Politiestudies
Oefening op examen: hoofdstukje dat niet behandeld is In de les lezen +
wetenschappelijk artikel aan linken samenvatten deze twee aan elkaar
linken 5 min vertellen op het examen (bvb een standpunt innemen)
LES 1
Inleiding: de maatschappelijke opdracht
Politie: steeds terugkerende zoektocht naar haar identiteit & opdracht
Waaruit bestaat haar maatschappelijke opdracht?
Identiteitscrisis
o Is het een organisatie die slaat of een organisatie die helpt?
o De taak van de politie is nooit zwart-wit
o Vervult belangrijke symbolische en maatschappelijke functies
o Symbolische functie: Er zijn in het uniform dragen staat onder druk
Men gaat hier nu niet meer in mee men luistert minder, er
is minder gezag en autoriteit
Welke maatschappelijke functies vervult De politie?
Waarom hebben we eigenlijk politie?
Is de veronderstelling juist dat politiewerk samenvalt met gebruik van geweldsmiddelen?
Hoe erg klopt het dat De politie een crime-fighting organisatie is?
- Eigenlijk maar 20% van de tijd aan crime-fighting doen
Het einde van de politie?
De legitimiteit van de politie staat onder druk
Black Lives Matter (2012): Komen op voor een humane behandeling van zwarten in Amerika.
Vroeger: slave patrol politie werd ingehuurd om slaven te controleren geweld,
racisme en gebrek aan respect
Volgens Black Lives Matter blijft dit idee doorwerken in de maatschappij: we moeten
zwarten controleren, domineren,…
Zwarten geven aan hun kinderen “the talk”: Als er een politiecontrole is loop je niet weg en ben je
respectvol Als je wegloopt kan je neergeschoten worden
Eerst: Community policing
-Afstand tussen politie & burger verkleinen
-Onveiligheid aanpakken door de politie in de wijk te laten
samenwerken met groepen bewoners
Procedural justice
- Streeft naar een verbeterde behandeling van de burgers door de politie
Black Lives Matter: er moeten fundamentele veranderingen komen politie afschaffen: “disband,
,disempower and disarm the police” + defund => geld aan de politie onttrekken het vrijgekomen
geld kan dan worden geïnvesteerd in organisaties werkzaam in welzijn – zorg – huisvesting –
werkgelegenheid; of aan gemeenschappen rechtstreeks getroffen door het onacceptabele
politieoptreden
We hebben zo politie niet meer nodig
= vorm van ‘politie-abolitionisme’
De functie van de politie wordt in vraag gesteld en staat onder druk. Dit is begonnen in Amerika
komt nu ook in Engeland na de corona crisis
Engelde UK politie: van ‘policing by consent’ een opnieuw zichtbare aanwezigheid van het
repressieve karakter van de Engelse politie – als erfenis van de koloniale politie uit het verleden van
het Britse wereldrijk (= bruut & quasi militair)
‘Policing by consent’= Het politiewerk berust op de instemming van de
bevolking. Als je gestopt wordt door de politie moet je consent geven. Dit is zo
op papier, niet in de praktijk.
Maatschappelijke opdracht van de politie
- Politiemandaat kregen van de overheid
o Politie als verlengstuk van de uitvoerende macht
o Monopolie van geweld (dwang)
- Symbolische en maatschappelijke functie
o Symbolisch: aanwezig zijn
o Brengt sociale orde
• Als je ze ziet ga je je anders gedragen= Formele sociale
controle
- Verwachtingen van de burger
o 24/7 bereikbaar (gevaarsnotie)
• Zaak: Lisa in Nederland
o Beschermer tegen bedreiging
o Gebruik van dwang: Je wilt dat ze hun drang gaan gebruiken in
conflicten
Gekenmerkt door paradoxen of tegenstellingen tegengestelde eisen. Moet voldoen
aan conflicterende eisen
• Beschermer en hoeder van mensenrechten
• Staat militairy policing versus de burger Policing by consent (vb. COVID)
• Meerderheid versus minderheden
• Zorg versus hard optreden
,Identiteit van de politie
- Handhaven openbare orde en bestrijden van de criminaliteit
- Afdwingen van wetgeving en zelf toepassen van wetgeving
- Gezag, staat, recht ... eenheid van natie
o Mensen zijn niet perse boos op de politie boos op de overheid
Staat onder druk door
- Maatschappelijke ontwikkelingen (individualisering, globalisering, ...)
