Grondslagen van Auditing & Assurance
- Hoofdstuk 1: Ontwikkelingen in het vakgebied
Ontwikkelingen:
- Voortgaande internationalisering: grotere ondernemingen hebben behoefte aan IB,
risicovermindering en verantwoording.
- Groeiende mogelijkheden ICT: Kritische succesfactor -> informatiesystemen -> verslaggeving en
controle.
- Accentverschuivingen in regelgeving: Regelgeving moet op internationaal niveau. IFAC en IAASB zijn
goede voorbeelden.
- Trends in verslaggeving: Belanghebbenden willen meer weten dan alleen financiële informatie en
op kortere termijn.
- groeiende maatschappelijke behoefte aan toezicht: behoefte aan controle en toezicht door
overheid als gevolg van kredietcrisis.
Assurance-opdracht (audit of financial statements): Een accountant formuleert een conclusie die is
bedoeld om het vertrouwen van beoogde gebruikers, niet zijnde de verantwoordelijke partij, in de
uitkomst van de evaluatie van of de toetsing van het object van onderzoek, ten opzichte van de
criteria, te versterken. Zekerheid geven aan de belanghebbenden in de financiële en niet-financiële
controleobjecten.
Materieel belang: Informatie dat weggelaten is of onjuist is weergegeven zou de economische
beslissingen van gebruikers op basis van de jaarrekening kunnen beïnvloeden.
Vertrouwensleer: geen grotere verwachting scheppen van de onderneming dan je waar kan maken.
Theoretische grondslagen (geeft de behoefte weer aan een accountantscontrole):
- Informatietheorie: een economische onderbouwing van behoefte aan accountantscontrole.
- Agencytheorie: Afkomstig van financieringsleer, richt zich op scheiding van eigendom en beheer van
vermogen in een onderneming. informatieachterstand vermogensverschaffers (Principaal) ten
opzichte van bestuur (Agent). De accountant is in het leven geroepen om deze informatieachterstand
zo klein mogelijk te maken.
Agency Costs: kosten voor het aantonen van nagekomen afspraken, controleren van management,
het verlies door niet optimale managementbeslissingen volgens aandeelhouders.
- Verzekeringstheorie: controlekosten worden gezien als een premie voor het overdragen van het
risico van onjuiste informatie.
Specifieke aansprakelijkheid t.o.v. opdrachtgevers: contractuele aansprakelijkheid uit
overeenkomsten, denk aan wanprestatie.
Aansprakelijkheid t.o.v. derden: wettelijke aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad.
- Vertrouwenstheorie van Limperg: uitgangspunt dat bestaansrecht van accountantscontrole
afhankelijk is van het vertrouwen dat controlefunctie van accountant wekt bij maatschappelijk
verkeer. Om vertrouwen in accountant te beschermen worden eisen gesteld aan omvang en aard van
controlewerkzaamheden.
, Toevoeging aan vertrouwenstheorie:
Verwachtingskloof:
Als de klant iets van de accountant verwacht, maar die accountant kan hier niet aan voldoen. De
levering en verwachting liggen uit elkaar. Als een accountant een goedkeurende verklaring afgeeft
maar een half jaar later gaat het niet goed met de onderneming. Dit is dan ook een
verwachtingskloof en het grootste risico van de accountant. -> Accountantscontrolerisico: afgeven
van onjuiste controleverklaring.
Inherente risico vermenigvuldigd met het interne beheersingsrisico vermenigvuldigd met het
ontdekkingsrisico. (IHR * IBR * OR = ACR)
Prestatiekloof: afspraken die binnen behoeftepatroon van cliënt vallen, maar niet zijn nagekomen. ->
Wanprestatie door accountant.
Aspiratieve gedeelte van verwachtingskloof: nagekomen afspraken die buiten behoeftepatroon van
cliënt liggen en niet-afgesproken maar wel verleende diensten worden door cliënt beschouwd als
ongewenste dienstverlening waardoor het prijskaartje duurder worden.
Auditing & Assurance: het op systematische en objectieve wijze vergaren en evalueren van
bewijsmateriaal voor het beoordelen van de informatie en het beoordelen van de inrichting en
functioneren van de in een organisatie gehanteerde systemen ten behoeve van het besturen en
beheersen van een organisatie en ten behoeve van de verantwoording die daarover moet worden
afgelegd, alsmede het kenbaar maken van de uitkomsten van deze beoordeling.
Belangrijke aspecten bij assuranceverschaffing:
- het verkrijgen van inzicht in de normen bij het onderzoek.
- risicoanalyse
- het proces van onderzoek, wijze waarop controle-informatie wordt verkregen.
- deugdelijke grondslag voor professionele oordeelsvorming.
- rapportering van uitkomsten van het onderzoek.
- Hoofdstuk 9: Doelstellingen van de jaarrekeningcontrole
Doel: een redelijke mate van zekerheid krijgen over de vraag of financiële overzichten als geheel
geen afwijking van materieel belang bevatten als gevolg van fouten of fraude.
Elementen in de controleverklaring die verplicht zijn:
- reikwijdte van de controle.
- een getrouw beeld.
- een redelijke mate van zekerheid.
Reikwijdte van de controle: heeft betrekking op welke controlewerkzaamheden in gegeven
omstandigheden, de norm, nodig zijn om het doel van de controle te bereiken.
Een getrouw beeld: deze betekenis bestaat uit een aantal aspecten die samen de getrouwheid van de
jaarrekening vaststellen.
De aspecten zijn (algemene doelstellingen):
1. Aanvaardbaarheid: de grondslagen en/of veronderstellingen die het materiele object hanteren.
Waardering valt hier ook onder.
