Neuropsychologie
College 1 – inleiding
Lokalisten vs. Holisten
Frenologie was een benadering die ervan uitging dat als je ergens goed in was, kreeg je
een bultje op het schedel op de plek die actief was. Hoe beter iemand ergens in was,
hoe groter dat gebied was en dus hoe groter de knobbel à anatomische personologie.
Dit houdt in dat je dus gedrag kan afleiden aan bepaalde gebieden die invloed hebben
op het gedrag. (Franz Joseph Gall & Spurzheim).
De eerste holist was Pierre Flourens. Hij beschadigde iets in het brein om causale
eGecten te vinden. Zo veroorzaakte hij laesies in het brein van konijnen en duiven. Hij
vond dat als je het cerebellum beschadigde dat je dan een motorisch probleem kreeg.
Bij beschadiging aan de cortex vond hij dat er dan geen/minder perceptie en motoriek
was. Flourens vond geen specifieke locatie voor het geheugen of cognitie.
Aggregate field theory = je kan niet bepaalde punten aanwijzen die een bepaalde
functie hebben, want het brein werkt als een geheel. Het gehele brein doet dus mee
gaan gedrag, percepties, intenties en sensaties.
De omvang van de beschadigingen, dus niet perse de plaats van de beschadiging,
bepaalt de mate van uitval. De cortex is equipotentieel. Dit betekent dat alle delen van
de cortex in principe in staat zijn om dezelfde functies uit te voeren. Dus stel een ander
gebied raakt beschadigd, dan neemt een ander gebied de functie over.
Lokalisten geloven dat specifieke mentale functies een vaste, duidelijke afgrensbare
plek in de hersenen hebben. Elke cognitive functie heeft een specifieke anatomische
locatie in het brein.
Clinicoanatomische methode = uitval van gedrag koppelen aan hersen laesies om
functies te lokaliseren in het brein.
Als er een aanval was, leidde dit tot gedrag veranderingen bij epilepsie. Je ziet dan dat er
verschillende gebieden van het brein betrokken zijn.
Paul Broca deed onderzoek naar taal. Hij liet zien dat een patiënt niet goed kon spreken
en hij vond een bepaald stuk van de hersenen dat zwaar beschadigd was. Hij vond dus
dat dit gebied, de prefrontaal cortex, bepalend was voor de taal. Dit is de
clinicoanatomische methode.
Lokalisten Fritsch en Hitzig deden onderzoek naar honden. Ze ontdekte dat er
verschillende gebieden specifiek waren voor verschillende bewegingen. Ze brachten de
motor cortex kaart in beeld. Ze gaven elektrische stimulatie aan de cortex van honden,
die zorgden voor bewegingen in verschillende bewegingsgebieden.
Brodmann gebieden is gebaseerd op basis van het cel type van de gebieden, door
middel van histologische kleuring. Het kan worden gebruikt om dingen aan te duiden.
,Neuropsychologie
Je kan op het tentamen wel de plaatjes krijgen met de nummers, dan krijg je een
functionele vraag en moet je aangeven welk gebied (nummer) daarbij hoort. De gebieden
precies hoef je niet uit je hoofd te kennen.
Dezelfde structuren kunnen ook verschillende naamgevingen hebben, zoals:
› Area 17 (brodmann)
› V1 (aap)
› Striate cortex (microscopisch)
› Calcarine cortex (vorm)
› Primaire visuele cortex (functie)
Lokalisten gaan er dus van uit dat hersengebieden niet alleen structureel te
onderscheiden zijn maar ook van functie onderscheiden zijn. Elke structuur heeft dus
zijn eigen functie. Beschadigingen van een specifiek gebied zorgt voor een specifiek
functioneel verlies. Dus een gebied is gespecialiseerd voor een functie.
Dit zijn typische lokalistische benaderingen:
Welk hersengebied voor spreken à Broca gebied
Welk hersengebied voor bewegen à M1
Een lokalist zou zeggen dat M1 het gebied is voor bewegingen. Want:
› M1 wordt actief als er iets bewogen wordt
› Stimulatie van het M1 gebied zorgt voor een motor respons
› Eenzijdige beschadiging van de M1 zorgt voor hemiplegie
› Training zorgt voor reorganisatie van de M1
Holisten zeggen dus dat er geen onafhankelijke functionerende gebieden zijn, maar dat
het brein als geheel samenwerkt. En bewegingen zijn heel complex en flexibel, dus
holisten zeggen dat er heel veel netwerken zijn tussen gebieden en dat het gaat om de
samenhang die zorgt voor bewegingsgedrag.
Er zijn geen onafhankelijke functionele gebieden volgens de holisten.
Netwerken
= samenspraak tussen gebieden
Witte stof:
1. Projectie banen
2. Commissuur banen zijn de horizontale verbindingen. Ze verbinden bijvoorbeeld
hetzelfde gebied aan de andere kant van de hersenen.
› Interhemisferisch
- Homo topisch: zelfde plek in andere hemisfeer
- Hetero topisch: andere plek in andere hemisfeer
3. Associatie baan is een baan die binnen de hemisfeer loopt die verschillende
gebieden binden in dezelfde hemisfeer.