- Legitimiteit minder vanzelfsprekend
- Pluralisering van de politie
o Meer instanties die de taken van politie krijgen
o Politie kan zelf minder doen Meer en meer wordt toegewezen aan
private sector
o Onduidelijk wie welke taak heeft
- Privatisering van de politie
Legitimiteit van de politie is fragiel/staat onder druk
Staat onder druk door paradoxen of tegengestelde eisen
- Beschermer en hoeder van mensenrechten
- Staat militairy policing versus de burger Policing by consent (vb. COVID)
- Meerderheid versus minderheden
- Zorg versus hard optreden
Antwoord van de politie: pogingen om nieuwe identiteit te formuleren
- Community oriented policing: sterkere band met burger
- Verstrengen: zero tolerance policing en crime fighting
o Verstrengt optreden via overheid zachte functie van de politie
komt onder druk te staan naar andere organisaties
- New Public Management – prioriteiten stellen via kerntaken en value for
money principe
o Als je investeerd in een overheidsinstantie moet er een return zijn
Ons belastingsgeld moet goed besteed worden
Wat is dan juist de maatschappelijke opdracht van De politie?
4 dimensies: Deze 4 dimensies moeten in balans zijn met elkaar zoniet identiteit
onder druk
- Monopolie van geweld als unieke competentie
- De morele basis van politiewerk
- Probleemgericht karakter
- De eis van legitimiteit
, 1. Monopolie van geweld
- Politie krijgt mandaat van de overheid om geweld uit te oefenen (artikel 1
van de Wet op het Politieambt, 1992)
- Geweldsmonopolitie : belang van accountability over gebruik van
machtsmiddelen
o Als je gezag wilt mag je niet te veel geweld gebruiken
- 24/7 beschikbaar (permanent op de baan)
- Dienst- en hulpverlening (force & service)
- Eerstelijnhandhaving: doordat ze 24/24 beschikbaar zijn en monopolie van
geweld hebben
- Policing ‘Skid rows’
o Plekken in een stad waar veel zwervers leven, aan drug wordt
gedaan
o Hier ging de politie veel naartoe om repressief op te treden
o Dit werd in Amerika gezien als de eerstelijnhandhaving
- Goed politiewerk = vermijden van geweld
o Peace keepers (Bittner, 1979)
• Het is niet het zwaard dat het machtigste instrument is, het
is papier
- Dilemma’s – streetcorner politicians (Muir, 1977)
2. Politie als morele instantie
- Politie heeft een symbolische betekenis door haar uniform te dragen, in een
combi rond te rijden
o Zorgt voor een orde in een samenleving
o Staat vertegenwoordigd morele waarden van een samenleving
- Sociale instituties vormen cement van de samenleving
o Politie behoort hier ook toe
- Ze gaan een bepaalde moraliteit afdwingen Ze bepalen wat de
heersende moraal is In de maatschappij
o Iemand arresteren of niet? Iemand een PV geven of niet?
- Moreel individualisme (als antwoord op toenemende individualisering) –
staat moral agency
- Symbolisch kapitaal van de politie (Durkheim: moral agency)!
o Ze zorgen voor een sociale orde en dwingen die af het is de orde
die zij vinden dat er moet zijn
o Vb: geen cannabis gebruik (terwijl de helft van de samenleving hier
anders over denkt)
- Symbolisch-morele kant van politie vs de instrumentele aspecten van
politiewerk
o Symbolisch-morele kant: de orde die ze afdwingen
o Instrumentele kant: politie is een instrument om zaken aan te pakken
• Vb criminaliteitsbestrijding
Oefening op examen: hoofdstukje dat niet behandeld is In de les lezen +
wetenschappelijk artikel aan linken samenvatten deze twee aan elkaar
linken 5 min vertellen op het examen (bvb een standpunt innemen)
LES 1
Inleiding: de maatschappelijke opdracht
Politie: steeds terugkerende zoektocht naar haar identiteit & opdracht
Waaruit bestaat haar maatschappelijke opdracht?
