Samenvatting Risk Management
Risk Management Bedrijfsmanagement – Arteveldehogeschool
Financiën en Verzekeringen
Tom Van Varenbergh
2025-2026
Samenvatting van Canvascursussen en PWP-materiaal + notities
DEEL 1: Introductie en Inleidende
begrippen
1. Inleiding
1.1 Wat is risk management?
1.1.1 Basis
Basisbehoefte van economie = zoveel mogelijk winst uit zo weinig mogelijk
middelen. Behoeften van economie moeten bevredigd worden met beperkte
middelen, bv:
- Geld
- Grondstoffen
- Vaste activa (machines)
- Personeel
- Kennis
- Tijd
Risk management deze middelen inzetten om maximale winst te halen
1.1.1 Een kost
= vertaling van het gebruik van een middel
Van zodra een bedrijf een middel gebruikt hebben ze kosten, anders niet. Een
bedrijf dat zijn kosten niet kent zal nooit weten hoe hij zijn winst kan
maximaliseren.
Moet middelen efficiënt inzetten en door de risico’s de beperken = risk
management
Risico’s beheren, wordt vaak gedaan door personeel
1.1.2 Definitie
Risk management = het proces van identificeren, analyseren, evalueren en
beheren van risico’s die een organisatie, project of activiteit kunnen beïnvloeden.
Doel bedreigingen minimaliseren of elimineren, terwijl kansen
maximaliseren
1
,Verzekeringen zijn een tool voor het beheersen van een risico, soms verplicht,
soms best practice:
- Risico op brand? → brandverzekering
- Risico op diefstal? → diefstalverzekering
- Risico op gewijzigde consumentenvoorkeur? → …
- Risico op verouderde technologie? → …
1.1.3 Wanneer spreken we van een risico?
Risico = Kans X Impact
1) Moet onzekere gebeurtenis zijn
a) Je kan het niet plannen, je moet erop voorbereid zijn
2) Moet effect hebben op bedrijfsdoelstellingen
3) Moet meetbaar zijn
1.1.2 Risicoblootstelling
= het gecombineerde effect van meerdere risico’s op een samenhangende set
doelstellingen. Het geeft aan hoeveel risico een specifiek deel van de organisatie
op een bepaald moment daadwerkelijk draagt.
Negatief risico = bedreiging
Positief risico = kans, opportuniteit
Een goeie bedrijfsleider gaat risico’s opzoeken. Er zijn risico’s die je wil
vermijden, maar ook die je wil opzoeken.
Risico voor autobouwer omdat bedrijfsdoelstelling afhankelijk is van
Chinese producent. Ze kunnen deel van aankopen bij andere producent
doen Diversificatie (!!!)
Voor Europese microchip bouwer is dit een opportuniteit
Probeer uw bedrijf te diversifiëren → zorgt voor meer waarde
o Bedrijven die risk manager hebben gaan meer geld krijgen.
1.2 Soorten risico’s
1.2.1 Ondernemersrisico’s
Speculatief risico = het accepteren van een onzekerheid en speculeren op een
positieve uitkomst, je hebt een keuze en kiest ervoor om het risico te nemen
Vb. Je verkoopt in België en wilt uitbreiden naar de VS brengt risico’s
2
, Jij als bedrijfsleider hebt de keuze om het al dan niet te doen. Je hebt de
keuze om risico of niet te nemen. Dan kijk je of er meer opportuniteiten zijn
dan bedreigingen.
Meestal zijn speculatieve risico’s NIET verzekerbaar
Kenmerken:
- Ze laten een keuze toe: neem ik het risico of niet?
- Ze zijn (meestal) niet verzekerbaar
Winst maken is de beloning van het nemen van een speculatief risico
Vb.
o Uitbreiden van productengamma
o Nieuwe markten toetreden
o Fusie van vennootschappen
o …
1.2.2 Inherente of zuivere risico’s
= risico’s die niet bewust worden genomen maar zich voordoen op onverwachte
momenten en op een vrij brutale manier. Leiden onvermijdelijk tot schade en
verlies
Vb. Bedrijf met een gebouw
Inherent risico = het gebouw brandt af, je kan er niks aan doen en is onverwacht
en brutaal
3 categorieën:
1. Zaakrisico’s
a. Materiële schade
2. Personenrisico’s
a. Risico om moeten missen van personeel door ongeval
3. Aansprakelijkheidsrisico’s
a. Schade aan derden veroorzaakt door onderneming
Inherente risico’s zijn moeilijk uit te sluiten. We kunnen maatregelen nemen om
te vermijden maar niet uitsluiten.
1.2.3 Overzichtelijke tabel
3
, 2. Risicoprofiel van de onderneming
1.3 Wat is het risicoprofiel van de onderneming?
Risicoprofiel = een overzicht van alle risico’s waaraan de onderneming wordt
blootgesteld, én de mate waarin deze risico’s de onderneming kunnen
beïnvloeden
Geeft aan hoe kwetsbaar of bestand een bedrijf is tegen interne en externe
risico’s.
Kan beïnvloed worden door:
o Grootte van het bedrijf
o Industrie
o Geografische spreiding
o Geschiedenis van een onderneming
o …
Een onderneming gebruikt dit profiel om betere beslissingen te nemen en
risicobeheersingsstrategieën te bepalen.
1.4 Potentiële examenvraag (soortgelijke vraag)
Vb. Je krijgt € 1.000.000 en moet dit beleggen:
Alternatief 1: Je gaat naar de bank om het op een bankrekening te zetten met 2%
interest
Alternatief 2: Je investeert het door een bedrijf een lening te geven.
Vooraleer je 2 kiest moet je enkele dingen weten:
- Maken ze winst of verlies
- Wat is de EV en VV?
- Wat is de ROI
- Hoe zit de liquiditeit?
Bedrijf A startup, doet onderzoek naar medicijnen voorbepaalde ziektes.
- Nog geen winst of product
- Geen of beperkt EV, veel VV
Bedrijf B scale-up, verkoopt computers.
- Hebben winst en zitten op een stabiele markt
- Willen geld om te groeien
Bij bedrijf A ga je als belegger veel risico hebben dat je je geld kwijt bent.
Bedrijf B is minder risicovol, maar:
→ meer risico = meer rendement verwacht
→ minder risico = minder rendement verwacht
Hoe hoger het risico in een bedrijf, hoe hoger een belegger een rendement
verwacht, hoe lager de waarde van het bedrijf.
Hoe lager het risico, hoe lager het rendement en hoe hoger de waarde.
4
Risk Management Bedrijfsmanagement – Arteveldehogeschool
Financiën en Verzekeringen
Tom Van Varenbergh
2025-2026
Samenvatting van Canvascursussen en PWP-materiaal + notities
DEEL 1: Introductie en Inleidende
begrippen
1. Inleiding
1.1 Wat is risk management?
1.1.1 Basis
Basisbehoefte van economie = zoveel mogelijk winst uit zo weinig mogelijk
middelen. Behoeften van economie moeten bevredigd worden met beperkte
middelen, bv:
- Geld
- Grondstoffen
- Vaste activa (machines)
- Personeel
- Kennis
- Tijd
Risk management deze middelen inzetten om maximale winst te halen
1.1.1 Een kost
= vertaling van het gebruik van een middel
Van zodra een bedrijf een middel gebruikt hebben ze kosten, anders niet. Een
bedrijf dat zijn kosten niet kent zal nooit weten hoe hij zijn winst kan
maximaliseren.
Moet middelen efficiënt inzetten en door de risico’s de beperken = risk
management
Risico’s beheren, wordt vaak gedaan door personeel
1.1.2 Definitie
Risk management = het proces van identificeren, analyseren, evalueren en
beheren van risico’s die een organisatie, project of activiteit kunnen beïnvloeden.
Doel bedreigingen minimaliseren of elimineren, terwijl kansen
maximaliseren
1
,Verzekeringen zijn een tool voor het beheersen van een risico, soms verplicht,
soms best practice:
- Risico op brand? → brandverzekering
- Risico op diefstal? → diefstalverzekering
- Risico op gewijzigde consumentenvoorkeur? → …
- Risico op verouderde technologie? → …
1.1.3 Wanneer spreken we van een risico?
Risico = Kans X Impact
1) Moet onzekere gebeurtenis zijn
a) Je kan het niet plannen, je moet erop voorbereid zijn
2) Moet effect hebben op bedrijfsdoelstellingen
3) Moet meetbaar zijn
1.1.2 Risicoblootstelling
= het gecombineerde effect van meerdere risico’s op een samenhangende set
doelstellingen. Het geeft aan hoeveel risico een specifiek deel van de organisatie
op een bepaald moment daadwerkelijk draagt.