› Ipsilateraal
› Intra corticaal naar andere plek in dezelfde hemisfeer
,Neuropsychologie
Deze verbindingen worden ook uitgebeeld in functionele vorm.
Gedrag is opgebouwd uit sub componenten die geïntegreerd worden. Er is een bepaalde
ordelijkheid in dingen, de hiërarchie. Zo zijn er primaire, secundaire gebieden, etc.
à “law of the hiërarchical structure of the cortical zones”
Dit houdt in dat primaire gebieden, ruwe en eenvoudige informatie verwerken. De
secundaire gebieden verwerken complexere, maar nog steeds specifieke informatie. En
tertiaire gebieden verwerken informatie uit meerdere zintuigen tegelijkertijd. Hoe hoger
in de hiërarchie, hoe complexer en meer geïntegreerd de verwerking wordt.
De “law of diminishing specificity” houdt in dat hoe hoger je in de hiërarchie komt, hoe
minder specifiek de functies van een gebied zijn en hoe meer algemeen en
multifunctioneler de verwerking wordt.
Sensorische hiërarchie: De primaire gebieden zijn de gebieden waar de sensorische
informatie binnenkomt, dit is lagere orde gebieden. De informatie wordt verwerkt in
secundaire gebieden. Unimodale gebieden wil zeggen dat het gebieden zijn die bedoeld
zijn voor visuele verwerking. Daarna is er multimodale integratie, dan hebben we het
over een associatie gebied, dit is een tertiair gebied.
, Neuropsychologie
Sensorische cortex loopt Bottom-up.
Banen lopen van primair naar associatie gebieden. Je gaat dus bottom-up, van lagere
orde naar hogere orde verwerking.
De meeste specificiteit is te zien in primaire gebieden. Je kan in de primaire gebieden
aanwijzen wat de functie is van specifieke neuronen. Er is een specifieke vorm van
organisatie in primaire gebieden. Als je hoger komt in de hiërarchie, wordt de
specificiteit minder, je kan moeilijker aanwijzen wat een specifiek stukje doet.
Motorische hiërarchie loopt andersom: Top-down. Deze loopt van hogere orde naar
lagere orde. Want van de lagere orde gebieden zoals M1, worden specifieke spieren
aangestuurd. Je ziet dan een toename in de specificiteit. Lagere orde gebieden hebben
meer specifieke activatie dan hogere orde gebieden.
Ruitmodel laat zien hoe informatieverwerking in de hersenen werkt volgens de
hiërarchie.
College 1 – inleiding
Lokalisten vs. Holisten
Frenologie was een benadering die ervan uitging dat als je ergens goed in was, kreeg je
een bultje op het schedel op de plek die actief was. Hoe beter iemand ergens in was,
hoe groter dat gebied was en dus hoe groter de knobbel à anatomische personologie.
Dit houdt in dat je dus gedrag kan afleiden aan bepaalde gebieden die invloed hebben
op het gedrag. (Franz Joseph Gall & Spurzheim).
De eerste holist was Pierre Flourens. Hij beschadigde iets in het brein om causale
eGecten te vinden. Zo veroorzaakte hij laesies in het brein van konijnen en duiven. Hij
vond dat als je het cerebellum beschadigde dat je dan een motorisch probleem kreeg.
Bij beschadiging aan de cortex vond hij dat er dan geen/minder perceptie en motoriek
was. Flourens vond geen specifieke locatie voor het geheugen of cognitie.
Aggregate field theory = je kan niet bepaalde punten aanwijzen die een bepaalde
functie hebben, want het brein werkt als een geheel. Het gehele brein doet dus mee
gaan gedrag, percepties, intenties en sensaties.
De omvang van de beschadigingen, dus niet perse de plaats van de beschadiging,
bepaalt de mate van uitval. De cortex is equipotentieel. Dit betekent dat alle delen van
de cortex in principe in staat zijn om dezelfde functies uit te voeren. Dus stel een ander
gebied raakt beschadigd, dan neemt een ander gebied de functie over.
Lokalisten geloven dat specifieke mentale functies een vaste, duidelijke afgrensbare
plek in de hersenen hebben. Elke cognitive functie heeft een specifieke anatomische
locatie in het brein.
Clinicoanatomische methode = uitval van gedrag koppelen aan hersen laesies om
functies te lokaliseren in het brein.
Als er een aanval was, leidde dit tot gedrag veranderingen bij epilepsie. Je ziet dan dat er
verschillende gebieden van het brein betrokken zijn.
Paul Broca deed onderzoek naar taal. Hij liet zien dat een patiënt niet goed kon spreken
en hij vond een bepaald stuk van de hersenen dat zwaar beschadigd was. Hij vond dus
dat dit gebied, de prefrontaal cortex, bepalend was voor de taal. Dit is de
clinicoanatomische methode.
Lokalisten Fritsch en Hitzig deden onderzoek naar honden. Ze ontdekte dat er
verschillende gebieden specifiek waren voor verschillende bewegingen. Ze brachten de
motor cortex kaart in beeld. Ze gaven elektrische stimulatie aan de cortex van honden,
die zorgden voor bewegingen in verschillende bewegingsgebieden.
