Materialen 2
W1 Nieuwe materialen
- Brachot: De Natuursteengroothandel
Wat is je algemene indruk van Brachot als bedrijf?
Brachot komt over als een professioneel, innovatief en internationaal georiënteerd bedrijf.
De toonzaal is overzichtelijk en inspirerend ingericht, met een duidelijke presentatie van de
verschillende soorten natuursteen, composiet en keramische platen. De visie van Brachot
richt zich op kwaliteit, esthetiek én innovatie binnen de wereld van natuursteen. Hun
productieproces is sterk geautomatiseerd, maar er blijft een duidelijke aandacht voor het
ambachtelijke karakter van het materiaal.
Is er aandacht besteed aan duurzaamheid en milieuaspecten binnen Brachot?
Zeker. Brachot lijkt zich bewust van de ecologische impact van ontginning en verwerking
van natuursteen. Ze besteden aandacht aan verantwoorde ontginning, transporte ciëntie
en recyclage van restmateriaal. Ook het aanbieden van duurzame alternatieven zoals
keramische platen en marmercomposiet toont hun engagement op het vlak van milieu en
duurzaamheid.
Zijn er bepaalde aspecten die je bijzonder interessant of indrukwekkend vond?
De indrukwekkende schaal van de productie en stockageruimte was opmerkelijk. Ook het
feit dat ze van ruwe blok tot afgewerkt product werken, toont hun volledige controle over
het proces. De veelzijdigheid van natuursteen en het vakmanschap waarmee het verwerkt
wordt, maakten veel indruk.
- Keukens Ovius – Tablo Design – Interieur Eronda
Wat is je algemene indruk van het interieurbedrijf?
Deze bedrijven stralen een sterk gevoel van vakmanschap en maatwerk uit. Ovius focust op
keukens die zowel technisch hoogstaand als esthetisch aantrekkelijk zijn. Tablo Design
brengt een stoere, natuurlijke look met hun mortex-toepassingen. Eronda richt zich op een
totaalbeleving van interieur met tijdloze elegantie en doordachte materialen. Elk bedrijf heeft
een duidelijke, eigen stijl en visie, wat hen uniek maakt binnen het interieurvak.
Hoe wordt het ambachtelijke aspect van de meubelmakerij ervaren?
Het ambachtelijke karakter komt sterk naar voren bij zowel Tablo Design als Eronda. De
nadruk ligt op manueel werk, precisie en unieke afwerkingen. Er is veel respect voor
materialen en technieken. Bij Tablo Design zie je duidelijk het handwerk in de mortex-
afwerking, wat elk oppervlak uniek maakt. Bij Eronda komt het ambacht vooral tot uiting in
hun meubelontwerpen op maat en ver jnde detaillering.
Is er inzicht verkregen in het ontwerpproces en maakproces?
Ja, er werd inzicht geboden in hoe het ontwerptraject samen met de klant wordt doorlopen:
van concept, materiaalkeuze tot uitvoering. De nauwe samenwerking tussen ontwerpers,
klanten en makers is essentieel. Ovius gaf een goed beeld van hoe keukens technisch
worden opgebouwd, terwijl Tablo en Eronda meer het creatieve en tactiele proces in de
kijker zetten.
Zijn er bepaalde meubels of technieken die je bijzonder aanspreken?
De mortex-toepassingen van Tablo Design zijn erg boeiend: ze combineren een natuurlijke
look met functionaliteit, en zijn toepasbaar in verschillende contexten (keuken, badkamer,
meubels). Ook de slimme indelingen en ver jnde afwerkingen bij Ovius-keukens sprongen
in het oog. Bij Eronda was vooral de materiaalcombinatie (hout, metaal, textiel) en hun
serene stijl erg inspirerend.
Pagina 1
fi fi ffi
,INLEIDING EVOLUTIE VAN MATERIALEN
Luxe was altijd al het voorrecht van de groten der aarde.
Luxe is de belichaming van kracht en di erentiatie, een vervollediging van de ziel en het
kenmerk van absolute superioriteit.
Eigen ziel → een vervollediging van materie
in de tijd werden zeldzame zaken van economisch en sociaal belang
- koloniale veroveringen zorgden voor nieuwe materialen, gaven het idee van luxe
bv: goud (zeldzaam, stralend, vervormbaar en onveranderlijk), edelmetalen,
edelstenen, marmer,...