Negatief risico = bedreiging
Positief risico = kans, opportuniteit
Een goeie bedrijfsleider gaat risico’s opzoeken. Er zijn risico’s die je wil
vermijden, maar ook die je wil opzoeken.
Risico voor autobouwer omdat bedrijfsdoelstelling afhankelijk is van
Chinese producent. Ze kunnen deel van aankopen bij andere producent
doen Diversificatie (!!!)
Voor Europese microchip bouwer is dit een opportuniteit
Probeer uw bedrijf te diversifiëren → zorgt voor meer waarde
o Bedrijven die risk manager hebben gaan meer geld krijgen.
1.2 Soorten risico’s
1.2.1 Ondernemersrisico’s
Speculatief risico = het accepteren van een onzekerheid en speculeren op een
positieve uitkomst, je hebt een keuze en kiest ervoor om het risico te nemen
Vb. Je verkoopt in België en wilt uitbreiden naar de VS brengt risico’s
2
, Jij als bedrijfsleider hebt de keuze om het al dan niet te doen. Je hebt de
keuze om risico of niet te nemen. Dan kijk je of er meer opportuniteiten zijn
dan bedreigingen.
Meestal zijn speculatieve risico’s NIET verzekerbaar
Kenmerken:
- Ze laten een keuze toe: neem ik het risico of niet?
- Ze zijn (meestal) niet verzekerbaar
Winst maken is de beloning van het nemen van een speculatief risico
Vb.
o Uitbreiden van productengamma
o Nieuwe markten toetreden
o Fusie van vennootschappen
o …
1.2.2 Inherente of zuivere risico’s
= risico’s die niet bewust worden genomen maar zich voordoen op onverwachte
momenten en op een vrij brutale manier. Leiden onvermijdelijk tot schade en
verlies
Vb. Bedrijf met een gebouw
Inherent risico = het gebouw brandt af, je kan er niks aan doen en is onverwacht
en brutaal
3 categorieën:
1. Zaakrisico’s
a. Materiële schade
2. Personenrisico’s
a. Risico om moeten missen van personeel door ongeval
3. Aansprakelijkheidsrisico’s
a. Schade aan derden veroorzaakt door onderneming
Inherente risico’s zijn moeilijk uit te sluiten. We kunnen maatregelen nemen om
te vermijden maar niet uitsluiten.
1.2.3 Overzichtelijke tabel
3
, 2. Risicoprofiel van de onderneming
1.3 Wat is het risicoprofiel van de onderneming?
Risicoprofiel = een overzicht van alle risico’s waaraan de onderneming wordt
blootgesteld, én de mate waarin deze risico’s de onderneming kunnen
beïnvloeden
Geeft aan hoe kwetsbaar of bestand een bedrijf is tegen interne en externe
risico’s.
Kan beïnvloed worden door:
o Grootte van het bedrijf
o Industrie
o Geografische spreiding
o Geschiedenis van een onderneming
o …
Een onderneming gebruikt dit profiel om betere beslissingen te nemen en
risicobeheersingsstrategieën te bepalen.
1.4 Potentiële examenvraag (soortgelijke vraag)
Vb. Je krijgt € 1.000.000 en moet dit beleggen:
Alternatief 1: Je gaat naar de bank om het op een bankrekening te zetten met 2%
interest
Alternatief 2: Je investeert het door een bedrijf een lening te geven.
Vooraleer je 2 kiest moet je enkele dingen weten:
- Maken ze winst of verlies
- Wat is de EV en VV?
- Wat is de ROI
- Hoe zit de liquiditeit?
Bedrijf A startup, doet onderzoek naar medicijnen voorbepaalde ziektes.
- Nog geen winst of product
- Geen of beperkt EV, veel VV
Bedrijf B scale-up, verkoopt computers.
- Hebben winst en zitten op een stabiele markt
- Willen geld om te groeien
Bij bedrijf A ga je als belegger veel risico hebben dat je je geld kwijt bent.
Bedrijf B is minder risicovol, maar:
→ meer risico = meer rendement verwacht
→ minder risico = minder rendement verwacht
Hoe hoger het risico in een bedrijf, hoe hoger een belegger een rendement
verwacht, hoe lager de waarde van het bedrijf.
Hoe lager het risico, hoe lager het rendement en hoe hoger de waarde.
4
