Samenvatting - Organisatie van de gezondheidszorg (B-KUL-E0G72A)

Samenvatting organisatie van de gezondheidszorg



Thema 4: Patiëntenrechten, bio-ethiek en medische
aansprakelijkheid
4.1. Deel 1: Patiëntenrechtenwet

 Patient-empowerment (pt & zorgverstrekker):

o Werderzijds respect

o Samen beslissingen nemen

o Zorgen dat een pt weloverwogen beslissingen neemt

o Dat de pt zijn verantwoordelijkheid neemt  samen verantwoordelijkheden nemen



4.1.1. Naar een wet patiëntenrechten


 Wet sinds 2002: toen was er nog niet veel wetgeving rond positie en rechten rond patiënten
 versnipperde wetgeving


 Lacunes  heel veel zaken waren nog niet geregeld/ juridisch uitgewerkt

o Wat met pt met dementie?

o Wie beslist er over kinderen wanneer zij ingreep moeten ondergaan?


 Tegenstrijdige wetgeving

o Rechtstreeks toegang tot bepaalde gezondheidsgegevens sociale
kruispuntbank voorzag altijd in inzagerecht dat onrechtstreeks was (moest altijd
gebeuren via beroepsbeoefenaar in gezondheidszorg)


 Impact richtlijn patiëntenrechten en grensoverschrijdende zorg?



4.1.2. Rechten voor patiënt, maar ook plichten


 Beroepsbeoefenaar leeft wet na binnen de perken van de door/ krachtens de wet
toegewezen bevoegdheden en in de mate waarin de pt hieraan zijn medewerking verleent


 Plichten:

o 1) meewerken, transparant zijn, informatie geven

o 2) om ereloon te betalen wanneer zorg correct is verstrekt


1

, Samenvatting organisatie van de gezondheidszorg


o 3) respect vertonen voor hulpverlener; vrijheden van HV respecteren (onderdeel
patient-empowerment)

Toepassingsgebied

 Ten aanzien van beroepsbeoefenaar in de gezondheidszorg

 Contractueel & buitencontractueel

 Privaatrechtelijke/ publiekrechtelijke rechtsverhouding

o Verstrekken van gezondheidszorg (evt. op vraag van derde)

o Keuringen, adviserend arts van ziekenfonds, expertises…



4.1.3. Welke rechten?


1) recht op kwaliteitsvolle  Art. 5: recht op kwaliteitsvolle dienstverstrekking die beantwoordt aan behoeften van
zorg pt met eerbiediging van menselijke waardigheid en zelfbeschikking en zonder enig
onderscheid
o Rekening houden met: non-discriminatie, zelfbeschikkingsrecht…

 Niet zomaar aan alle behoeften tegemoetkomen
o Eventueel weigering
o Wel tijdig meedelen

 wanneer bv. Iets volledig medisch zinloos is: arts kan niet verplicht worden
dit te doen  pt kan dit niet afdwingen van een hulpverlener

2) recht op vrije keuze van  Zelf keuze welke arts, welke instelling
beroepsbeoefenaar
 alhoewel dit recht relatief is, geen absoluut recht:
- arbeidsgeneesheer kan je niet zelf kiezen
- gevangenis…
- bv. In ziekenhuis kan je niet een bepaalde VPK eisen  je moet rekening houden met
arbeidsduur (shift)  je moet rekening houden met de organisatie binnen een
ziekenhuis

 Voor arts zelf is er ook een vrije keuze: wanneer er geen vertrouwen meer is, heeft hij
recht om te stoppen met de behandeling  op tijdige manier!!

3) recht op informatie  Zelfstandig recht
o Los van behandeling
 bv. Voor bepaalde aandoening kan geen behandeling bestaan  pt heeft
toch recht op die informatie

 Recht op informatie:
o Gezondheidstoestand en mogelijke evolutie
o Duidelijke taal
o Schriftelijk op verzoek van een partij
bv. Mensen die meedoen aan bepaalde medische proef
2

, Samenvatting organisatie van de gezondheidszorg



o Pt heeft recht zich te laten bijstaan door vertrouwenspersoon (naam
vermelden in ptndossier)
o Pt kan recht op informatie ook laten uitoefenen via deze vertrouwenspersoon

 Recht op niet weten:
o Respecteer dit recht  TENZIJ niet meedelen klaarblijkelijk ernstig nadeel voor
de gezondheid van de pt of derden oplevert + beroepsbeoefenaar moet
voorafgaandelijk een andere beroepsbeoefenaar geraadpleegd hebben

bv. Bij covid-positief zijn, heeft negatieve gevolgen voor naasten dus wél recht
op info

 Therapeutische exceptie
o Informatie uitzonderlijk onthouden aan pt voor zover meedelen ervan
klaarblijkelijk ernstig nadeel voor gezondheid pt zou meebrengen + raadplegen
andere beroepsbeoefenaar (+ vertrouwenspersoon)

bv. Wanneer iemand suïcidaal is en persoon weet nog niet goed wat
gezondheidssituatie is  wachten tot persoon stabiel is om info te
verstrekken

 Informatie over:
o Doel
o Aard
o Graad van spoed
o Duur
o Frequentie
o De voor de pt relevante tegenaanwijzingen, nevenwerkingen en risico’s
o Nazorg
o Mogelijke alternatieven
o Financiële implicaties
o Andere door de pt of beroepsbeoefenaar relevant geachte verduidelijkingen

 Ook info over:
o Verzekeringsdekking of niet
o Vergunning of machtiging voor status: orde van apothekers, visum

 Vermelden risico’s:
o Relevante risico’s  wordt beïnvloed door de ernst, door type ingreep
o Wanneer pt risico loopt te overlijden

 Bewijslast:
o Frankrijk: beroepsbeoefenaar moet bewijs aantonen
o België: pt moet kunnen bewijzen dat arts zonder toestemming heeft
gehandeld




3