- de behoefte om erbij te horen
consumptiemaatschappij maakte van luxe een industrie waarbij we in de 19e eeuw een
explosieve versnelling zijn gekomen waardoor voorraden slinken.
- zeldzaam wordt gewoon.
- vandaag staan ook merken, logo’s, handtekening voor luxe
- 18e eeuw = decoratie: bloemenpatronen, motieven,…
objecten waren een manier om een verhaal te vertellen
afwerking ter bescherming of ter decoratie?
- 19e eeuw = industriële tijdperk = functionalisme
decoratie enkel waar het functie benadrukt.
- 20st eeuw kunststof = archetype inert en functioneel materiaal
(kinderziekte = verduren)
- ontwikkeling van materialen blijft groeien → onderhoudsvriendelijkheid
- Vandaag bewustwording:
milieu beschermen alsook ons voortbestaan ←→ waste taking out of sight
bv: uitputting van fossiele brandsto en, het broeikase ect, de opwarming van de aarde en
bedreiging voor de biodiversiteit, gelijkheid,…
90% van de milieu-impact van een product wordt bepaald in de ontwerpfase.
anticiperen en ons voorbereiden op deze alternatieve economie.
SUSTAINABLE DEVELOPMENT GOALS (SDG’S)
Duurzame Ontwikkelingsdoelen, zijn zeventien doelen die in 2015 door de Verenigde Naties
zijn vastgesteld als onderdeel van de Agenda 2030 voor Duurzame Ontwikkeling. Ze
vormen een mondiaal actieplan om armoede uit te roeien, de planeet te beschermen en
welvaart voor iedereen te waarborgen.
De SDG's zijn onderling verbonden en ondeelbaar. Ze zijn van toepassing op alle landen en
alle mensen en richten zich op de oorzaken van armoede en ongelijkheid, niet alleen de
symptomen.
1. Geen armoede: Armoede in al zijn vormen overal beëindigen.
2. Geen honger: Honger beëindigen, voedselzekerheid en betere voeding bereiken en duurzame landbouw bevorderen.
3. Goede gezondheid en welzijn: Zorgen voor een goede gezondheid en welzijn voor iedereen van alle leeftijden.
Pagina 2
ff ff ff
,4. Kwaliteitsonderwijs: Zorgen voor inclusief en gelijkwaardig kwaliteitsonderwijs en het bevorderen van mogelijkheden tot levenslang leren
voor iedereen.
5. Gendergelijkheid: Gendergelijkheid bereiken en alle vrouwen en meisjes empoweren.
6. Schoon water en sanitair: Beschikbaarheid en duurzaam beheer van water en sanitair voor iedereen waarborgen.
7. Betaalbare en duurzame energie: Toegang tot betaalbare, betrouwbare, duurzame en moderne energie voor iedereen waarborgen.
8. Waardig werk en economische groei: Duurzame, inclusieve en aanhoudende economische groei, volledige en productieve tewerkstelling
en waardig werk voor iedereen bevorderen.
9. Industrie, innovatie en infrastructuur: Veerkrachtige infrastructuur opbouwen, inclusieve en duurzame industrialisatie bevorderen en
innovatie stimuleren.
10. Ongelijkheid verminderen: Ongelijkheid binnen en tussen landen verminderen.
11. Duurzame steden en gemeenschappen: Steden en menselijke nederzettingen inclusief, veilig, veerkrachtig en duurzaam maken.
12. Verantwoorde consumptie en productie: Zorgen voor duurzame consumptie- en productiepatronen.
13. Klimaatactie: Dringende actie ondernemen om klimaatverandering en de gevolgen ervan te bestrijden.
14. Leven in het water: Oceanen, zeeën en mariene hulpbronnen behouden en duurzaam gebruiken voor duurzame ontwikkeling.
15. Leven op het land: Ecosystemen op het land beschermen, herstellen en bevorderen, bossen duurzaam beheren, woestijnvorming
bestrijden en landdegradatie tot stilstand brengen en herstellen en de biodiversiteit beschermen.
