Hoofdstuk 1: journalistiek en het nieuws
1.1 Journalisten
= Journalisten brengen andere op de hoogte van het nieuws dat
gebeurd id wereld
à Beroepsjournalisten: erkenning vd staat, perskaart
à Burgerjournalisten: mensen die de wereld informeren als
bloggers
Onderscheiden van soorten journalisten:
- Op basis van medium (krant, magazine, radio en televisie …)
- Deskundigheid (specialisatie, interessegebied)
Economiejournalisten, politieke journalisten, sportjournalisten, ..
In beide gevallen gebeuren er veel overlappingen
- Redacties zijn crossmediaal georganiseerd
- Sportjournalist die tijdens dopingzaak verslag moet doen vanuit
rechtszaal
PROFIELSTUDIE
Gemidd Vlaamse beroepsjournalist:
- 40-50
- Witte man
- Links progressief
- Hoogopgeleid (hoger onderwijs)
- 1/3 journalisten is vrouw
- 1/4 50+ van de journalisten is vrouw
- Arbeidsintensieve job
Redacties zijn over het algemeen ