Hoe het die Franse Rewolusie die grondslag vir
Waarom is daar in 1789 ontevredenheid in Frankryk?
modern demokrasieë gelê?
• Franse Rewolusie het onder die Ou Regime (ou bedeling) geleef – gebaseer op feodale
• Frankryk was ’n groot land in Sentraal-Europa. stelsel.
• In 1789 het Parys meer as ’n half miljoen inwoners gehad. • Feodalisme het in die 18de eeu in meeste Europese lande geheers.
• Die meeste was kleinboere wat die grond bewerk het. • Feodalisme het beteken dat laer klasse onderdruk was en geen politieke verteenwoordiging
• Al was Frankryk welvarend, was die kleinboere baie arm. of stem in die regering gehad het nie.
• Hulle het onder die feodale stelsel geleef, bekend as die • Gewone mense is deur konings en keisers beheer, wat onbeperkte mag gehad het.
Ou Regime/Ou Orde. • Daar was sommige lande waar hervormings ingevoer is en veranderinge gemaak is.
• Die koning het sy posisie geërf en volgens godgewilde reg
geheers.
Koning Louis XVI – Frankryk
• Gewone mense het geen politieke sê gehad nie.
• Franse mense het onder die feodale stelsel (Ancient Regime) geleef.
• Nuwe idees van vryheid, gelykheid en broederskap het
• Koning Lodewyk XVI was ‘n absolute monarg – het volgens
Sample
mense geïnspireer om die stelsel uit te daag.
godgewilde reg regeer.
• Hierdie idees het die grondslag van moderne demokrasieë
• Hy het sonder ‘n parlement regeer – niemand kon sy besluite
gelê. O3: Die bevraagteken nie.
Franse Koning George III – Brittanje
• Grondwetlike monargie is in die 17de eeu in Brittanje gevestig.
Revolusie
• Die monarg het beperkte magte gehad.
•
Summaries after sample
Frankryk in 1789
Wat is ‘n rewolusie?
Rewolusie – Afkomstig van die Engelse woord ‘revolve’- om om te draai, of terug
te verander.
• Brittanje het ‘n parlement gehad, maar stemreg was tot die
hoërklasse beperk.
• Tsaar Peter I – Rusland
• Tsaars van Rusland was outokratiese heersers.
• In die 17de en 18de eeue het verligte Tsaars politieke en sosiale
• Politiek – om die regeringstelsel te verander. hervormings ingevoer, maar lyfeienes is nie bevry nie.
• Rusland was nie ‘n ware demokrasie nie – feodalisme was besig om
Verandering Verandering uit te sterf.
• Kan onderhandel word. • Kan gewelddadige en bloedige • Feodalisme het tot die einde van die 18de eeu bestaan.
• Soos in 1994 in Suid-Afrika - omverwerp van die politieke orde •
die nuwe demokratiese wees. (Net soos Franse
regering – Apartheidsregering Rewolusie) Hoe het die ekonomiese situasie in Frankryk gelyk?
vervang het.
• Franse regering het geld deur belasting ingevorder.
• Meerderheid belasting is deur die derde stand betaal.
GR10 GESK K2-O3 Breinkaart Ace It Copyright © www.summariessa.co.za (DO NOT COPY)
,Sample
Summaries after sample
, Wat het die opkoms van die Sotho-kininkryk onder
Moshoeshoe gelei?
O4: • Basotho-koninkryk onder Moshoeshoe:
Watter omstandighede het tot die vorming van Vervolg • Geleë in Caledonriviervallei.
die Gaza-staat gelei? • Een van die mees suksesvolle state tydens die tyd van moeilikhede.
• 1824: volgelinge na Thaba-Bosiu verskuif (plat, fortagtige berg).
Gaza-koninkryk: • 1820’s: Caledonvallei versteur deur Boer-, Griekwa- en Kora-stropers.
• Gelei deur Soshangane (militêre leier onder Zwide). • Bied beskerming, vrede en sekuriteit aan verskeie groepe.
• 1819: mense na suidelik Mosambiek verskuif ná Ndwandwe se verbrokkeling.
• Doel: beheer ivoorhandel in Delagoabaai.
• Kleinere hoofmanskappe onafhanklik → beskerm buitewyke en koning
• Soshangane absorbeer verowerde hoofmanskappe in Gaza via Amabutho-stelsel.
se beeste.
• 1828: aanvalle van Shaka en Dingaan afgeweer (handel in Delagoabaai).
•
Sample
Koninkryk uit verskillende etniese groepe saamgestel.
• Portugese nedersettings in Inhambane betaal heffings ná 1834 oorwinning. • Nie gesentraliseer nie → geen amabutho-stelsel.
• Buiteposte van Gaza geroof, nie vernietig nie. • Mafiso-stelsel: beeste aan lojale volgelinge gegee.
• Groei beïnvloed huidige Mpumalanga- en Limpopo-provinsies. • Middel 1830’s: magtigste staat in die gebied.
• 1820–1830’s: grootste en magtigste staat in noorde. • Geskiedkundiges: Moshoeshoe suksesvol as diplomat en strateeg.
• Geleë in Mosambiek → strek van Zambezi tot suid van Limpopo. •
Summaries after sample • Strategieë en alliansies:
• Alliansie met magtige Pedi in die noorde.
• Beeste as huldeblyk aan magtige hoofmanskappe (Zoeloe) gestuur.
• Jaarlikse huldeblyk van kraanvoëlvere aan Shaka.
• Huweliksbande om verhoudings met ander groepe te vestig.
• Perde en gewere van Kaapkolonie gekoop.
Moshoeshoe: • Ndebele verslaan → beeste aan Mzilikazi vir noordelike trek gestuur.
• Bewus van nuwe invloede op sy koninkryk. •
• Waarde van sendelinge besef → Eugene Casalis in 1833 naby Thaba Bosiu
gevestig.
• Casalis: vriend en adviseur van Moshoeshoe → skryf briewe aan Kaapse regering.
• Ander bedreiging: Boere trek noorde toe en na Natal.
• Aanvanklik Boere verwelkom → hoop hulle sal vinnig beweeg.
• 1840’s: spanning → Boere maak private aansprake op Basoetoe-grond.
GR10 GESK K2-O4 Breinkaart Ace It Kopiereg © www.summariessa.co.za (DO NOT COPY)
, Sample
Summaries after sample
Waarom is daar in 1789 ontevredenheid in Frankryk?
modern demokrasieë gelê?
• Franse Rewolusie het onder die Ou Regime (ou bedeling) geleef – gebaseer op feodale
• Frankryk was ’n groot land in Sentraal-Europa. stelsel.
• In 1789 het Parys meer as ’n half miljoen inwoners gehad. • Feodalisme het in die 18de eeu in meeste Europese lande geheers.
• Die meeste was kleinboere wat die grond bewerk het. • Feodalisme het beteken dat laer klasse onderdruk was en geen politieke verteenwoordiging
• Al was Frankryk welvarend, was die kleinboere baie arm. of stem in die regering gehad het nie.
• Hulle het onder die feodale stelsel geleef, bekend as die • Gewone mense is deur konings en keisers beheer, wat onbeperkte mag gehad het.
Ou Regime/Ou Orde. • Daar was sommige lande waar hervormings ingevoer is en veranderinge gemaak is.
• Die koning het sy posisie geërf en volgens godgewilde reg
geheers.
Koning Louis XVI – Frankryk
• Gewone mense het geen politieke sê gehad nie.
• Franse mense het onder die feodale stelsel (Ancient Regime) geleef.
• Nuwe idees van vryheid, gelykheid en broederskap het
• Koning Lodewyk XVI was ‘n absolute monarg – het volgens
Sample
mense geïnspireer om die stelsel uit te daag.
godgewilde reg regeer.
• Hierdie idees het die grondslag van moderne demokrasieë
• Hy het sonder ‘n parlement regeer – niemand kon sy besluite
gelê. O3: Die bevraagteken nie.
Franse Koning George III – Brittanje
• Grondwetlike monargie is in die 17de eeu in Brittanje gevestig.
Revolusie
• Die monarg het beperkte magte gehad.
•
Summaries after sample
Frankryk in 1789
Wat is ‘n rewolusie?
Rewolusie – Afkomstig van die Engelse woord ‘revolve’- om om te draai, of terug
te verander.
• Brittanje het ‘n parlement gehad, maar stemreg was tot die
hoërklasse beperk.