16. Vrede, rechtvaardigheid en sterke instellingen: Vreedzame en inclusieve samenlevingen bevorderen voor duurzame ontwikkeling,
toegang tot justitie voor iedereen waarborgen en doeltre ende, verantwoordelijke en inclusieve instellingen op alle niveaus opbouwen.
17. Partnerschappen voor de doelen: De implementatie versterken en het mondiale partnerschap voor duurzame ontwikkeling nieuw leven
inblazen.
MATERIALEN IMPACT
Bouwsector = sector met een grote / de grootste energetische impact.
In de EU staat bouwsector voor 40% van het totale energieverbruik
nationaal is 35% van al het afval afkomstig uit diezelfde bouwsector = 15 milj ton / jaar
De energetische impact van gebouwen zelf is tweezijdig:
Operational energy impact → besproken in constructie 1
= de energetische impact die onze gebouwen hebben om ze in werking te houden,
zoals het energieverbruik voor verwarming, ventilatie, verlichting, etc. van onze
gebouwen.
TOTEM = Tool to Optimise the Total Environmental impact of Materials
- Initiële impact om het materiaal te vervaardigen
- Levensduur
- Inzetbaarheid in circulaire economie
Material energy impact → focus
= de energetische impact die materialen waarmee we bouwen doorheen hun volledige
levenscyclus hebben, zoals het energieverbruik voor de productie, het transport, de
verwerking,... tot uiteindelijk zelfs het verbranden ervan.
LINEAIR VS CIRCULAIR DESIGN
materie en technologie kan je niet meer uitspreken zonder ecologie.
duurzame ontwikkeling is noodzakelijk
LEVENSCYCLUS
de industrie is verantwoordelijk voor
- de productie van het product
- de terugname
- de verwijdering
- sociaal
- economie
- ecologie
- geopolitiek
Pagina 3
ff
, modellen om duurzaam om te gaan met afval en materialen
- De ladder van Lansink
- 10R ladder
De ladder van Lansink
- vertrekt van afvalbeheer - afvalhiërarchie, waarbij de milieuvriendelijkste
verwerkingswijzen bovenaan de 'ladder' staan.
- belang van preventie, negatieve impact van afval op het milieu
- gaat uit van lineair model: grondstof wordt gewonnen, product gemaakt en afval wordt
weggegooid.
- heeft 5 stappen
1 | behouden
2 | hergebruiken
3 | recycleren
4 | verbranden
5 | storten
10R ladder
- gericht op het behouden van de waarde van materialen en producten.
- belang van preventie, verlengen van de levensduur van producten en materialen (zolang
mogelijk in de economie houden)
- gaat uit van circulair model
- R-ladder heeft 10 strategieën
Hoe hoger de actie op de ladder staat hoe groter de impact op circulariteit
Voorbeeld - levenscyclus - bedrijf TRESPA (hpl plaatmateriaal)
- oude panelen worden verwijderd
- kan niet opnieuw toegepast worden omwille van brandveiligheid
- reiniging
- andere toepassing zoeken waarbij deze regelgeving minder van belang is (interieur
werkblad,omkasting,buitenmeubilair …)
- nooit 100% biologisch omwille van acrylaat afwerking die voor weersbestendigheid zorgt
- nu 64% → 90% max
MATERIALEN POSITIONEREN IN CIRCULAIR DESIGN
LevensCyclusAnalyse (architectuur - publieke gebouwen)
LCA-software waarmee gebruikers de milieu-impact van hun producten kunnen meten en
inzichtelijk maken.
De uitkomst van een LCA is een scorelijst aan milieue ecten en wordt aangeduid als
het ‘milieupro el’ van het product.
De optelsom van alle milieupro elen maakt het mogelijk om de milieukwaliteit van de
bebouwde omgeving te waarderen. Opdrachtgevers, ontwerpers en overheid kunnen
vervolgens met behulp van milieuprestatie doelen formuleren om de milieukwaliteit van de
gebouwde omgeving te verbeteren.
De analyse toont aan welke milieue ecten op welk moment en in welke mate optreden.
nadeel:- algemene processen in database
- niet alle gegevens worden door (buitenlandse) leveranciers doorgegeven
Pagina 4
fi fi ff ff
W1 Nieuwe materialen
- Brachot: De Natuursteengroothandel
Wat is je algemene indruk van Brachot als bedrijf?