Brodmann gebieden is gebaseerd op basis van het cel type van de gebieden, door
middel van histologische kleuring. Het kan worden gebruikt om dingen aan te duiden.
,Neuropsychologie
Je kan op het tentamen wel de plaatjes krijgen met de nummers, dan krijg je een
functionele vraag en moet je aangeven welk gebied (nummer) daarbij hoort. De gebieden
precies hoef je niet uit je hoofd te kennen.
Dezelfde structuren kunnen ook verschillende naamgevingen hebben, zoals:
› Area 17 (brodmann)
› V1 (aap)
› Striate cortex (microscopisch)
› Calcarine cortex (vorm)
› Primaire visuele cortex (functie)
Lokalisten gaan er dus van uit dat hersengebieden niet alleen structureel te
onderscheiden zijn maar ook van functie onderscheiden zijn. Elke structuur heeft dus
zijn eigen functie. Beschadigingen van een specifiek gebied zorgt voor een specifiek
functioneel verlies. Dus een gebied is gespecialiseerd voor een functie.
Dit zijn typische lokalistische benaderingen:
Welk hersengebied voor spreken à Broca gebied
Welk hersengebied voor bewegen à M1
Een lokalist zou zeggen dat M1 het gebied is voor bewegingen. Want:
› M1 wordt actief als er iets bewogen wordt
› Stimulatie van het M1 gebied zorgt voor een motor respons
› Eenzijdige beschadiging van de M1 zorgt voor hemiplegie
› Training zorgt voor reorganisatie van de M1
Holisten zeggen dus dat er geen onafhankelijke functionerende gebieden zijn, maar dat
het brein als geheel samenwerkt. En bewegingen zijn heel complex en flexibel, dus
holisten zeggen dat er heel veel netwerken zijn tussen gebieden en dat het gaat om de
samenhang die zorgt voor bewegingsgedrag.
Er zijn geen onafhankelijke functionele gebieden volgens de holisten.
Netwerken
= samenspraak tussen gebieden
Witte stof:
1. Projectie banen
2. Commissuur banen zijn de horizontale verbindingen. Ze verbinden bijvoorbeeld
hetzelfde gebied aan de andere kant van de hersenen.
› Interhemisferisch
- Homo topisch: zelfde plek in andere hemisfeer
- Hetero topisch: andere plek in andere hemisfeer
3. Associatie baan is een baan die binnen de hemisfeer loopt die verschillende
gebieden binden in dezelfde hemisfeer.
› Ipsilateraal
› Intra corticaal naar andere plek in dezelfde hemisfeer
,Neuropsychologie
Deze verbindingen worden ook uitgebeeld in functionele vorm.
Gedrag is opgebouwd uit sub componenten die geïntegreerd worden. Er is een bepaalde
ordelijkheid in dingen, de hiërarchie. Zo zijn er primaire, secundaire gebieden, etc.
à “law of the hiërarchical structure of the cortical zones”
Dit houdt in dat primaire gebieden, ruwe en eenvoudige informatie verwerken. De
secundaire gebieden verwerken complexere, maar nog steeds specifieke informatie. En
tertiaire gebieden verwerken informatie uit meerdere zintuigen tegelijkertijd. Hoe hoger
in de hiërarchie, hoe complexer en meer geïntegreerd de verwerking wordt.
De “law of diminishing specificity” houdt in dat hoe hoger je in de hiërarchie komt, hoe
minder specifiek de functies van een gebied zijn en hoe meer algemeen en
multifunctioneler de verwerking wordt.
Sensorische hiërarchie: De primaire gebieden zijn de gebieden waar de sensorische
informatie binnenkomt, dit is lagere orde gebieden. De informatie wordt verwerkt in
secundaire gebieden. Unimodale gebieden wil zeggen dat het gebieden zijn die bedoeld
zijn voor visuele verwerking. Daarna is er multimodale integratie, dan hebben we het
over een associatie gebied, dit is een tertiair gebied.
, Neuropsychologie
Sensorische cortex loopt Bottom-up.
Banen lopen van primair naar associatie gebieden. Je gaat dus bottom-up, van lagere
orde naar hogere orde verwerking.
De meeste specificiteit is te zien in primaire gebieden. Je kan in de primaire gebieden
aanwijzen wat de functie is van specifieke neuronen. Er is een specifieke vorm van
organisatie in primaire gebieden. Als je hoger komt in de hiërarchie, wordt de
specificiteit minder, je kan moeilijker aanwijzen wat een specifiek stukje doet.
Motorische hiërarchie loopt andersom: Top-down. Deze loopt van hogere orde naar
lagere orde. Want van de lagere orde gebieden zoals M1, worden specifieke spieren
aangestuurd. Je ziet dan een toename in de specificiteit. Lagere orde gebieden hebben
meer specifieke activatie dan hogere orde gebieden.
Ruitmodel laat zien hoe informatieverwerking in de hersenen werkt volgens de
hiërarchie.
