Kennis van gezondheid en inzichten in ziek zijn
Les 4
Overzicht
• Cardiovasculair system
• Functie van het hart
• Water en vochtcompartimenten
• Kliniek
Anamnese
Klinisch onderzoek
Technische onderzoeken
Belangrijke pathologie
Cardiovasculair systeem
Cardiovasculaire systeem is verantwoordelijk voor transport van bloed
door lichaam
Het voorziet weefsels van zuurstof (O₂) en nutriënten, en verwijdert
koolstofdioxide (CO₂) en metabole afvalstoffen.
Het bestaat uit:
• Het hart (cardio-)
• De bloedvaten (vasculair)
• Het bloed
Anatomie van het hart:
Het hart ligt in het mediastinum.
Het bestaat uit vier kamers:
o Rechter atrium
o Rechter ventrikel
o Linker atrium
o Linker ventrikel
Hartkleppen;
→ Kleppen zorgen voor eenrichtingsverkeer van het bloed:
Tricuspidalisklep: tussen rechter atrium en rechter ventrikel
Pulmonalisklep: tussen rechter ventrikel en truncus pulmonalis
Mitraalklep: tussen linker atrium en linker ventrikel
Aortaklep: tussen linker ventrikel en aorta
Pericard;
Het pericard (Latijn: pericardium) is een dubbelwandige zak die het
hart en de beginstukken van de grote bloedvaten omhult.
Het houdt het hart op zijn plaats in de borstkas, voorkomt
overmatige uitzetting en vermindert wrijving tijdens de hartslag.
Circulatie:
,→ Grote systemische circulatie
Start in de linker ventrikel
Bloed → aorta → arteriële systeem → capillairen (weefsels)
O₂-afgifte, CO₂-opname
Terug via venen → rechter atrium
→ Kleine systemische circulatie
Start in rechter ventrikel
Bloed → truncus pulmonalis → longen → gasuitwisseling
Terug naar linker atrium
Vaatstelsel:
Type bloedvat Functie Eigenschappen
Arteriën Vervoeren bloed van het hart Dikke spierwand, hoge druk
Reguleren bloedtoevoer naar
Arteriolen Veel glad spierweefsel
capillairen
Capillairen Uitwisseling van stoffen Één cellaag dik
Venulen en venen Vervoeren bloed naar het hart Kleppen voorkomen terugstromen
Microcirculatie:
Functie van het hart
> hart
, Zorgt ervoor dat bloed voortgestuwd
Dubbele pomp
2 pompen liggen naast elkaar, maar zijn functioneel gezien in serie
geschakeld:
o per tijdseenheid evenveel bloed door longvaten als door
lichaamscirculatie:
hartminuutvolume of cardiac output
bij een volwassene in rust ongeveer 5 l/min
→ Hart is de motor van de bloedsomloop:
Dubbele ‘zuig-pers’ pomp in serie
Systole - diastole
> hartcyclus
Een hartslag bestaat uit:
Systole: contractie van de ventrikels → bloeduitstroom
Diastole: relaxatie → vulling van het hart
→ Hart is de motor van de bloedsomloop:
Myocard
o Myofibrillen met dwarse streping met aanwezigheid van veel
mitochondriën
o Geen motorische eenheden
o Hartspiercellen verbonden via hechte membraanverbinding + junction
nexus
(gap )
o Actiepotentiaal duurt langer, maar verloopt niet in alle
hartspiervezels hetzelfde
o Refractaire periode van het hart bijna even lang als de contractie
→ Hart is de motor van de bloedsomloop:
Dubbele ‘zuig-pers’pomp in serie
Systole - diastole
Myocard
Hartcyclus
> geleidingssystemen
Het hart heeft een eigen elektrisch geleidingssysteem:
o Sinoatriale (SA) knoop – natuurlijke pacemaker
o Atrioventriculaire (AV) knoop
o Bundel van His
o Purkinjevezels
Systeem zorgt voor een gecoördineerde contractie: eerst de atria, daarna
de ventrikels.