Brachot komt over als een professioneel, innovatief en internationaal georiënteerd bedrijf.
De toonzaal is overzichtelijk en inspirerend ingericht, met een duidelijke presentatie van de
verschillende soorten natuursteen, composiet en keramische platen. De visie van Brachot
richt zich op kwaliteit, esthetiek én innovatie binnen de wereld van natuursteen. Hun
productieproces is sterk geautomatiseerd, maar er blijft een duidelijke aandacht voor het
ambachtelijke karakter van het materiaal.
Is er aandacht besteed aan duurzaamheid en milieuaspecten binnen Brachot?
Zeker. Brachot lijkt zich bewust van de ecologische impact van ontginning en verwerking
van natuursteen. Ze besteden aandacht aan verantwoorde ontginning, transporte ciëntie
en recyclage van restmateriaal. Ook het aanbieden van duurzame alternatieven zoals
keramische platen en marmercomposiet toont hun engagement op het vlak van milieu en
duurzaamheid.
Zijn er bepaalde aspecten die je bijzonder interessant of indrukwekkend vond?
De indrukwekkende schaal van de productie en stockageruimte was opmerkelijk. Ook het
feit dat ze van ruwe blok tot afgewerkt product werken, toont hun volledige controle over
het proces. De veelzijdigheid van natuursteen en het vakmanschap waarmee het verwerkt
wordt, maakten veel indruk.
- Keukens Ovius – Tablo Design – Interieur Eronda
Wat is je algemene indruk van het interieurbedrijf?
Deze bedrijven stralen een sterk gevoel van vakmanschap en maatwerk uit. Ovius focust op
keukens die zowel technisch hoogstaand als esthetisch aantrekkelijk zijn. Tablo Design
brengt een stoere, natuurlijke look met hun mortex-toepassingen. Eronda richt zich op een
totaalbeleving van interieur met tijdloze elegantie en doordachte materialen. Elk bedrijf heeft
een duidelijke, eigen stijl en visie, wat hen uniek maakt binnen het interieurvak.
Hoe wordt het ambachtelijke aspect van de meubelmakerij ervaren?
Het ambachtelijke karakter komt sterk naar voren bij zowel Tablo Design als Eronda. De
nadruk ligt op manueel werk, precisie en unieke afwerkingen. Er is veel respect voor
materialen en technieken. Bij Tablo Design zie je duidelijk het handwerk in de mortex-
afwerking, wat elk oppervlak uniek maakt. Bij Eronda komt het ambacht vooral tot uiting in
hun meubelontwerpen op maat en ver jnde detaillering.
Is er inzicht verkregen in het ontwerpproces en maakproces?
Ja, er werd inzicht geboden in hoe het ontwerptraject samen met de klant wordt doorlopen:
van concept, materiaalkeuze tot uitvoering. De nauwe samenwerking tussen ontwerpers,
klanten en makers is essentieel. Ovius gaf een goed beeld van hoe keukens technisch
worden opgebouwd, terwijl Tablo en Eronda meer het creatieve en tactiele proces in de
kijker zetten.
Zijn er bepaalde meubels of technieken die je bijzonder aanspreken?
De mortex-toepassingen van Tablo Design zijn erg boeiend: ze combineren een natuurlijke
look met functionaliteit, en zijn toepasbaar in verschillende contexten (keuken, badkamer,
meubels). Ook de slimme indelingen en ver jnde afwerkingen bij Ovius-keukens sprongen
in het oog. Bij Eronda was vooral de materiaalcombinatie (hout, metaal, textiel) en hun
serene stijl erg inspirerend.
Pagina 1
fi fi ffi
,INLEIDING EVOLUTIE VAN MATERIALEN
Luxe was altijd al het voorrecht van de groten der aarde.
Luxe is de belichaming van kracht en di erentiatie, een vervollediging van de ziel en het
kenmerk van absolute superioriteit.
Eigen ziel → een vervollediging van materie
in de tijd werden zeldzame zaken van economisch en sociaal belang
- koloniale veroveringen zorgden voor nieuwe materialen, gaven het idee van luxe
bv: goud (zeldzaam, stralend, vervormbaar en onveranderlijk), edelmetalen,
edelstenen, marmer,...