• Tsaar Peter I – Rusland
• Tsaars van Rusland was outokratiese heersers.
• In die 17de en 18de eeue het verligte Tsaars politieke en sosiale
• Politiek – om die regeringstelsel te verander. hervormings ingevoer, maar lyfeienes is nie bevry nie.
• Rusland was nie ‘n ware demokrasie nie – feodalisme was besig om
Verandering Verandering uit te sterf.
• Kan onderhandel word. • Kan gewelddadige en bloedige • Feodalisme het tot die einde van die 18de eeu bestaan.
• Soos in 1994 in Suid-Afrika - omverwerp van die politieke orde •
die nuwe demokratiese wees. (Net soos Franse
regering – Apartheidsregering Rewolusie) Hoe het die ekonomiese situasie in Frankryk gelyk?
vervang het.
• Franse regering het geld deur belasting ingevorder.
• Meerderheid belasting is deur die derde stand betaal.
GR10 GESK K2-O3 Breinkaart Ace It Copyright © www.summariessa.co.za (DO NOT COPY)
,Sample
Summaries after sample
, Wat het die opkoms van die Sotho-kininkryk onder
Moshoeshoe gelei?
O4: • Basotho-koninkryk onder Moshoeshoe:
Watter omstandighede het tot die vorming van Vervolg • Geleë in Caledonriviervallei.
die Gaza-staat gelei? • Een van die mees suksesvolle state tydens die tyd van moeilikhede.
• 1824: volgelinge na Thaba-Bosiu verskuif (plat, fortagtige berg).
Gaza-koninkryk: • 1820’s: Caledonvallei versteur deur Boer-, Griekwa- en Kora-stropers.
• Gelei deur Soshangane (militêre leier onder Zwide). • Bied beskerming, vrede en sekuriteit aan verskeie groepe.
• 1819: mense na suidelik Mosambiek verskuif ná Ndwandwe se verbrokkeling.
• Doel: beheer ivoorhandel in Delagoabaai.
• Kleinere hoofmanskappe onafhanklik → beskerm buitewyke en koning
• Soshangane absorbeer verowerde hoofmanskappe in Gaza via Amabutho-stelsel.
se beeste.
• 1828: aanvalle van Shaka en Dingaan afgeweer (handel in Delagoabaai).
•
Sample
Koninkryk uit verskillende etniese groepe saamgestel.
• Portugese nedersettings in Inhambane betaal heffings ná 1834 oorwinning. • Nie gesentraliseer nie → geen amabutho-stelsel.
• Buiteposte van Gaza geroof, nie vernietig nie. • Mafiso-stelsel: beeste aan lojale volgelinge gegee.
• Groei beïnvloed huidige Mpumalanga- en Limpopo-provinsies. • Middel 1830’s: magtigste staat in die gebied.
• 1820–1830’s: grootste en magtigste staat in noorde. • Geskiedkundiges: Moshoeshoe suksesvol as diplomat en strateeg.
• Geleë in Mosambiek → strek van Zambezi tot suid van Limpopo. •
Summaries after sample • Strategieë en alliansies:
• Alliansie met magtige Pedi in die noorde.
• Beeste as huldeblyk aan magtige hoofmanskappe (Zoeloe) gestuur.
• Jaarlikse huldeblyk van kraanvoëlvere aan Shaka.
• Huweliksbande om verhoudings met ander groepe te vestig.
• Perde en gewere van Kaapkolonie gekoop.
Moshoeshoe: • Ndebele verslaan → beeste aan Mzilikazi vir noordelike trek gestuur.
• Bewus van nuwe invloede op sy koninkryk. •
• Waarde van sendelinge besef → Eugene Casalis in 1833 naby Thaba Bosiu
gevestig.
• Casalis: vriend en adviseur van Moshoeshoe → skryf briewe aan Kaapse regering.
• Ander bedreiging: Boere trek noorde toe en na Natal.
• Aanvanklik Boere verwelkom → hoop hulle sal vinnig beweeg.
• 1840’s: spanning → Boere maak private aansprake op Basoetoe-grond.
GR10 GESK K2-O4 Breinkaart Ace It Kopiereg © www.summariessa.co.za (DO NOT COPY)
, Sample
Summaries after sample