- Hoofdstuk 1: Ontwikkelingen in het vakgebied
Ontwikkelingen:
- Voortgaande internationalisering: grotere ondernemingen hebben behoefte aan IB,
risicovermindering en verantwoording.
- Groeiende mogelijkheden ICT: Kritische succesfactor -> informatiesystemen -> verslaggeving en
controle.
- Accentverschuivingen in regelgeving: Regelgeving moet op internationaal niveau. IFAC en IAASB zijn
goede voorbeelden.
- Trends in verslaggeving: Belanghebbenden willen meer weten dan alleen financiële informatie en
op kortere termijn.
- groeiende maatschappelijke behoefte aan toezicht: behoefte aan controle en toezicht door
overheid als gevolg van kredietcrisis.
Assurance-opdracht (audit of financial statements): Een accountant formuleert een conclusie die is
bedoeld om het vertrouwen van beoogde gebruikers, niet zijnde de verantwoordelijke partij, in de
uitkomst van de evaluatie van of de toetsing van het object van onderzoek, ten opzichte van de
criteria, te versterken. Zekerheid geven aan de belanghebbenden in de financiële en niet-financiële
controleobjecten.
Materieel belang: Informatie dat weggelaten is of onjuist is weergegeven zou de economische
beslissingen van gebruikers op basis van de jaarrekening kunnen beïnvloeden.
Vertrouwensleer: geen grotere verwachting scheppen van de onderneming dan je waar kan maken.
Theoretische grondslagen (geeft de behoefte weer aan een accountantscontrole):
- Informatietheorie: een economische onderbouwing van behoefte aan accountantscontrole.
- Agencytheorie: Afkomstig van financieringsleer, richt zich op scheiding van eigendom en beheer van
vermogen in een onderneming. informatieachterstand vermogensverschaffers (Principaal) ten
opzichte van bestuur (Agent). De accountant is in het leven geroepen om deze informatieachterstand
zo klein mogelijk te maken.
Agency Costs: kosten voor het aantonen van nagekomen afspraken, controleren van management,
het verlies door niet optimale managementbeslissingen volgens aandeelhouders.
- Verzekeringstheorie: controlekosten worden gezien als een premie voor het overdragen van het
risico van onjuiste informatie.
Specifieke aansprakelijkheid t.o.v. opdrachtgevers: contractuele aansprakelijkheid uit
overeenkomsten, denk aan wanprestatie.
Aansprakelijkheid t.o.v. derden: wettelijke aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad.
- Vertrouwenstheorie van Limperg: uitgangspunt dat bestaansrecht van accountantscontrole
afhankelijk is van het vertrouwen dat controlefunctie van accountant wekt bij maatschappelijk
verkeer. Om vertrouwen in accountant te beschermen worden eisen gesteld aan omvang en aard van
controlewerkzaamheden.
, Toevoeging aan vertrouwenstheorie:
Verwachtingskloof:
Als de klant iets van de accountant verwacht, maar die accountant kan hier niet aan voldoen. De
levering en verwachting liggen uit elkaar. Als een accountant een goedkeurende verklaring afgeeft
maar een half jaar later gaat het niet goed met de onderneming. Dit is dan ook een
verwachtingskloof en het grootste risico van de accountant. -> Accountantscontrolerisico: afgeven
van onjuiste controleverklaring.
Inherente risico vermenigvuldigd met het interne beheersingsrisico vermenigvuldigd met het
ontdekkingsrisico. (IHR * IBR * OR = ACR)
Prestatiekloof: afspraken die binnen behoeftepatroon van cliënt vallen, maar niet zijn nagekomen. ->
Wanprestatie door accountant.
Aspiratieve gedeelte van verwachtingskloof: nagekomen afspraken die buiten behoeftepatroon van
cliënt liggen en niet-afgesproken maar wel verleende diensten worden door cliënt beschouwd als
ongewenste dienstverlening waardoor het prijskaartje duurder worden.
Auditing & Assurance: het op systematische en objectieve wijze vergaren en evalueren van
bewijsmateriaal voor het beoordelen van de informatie en het beoordelen van de inrichting en
functioneren van de in een organisatie gehanteerde systemen ten behoeve van het besturen en
beheersen van een organisatie en ten behoeve van de verantwoording die daarover moet worden
afgelegd, alsmede het kenbaar maken van de uitkomsten van deze beoordeling.
Belangrijke aspecten bij assuranceverschaffing:
- het verkrijgen van inzicht in de normen bij het onderzoek.
- risicoanalyse
- het proces van onderzoek, wijze waarop controle-informatie wordt verkregen.
- deugdelijke grondslag voor professionele oordeelsvorming.
- rapportering van uitkomsten van het onderzoek.
- Hoofdstuk 9: Doelstellingen van de jaarrekeningcontrole
Doel: een redelijke mate van zekerheid krijgen over de vraag of financiële overzichten als geheel
geen afwijking van materieel belang bevatten als gevolg van fouten of fraude.
Elementen in de controleverklaring die verplicht zijn:
- reikwijdte van de controle.
- een getrouw beeld.
- een redelijke mate van zekerheid.
Reikwijdte van de controle: heeft betrekking op welke controlewerkzaamheden in gegeven
omstandigheden, de norm, nodig zijn om het doel van de controle te bereiken.
Een getrouw beeld: deze betekenis bestaat uit een aantal aspecten die samen de getrouwheid van de
jaarrekening vaststellen.
De aspecten zijn (algemene doelstellingen):
1. Aanvaardbaarheid: de grondslagen en/of veronderstellingen die het materiele object hanteren.
Waardering valt hier ook onder.