- de behoefte om erbij te horen
consumptiemaatschappij maakte van luxe een industrie waarbij we in de 19e eeuw een
explosieve versnelling zijn gekomen waardoor voorraden slinken.
- zeldzaam wordt gewoon.
- vandaag staan ook merken, logo’s, handtekening voor luxe
- 18e eeuw = decoratie: bloemenpatronen, motieven,…
objecten waren een manier om een verhaal te vertellen
afwerking ter bescherming of ter decoratie?
- 19e eeuw = industriële tijdperk = functionalisme
decoratie enkel waar het functie benadrukt.
- 20st eeuw kunststof = archetype inert en functioneel materiaal
(kinderziekte = verduren)
- ontwikkeling van materialen blijft groeien → onderhoudsvriendelijkheid
- Vandaag bewustwording:
milieu beschermen alsook ons voortbestaan ←→ waste taking out of sight
bv: uitputting van fossiele brandsto en, het broeikase ect, de opwarming van de aarde en
bedreiging voor de biodiversiteit, gelijkheid,…
90% van de milieu-impact van een product wordt bepaald in de ontwerpfase.
anticiperen en ons voorbereiden op deze alternatieve economie.
SUSTAINABLE DEVELOPMENT GOALS (SDG’S)
Duurzame Ontwikkelingsdoelen, zijn zeventien doelen die in 2015 door de Verenigde Naties
zijn vastgesteld als onderdeel van de Agenda 2030 voor Duurzame Ontwikkeling. Ze
vormen een mondiaal actieplan om armoede uit te roeien, de planeet te beschermen en
welvaart voor iedereen te waarborgen.
De SDG's zijn onderling verbonden en ondeelbaar. Ze zijn van toepassing op alle landen en
alle mensen en richten zich op de oorzaken van armoede en ongelijkheid, niet alleen de
symptomen.
1. Geen armoede: Armoede in al zijn vormen overal beëindigen.
2. Geen honger: Honger beëindigen, voedselzekerheid en betere voeding bereiken en duurzame landbouw bevorderen.
3. Goede gezondheid en welzijn: Zorgen voor een goede gezondheid en welzijn voor iedereen van alle leeftijden.
Pagina 2
ff ff ff
,4. Kwaliteitsonderwijs: Zorgen voor inclusief en gelijkwaardig kwaliteitsonderwijs en het bevorderen van mogelijkheden tot levenslang leren
voor iedereen.
5. Gendergelijkheid: Gendergelijkheid bereiken en alle vrouwen en meisjes empoweren.
6. Schoon water en sanitair: Beschikbaarheid en duurzaam beheer van water en sanitair voor iedereen waarborgen.
7. Betaalbare en duurzame energie: Toegang tot betaalbare, betrouwbare, duurzame en moderne energie voor iedereen waarborgen.
8. Waardig werk en economische groei: Duurzame, inclusieve en aanhoudende economische groei, volledige en productieve tewerkstelling
en waardig werk voor iedereen bevorderen.
9. Industrie, innovatie en infrastructuur: Veerkrachtige infrastructuur opbouwen, inclusieve en duurzame industrialisatie bevorderen en
innovatie stimuleren.
10. Ongelijkheid verminderen: Ongelijkheid binnen en tussen landen verminderen.
11. Duurzame steden en gemeenschappen: Steden en menselijke nederzettingen inclusief, veilig, veerkrachtig en duurzaam maken.
12. Verantwoorde consumptie en productie: Zorgen voor duurzame consumptie- en productiepatronen.
13. Klimaatactie: Dringende actie ondernemen om klimaatverandering en de gevolgen ervan te bestrijden.
14. Leven in het water: Oceanen, zeeën en mariene hulpbronnen behouden en duurzaam gebruiken voor duurzame ontwikkeling.
15. Leven op het land: Ecosystemen op het land beschermen, herstellen en bevorderen, bossen duurzaam beheren, woestijnvorming
bestrijden en landdegradatie tot stilstand brengen en herstellen en de biodiversiteit beschermen.