Identiteitscrisis
o Is het een organisatie die slaat of een organisatie die helpt?
o De taak van de politie is nooit zwart-wit
o Vervult belangrijke symbolische en maatschappelijke functies
o Symbolische functie: Er zijn in het uniform dragen staat onder druk
Men gaat hier nu niet meer in mee men luistert minder, er
is minder gezag en autoriteit
Welke maatschappelijke functies vervult De politie?
Waarom hebben we eigenlijk politie?
Is de veronderstelling juist dat politiewerk samenvalt met gebruik van geweldsmiddelen?
Hoe erg klopt het dat De politie een crime-fighting organisatie is?
- Eigenlijk maar 20% van de tijd aan crime-fighting doen
Het einde van de politie?
De legitimiteit van de politie staat onder druk
Black Lives Matter (2012): Komen op voor een humane behandeling van zwarten in Amerika.
Vroeger: slave patrol politie werd ingehuurd om slaven te controleren geweld,
racisme en gebrek aan respect
Volgens Black Lives Matter blijft dit idee doorwerken in de maatschappij: we moeten
zwarten controleren, domineren,…
Zwarten geven aan hun kinderen “the talk”: Als er een politiecontrole is loop je niet weg en ben je
respectvol Als je wegloopt kan je neergeschoten worden
Eerst: Community policing
-Afstand tussen politie & burger verkleinen
-Onveiligheid aanpakken door de politie in de wijk te laten
samenwerken met groepen bewoners
Procedural justice
- Streeft naar een verbeterde behandeling van de burgers door de politie
Black Lives Matter: er moeten fundamentele veranderingen komen politie afschaffen: “disband,
,disempower and disarm the police” + defund => geld aan de politie onttrekken het vrijgekomen
geld kan dan worden geïnvesteerd in organisaties werkzaam in welzijn – zorg – huisvesting –
werkgelegenheid; of aan gemeenschappen rechtstreeks getroffen door het onacceptabele
politieoptreden
We hebben zo politie niet meer nodig
= vorm van ‘politie-abolitionisme’
De functie van de politie wordt in vraag gesteld en staat onder druk. Dit is begonnen in Amerika
komt nu ook in Engeland na de corona crisis
Engelde UK politie: van ‘policing by consent’ een opnieuw zichtbare aanwezigheid van het
repressieve karakter van de Engelse politie – als erfenis van de koloniale politie uit het verleden van
het Britse wereldrijk (= bruut & quasi militair)
‘Policing by consent’= Het politiewerk berust op de instemming van de
bevolking. Als je gestopt wordt door de politie moet je consent geven. Dit is zo
op papier, niet in de praktijk.
Maatschappelijke opdracht van de politie
- Politiemandaat kregen van de overheid
o Politie als verlengstuk van de uitvoerende macht
o Monopolie van geweld (dwang)
- Symbolische en maatschappelijke functie
o Symbolisch: aanwezig zijn
o Brengt sociale orde
• Als je ze ziet ga je je anders gedragen= Formele sociale
controle
- Verwachtingen van de burger
o 24/7 bereikbaar (gevaarsnotie)
• Zaak: Lisa in Nederland
o Beschermer tegen bedreiging
o Gebruik van dwang: Je wilt dat ze hun drang gaan gebruiken in
conflicten
Gekenmerkt door paradoxen of tegenstellingen tegengestelde eisen. Moet voldoen
aan conflicterende eisen
• Beschermer en hoeder van mensenrechten
• Staat militairy policing versus de burger Policing by consent (vb. COVID)
• Meerderheid versus minderheden
• Zorg versus hard optreden
,Identiteit van de politie
- Handhaven openbare orde en bestrijden van de criminaliteit
- Afdwingen van wetgeving en zelf toepassen van wetgeving
- Gezag, staat, recht ... eenheid van natie
o Mensen zijn niet perse boos op de politie boos op de overheid
Staat onder druk door
- Maatschappelijke ontwikkelingen (individualisering, globalisering, ...)
