve, maar gesubjectiveerd -> bijv.: ‘om het zich
wederrechtelijk toe te eigenen’

, - Elementen
a. Wederrechtelijkheid
 Gedraging in strijd met het recht
 (Als bestanddeel: zonder toestemming rechthebbende) -> bijv.
art. 350 Sr (vernieling)
b. Schuld
 Dader handelt verwijtbaar
 HR 14 feb 1916, Melk en water
 Geen straf zonder schuld
 Boer mengde melk aan met water en liet een knecht dit
verkopen, boer en knecht werden vervolgd. Maar werd
geoordeeld dat de knecht niet veroordeeld kon worden,
want hij wist er niet van -> geen straf zonder schuld.
 Als bestanddeel: culpa, betekent schuld
 Onvoorzichtigheid, roekeloosheid, onachtzaamheid,
nonchalance of nalatigheid in allerlei gradaties -> het is (al
dan niet bewust) onzorgvuldig handelen
 Bijv. art. 307 Sr (dood door schuld)
 En dan heb je ook nog dolus: het strafbare feit wordt dan
willens en wetens verricht
- Er is sprake van een strafbaar feit en strafbare dader wanneer er
aan 3 voorwaarden is voldaan
1. De gedraging valt onder alle bestanddelen van een
delictsomschrijving
2. De gedraging is wederrechtelijk
3. De gedraging is aan de dader te verwijten



Belang onderscheidt bestanddeel-element

- Bestanddelen: ten laste legging moet worden bewezen
- Elementen: niet in ten laste legging, worden verondersteld



Strafbaarheid: uitsluiting

 Art. 39 e.v. Sr
- Strafuitsluitingsgronden
A. Rechtvaardigingsgronden
 Feit is niet strafbaar: ontneemt wederrechtelijkheid
B. Schulduitsluitingsgronden