16. Vrede, rechtvaardigheid en sterke instellingen: Vreedzame en inclusieve samenlevingen bevorderen voor duurzame ontwikkeling,
toegang tot justitie voor iedereen waarborgen en doeltre ende, verantwoordelijke en inclusieve instellingen op alle niveaus opbouwen.
17. Partnerschappen voor de doelen: De implementatie versterken en het mondiale partnerschap voor duurzame ontwikkeling nieuw leven
inblazen.
MATERIALEN IMPACT
Bouwsector = sector met een grote / de grootste energetische impact.
In de EU staat bouwsector voor 40% van het totale energieverbruik
nationaal is 35% van al het afval afkomstig uit diezelfde bouwsector = 15 milj ton / jaar
De energetische impact van gebouwen zelf is tweezijdig:
Operational energy impact → besproken in constructie 1
= de energetische impact die onze gebouwen hebben om ze in werking te houden,
zoals het energieverbruik voor verwarming, ventilatie, verlichting, etc. van onze
gebouwen.
TOTEM = Tool to Optimise the Total Environmental impact of Materials
- Initiële impact om het materiaal te vervaardigen
- Levensduur
- Inzetbaarheid in circulaire economie
Material energy impact → focus
= de energetische impact die materialen waarmee we bouwen doorheen hun volledige
levenscyclus hebben, zoals het energieverbruik voor de productie, het transport, de
verwerking,... tot uiteindelijk zelfs het verbranden ervan.
LINEAIR VS CIRCULAIR DESIGN
materie en technologie kan je niet meer uitspreken zonder ecologie.
duurzame ontwikkeling is noodzakelijk
LEVENSCYCLUS
de industrie is verantwoordelijk voor
- de productie van het product
- de terugname
- de verwijdering
- sociaal
- economie
- ecologie
- geopolitiek
Pagina 3
ff
, modellen om duurzaam om te gaan met afval en materialen
- De ladder van Lansink
- 10R ladder
De ladder van Lansink
- vertrekt van afvalbeheer - afvalhiërarchie, waarbij de milieuvriendelijkste
verwerkingswijzen bovenaan de 'ladder' staan.
- belang van preventie, negatieve impact van afval op het milieu
- gaat uit van lineair model: grondstof wordt gewonnen, product gemaakt en afval wordt
weggegooid.
- heeft 5 stappen
1 | behouden
2 | hergebruiken
3 | recycleren
4 | verbranden
5 | storten
10R ladder
- gericht op het behouden van de waarde van materialen en producten.
- belang van preventie, verlengen van de levensduur van producten en materialen (zolang
mogelijk in de economie houden)
- gaat uit van circulair model
- R-ladder heeft 10 strategieën
Hoe hoger de actie op de ladder staat hoe groter de impact op circulariteit
Voorbeeld - levenscyclus - bedrijf TRESPA (hpl plaatmateriaal)
- oude panelen worden verwijderd
- kan niet opnieuw toegepast worden omwille van brandveiligheid
- reiniging
- andere toepassing zoeken waarbij deze regelgeving minder van belang is (interieur
werkblad,omkasting,buitenmeubilair …)
- nooit 100% biologisch omwille van acrylaat afwerking die voor weersbestendigheid zorgt
- nu 64% → 90% max
MATERIALEN POSITIONEREN IN CIRCULAIR DESIGN
LevensCyclusAnalyse (architectuur - publieke gebouwen)
LCA-software waarmee gebruikers de milieu-impact van hun producten kunnen meten en
inzichtelijk maken.
De uitkomst van een LCA is een scorelijst aan milieue ecten en wordt aangeduid als
het ‘milieupro el’ van het product.
De optelsom van alle milieupro elen maakt het mogelijk om de milieukwaliteit van de
bebouwde omgeving te waarderen. Opdrachtgevers, ontwerpers en overheid kunnen
vervolgens met behulp van milieuprestatie doelen formuleren om de milieukwaliteit van de
gebouwde omgeving te verbeteren.
De analyse toont aan welke milieue ecten op welk moment en in welke mate optreden.
nadeel:- algemene processen in database
- niet alle gegevens worden door (buitenlandse) leveranciers doorgegeven
Pagina 4
fi fi ff ff
