Besluitvorming
Mijn antwoorden tentamen
besluitvorming
, Vraag 4
Theorie
Beleidsvorming is vaak geen volledig objectief proces, aangezien kennis in
veel gevallen wordt beïnvloed door politieke overwegingen. Christensen
(2018) spreekt van 'scientization' van beleidsadvies, waarbij
wetenschappelijke en economische expertise steeds vaker als basis voor
beleidsbesluiten wordt gebruikt. Hierdoor ontstaat een schijn van
objectiviteit, terwijl politieke keuzes in werkelijkheid vaak worden verhuld
door wetenschappelijke argumenten. De nadruk op economische kennis,
die als de meest legitieme vorm van expertise wordt gezien, negeert
andere waardevolle perspectieven, zoals sociale en praktijkkennis.
Mormina (2022) benadrukt het belang van epistemische rechtvaardigheid,
waarbij de kennis van wetenschappers vaak als de enige legitieme wordt
gepresenteerd. Dit sluit alternatieve kennisbronnen uit, vooral in tijden van
crisis, wanneer wetenschappelijke expertise als de enige betrouwbare bron
wordt gepresenteerd.
Dorren en Van Dooren (2021) introduceren het concept ‘chameleonic
knowledge’, waarin kennis strategisch wordt aangepast aan de politieke
context en beleidsbelangen. Kennis kan op verschillende manieren worden
gepresenteerd om beleidskeuzes te ondersteunen. Zo wordt kennis soms
gemanipuleerd om politieke doelen te legitimeren, in plaats van als
objectief hulpmiddel te dienen.
Toepassing
In de casus rond de redding van Fortis en ABN AMRO werd de overname
van Fortis voorgesteld als een noodzakelijke maatregel, gebaseerd op
zogenaamd objectieve economische analyses, zoals beschreven door
Christensen (2018). De waardering van Fortis, geschat op €12,8 tot €20
miljard, was gebaseerd op inschattingen van adviseur Lazard. Deze gingen
uit van stabiele liquiditeits- en marktomstandigheden. Achteraf bleken de
aannames niet houdbaar, onder meer doordat belangrijke risico’s niet
waren meegenomen, zoals het negatieve eigen vermogen van het
resterende ABN AMRO-belang (Z-share) van €2,3 miljard (Parlementaire
Enquêtecommissie, 2012, p15. pp. 140, 142–143). Dit illustreert de
manipulatie van economische kennis in het kader van ‘scientization’,
waarbij economische analyses worden gebruikt om de politieke keuze voor
de overname te legitimeren.
Volgens Mormina (2022) komt epistemisch onrecht naar voren wanneer
bepaalde kennis als de enige legitieme wordt gepresenteerd, terwijl
andere kennis wordt genegeerd. In dit geval had DNB zorgen over de
Mijn antwoorden tentamen
besluitvorming
, Vraag 4
Theorie
Beleidsvorming is vaak geen volledig objectief proces, aangezien kennis in
veel gevallen wordt beïnvloed door politieke overwegingen. Christensen
(2018) spreekt van 'scientization' van beleidsadvies, waarbij
wetenschappelijke en economische expertise steeds vaker als basis voor
beleidsbesluiten wordt gebruikt. Hierdoor ontstaat een schijn van
objectiviteit, terwijl politieke keuzes in werkelijkheid vaak worden verhuld
door wetenschappelijke argumenten. De nadruk op economische kennis,
die als de meest legitieme vorm van expertise wordt gezien, negeert
andere waardevolle perspectieven, zoals sociale en praktijkkennis.
Mormina (2022) benadrukt het belang van epistemische rechtvaardigheid,
waarbij de kennis van wetenschappers vaak als de enige legitieme wordt
gepresenteerd. Dit sluit alternatieve kennisbronnen uit, vooral in tijden van
crisis, wanneer wetenschappelijke expertise als de enige betrouwbare bron
wordt gepresenteerd.
Dorren en Van Dooren (2021) introduceren het concept ‘chameleonic
knowledge’, waarin kennis strategisch wordt aangepast aan de politieke
context en beleidsbelangen. Kennis kan op verschillende manieren worden
gepresenteerd om beleidskeuzes te ondersteunen. Zo wordt kennis soms
gemanipuleerd om politieke doelen te legitimeren, in plaats van als
objectief hulpmiddel te dienen.
Toepassing
In de casus rond de redding van Fortis en ABN AMRO werd de overname
van Fortis voorgesteld als een noodzakelijke maatregel, gebaseerd op
zogenaamd objectieve economische analyses, zoals beschreven door
Christensen (2018). De waardering van Fortis, geschat op €12,8 tot €20
miljard, was gebaseerd op inschattingen van adviseur Lazard. Deze gingen
uit van stabiele liquiditeits- en marktomstandigheden. Achteraf bleken de
aannames niet houdbaar, onder meer doordat belangrijke risico’s niet
waren meegenomen, zoals het negatieve eigen vermogen van het
resterende ABN AMRO-belang (Z-share) van €2,3 miljard (Parlementaire
Enquêtecommissie, 2012, p15. pp. 140, 142–143). Dit illustreert de
manipulatie van economische kennis in het kader van ‘scientization’,
waarbij economische analyses worden gebruikt om de politieke keuze voor
de overname te legitimeren.
Volgens Mormina (2022) komt epistemisch onrecht naar voren wanneer
bepaalde kennis als de enige legitieme wordt gepresenteerd, terwijl
andere kennis wordt genegeerd. In dit geval had DNB zorgen over de