- Legitimiteit minder vanzelfsprekend
- Pluralisering van de politie
o Meer instanties die de taken van politie krijgen
o Politie kan zelf minder doen Meer en meer wordt toegewezen aan
private sector
o Onduidelijk wie welke taak heeft
- Privatisering van de politie
Legitimiteit van de politie is fragiel/staat onder druk
Staat onder druk door paradoxen of tegengestelde eisen
- Beschermer en hoeder van mensenrechten
- Staat militairy policing versus de burger Policing by consent (vb. COVID)
- Meerderheid versus minderheden
- Zorg versus hard optreden
Antwoord van de politie: pogingen om nieuwe identiteit te formuleren
- Community oriented policing: sterkere band met burger
- Verstrengen: zero tolerance policing en crime fighting
o Verstrengt optreden via overheid zachte functie van de politie
komt onder druk te staan naar andere organisaties
- New Public Management – prioriteiten stellen via kerntaken en value for
money principe
o Als je investeerd in een overheidsinstantie moet er een return zijn
Ons belastingsgeld moet goed besteed worden
Wat is dan juist de maatschappelijke opdracht van De politie?
4 dimensies: Deze 4 dimensies moeten in balans zijn met elkaar zoniet identiteit
onder druk
- Monopolie van geweld als unieke competentie
- De morele basis van politiewerk
- Probleemgericht karakter
- De eis van legitimiteit
, 1. Monopolie van geweld
- Politie krijgt mandaat van de overheid om geweld uit te oefenen (artikel 1
van de Wet op het Politieambt, 1992)
- Geweldsmonopolitie : belang van accountability over gebruik van
machtsmiddelen
o Als je gezag wilt mag je niet te veel geweld gebruiken
- 24/7 beschikbaar (permanent op de baan)
- Dienst- en hulpverlening (force & service)
- Eerstelijnhandhaving: doordat ze 24/24 beschikbaar zijn en monopolie van
geweld hebben
- Policing ‘Skid rows’
o Plekken in een stad waar veel zwervers leven, aan drug wordt
gedaan
o Hier ging de politie veel naartoe om repressief op te treden
o Dit werd in Amerika gezien als de eerstelijnhandhaving
- Goed politiewerk = vermijden van geweld
o Peace keepers (Bittner, 1979)
• Het is niet het zwaard dat het machtigste instrument is, het
is papier
- Dilemma’s – streetcorner politicians (Muir, 1977)
2. Politie als morele instantie
- Politie heeft een symbolische betekenis door haar uniform te dragen, in een
combi rond te rijden
o Zorgt voor een orde in een samenleving
o Staat vertegenwoordigd morele waarden van een samenleving
- Sociale instituties vormen cement van de samenleving
o Politie behoort hier ook toe
- Ze gaan een bepaalde moraliteit afdwingen Ze bepalen wat de
heersende moraal is In de maatschappij
o Iemand arresteren of niet? Iemand een PV geven of niet?
- Moreel individualisme (als antwoord op toenemende individualisering) –
staat moral agency
- Symbolisch kapitaal van de politie (Durkheim: moral agency)!
o Ze zorgen voor een sociale orde en dwingen die af het is de orde
die zij vinden dat er moet zijn
o Vb: geen cannabis gebruik (terwijl de helft van de samenleving hier
anders over denkt)
- Symbolisch-morele kant van politie vs de instrumentele aspecten van
politiewerk
o Symbolisch-morele kant: de orde die ze afdwingen
o Instrumentele kant: politie is een instrument om zaken aan te pakken
• Vb criminaliteitsbestrijding