Les 4
Overzicht
• Cardiovasculair system
• Functie van het hart
• Water en vochtcompartimenten
• Kliniek
Anamnese
Klinisch onderzoek
Technische onderzoeken
Belangrijke pathologie
Cardiovasculair systeem
Cardiovasculaire systeem is verantwoordelijk voor transport van bloed
door lichaam
Het voorziet weefsels van zuurstof (O₂) en nutriënten, en verwijdert
koolstofdioxide (CO₂) en metabole afvalstoffen.
Het bestaat uit:
• Het hart (cardio-)
• De bloedvaten (vasculair)
• Het bloed
Anatomie van het hart:
Het hart ligt in het mediastinum.
Het bestaat uit vier kamers:
o Rechter atrium
o Rechter ventrikel
o Linker atrium
o Linker ventrikel
Hartkleppen;
→ Kleppen zorgen voor eenrichtingsverkeer van het bloed:
Tricuspidalisklep: tussen rechter atrium en rechter ventrikel
Pulmonalisklep: tussen rechter ventrikel en truncus pulmonalis
Mitraalklep: tussen linker atrium en linker ventrikel
Aortaklep: tussen linker ventrikel en aorta
Pericard;
Het pericard (Latijn: pericardium) is een dubbelwandige zak die het
hart en de beginstukken van de grote bloedvaten omhult.
Het houdt het hart op zijn plaats in de borstkas, voorkomt
overmatige uitzetting en vermindert wrijving tijdens de hartslag.
Circulatie:
,→ Grote systemische circulatie
Start in de linker ventrikel
Bloed → aorta → arteriële systeem → capillairen (weefsels)
O₂-afgifte, CO₂-opname
Terug via venen → rechter atrium
→ Kleine systemische circulatie
Start in rechter ventrikel
Bloed → truncus pulmonalis → longen → gasuitwisseling
Terug naar linker atrium
Vaatstelsel:
Type bloedvat Functie Eigenschappen
Arteriën Vervoeren bloed van het hart Dikke spierwand, hoge druk
Reguleren bloedtoevoer naar
Arteriolen Veel glad spierweefsel
capillairen
Capillairen Uitwisseling van stoffen Één cellaag dik
Venulen en venen Vervoeren bloed naar het hart Kleppen voorkomen terugstromen
Microcirculatie:
Functie van het hart
> hart
, Zorgt ervoor dat bloed voortgestuwd
Dubbele pomp
2 pompen liggen naast elkaar, maar zijn functioneel gezien in serie
geschakeld:
o per tijdseenheid evenveel bloed door longvaten als door
lichaamscirculatie:
hartminuutvolume of cardiac output
bij een volwassene in rust ongeveer 5 l/min
→ Hart is de motor van de bloedsomloop:
Dubbele ‘zuig-pers’ pomp in serie
Systole - diastole
> hartcyclus
Een hartslag bestaat uit:
Systole: contractie van de ventrikels → bloeduitstroom
Diastole: relaxatie → vulling van het hart
→ Hart is de motor van de bloedsomloop:
Myocard
o Myofibrillen met dwarse streping met aanwezigheid van veel
mitochondriën
o Geen motorische eenheden
o Hartspiercellen verbonden via hechte membraanverbinding + junction
nexus
(gap )
o Actiepotentiaal duurt langer, maar verloopt niet in alle
hartspiervezels hetzelfde
o Refractaire periode van het hart bijna even lang als de contractie
→ Hart is de motor van de bloedsomloop:
Dubbele ‘zuig-pers’pomp in serie
Systole - diastole
Myocard
Hartcyclus
> geleidingssystemen
Het hart heeft een eigen elektrisch geleidingssysteem:
o Sinoatriale (SA) knoop – natuurlijke pacemaker
o Atrioventriculaire (AV) knoop
o Bundel van His
o Purkinjevezels
Systeem zorgt voor een gecoördineerde contractie: eerst de atria, daarna
de ventrikels.
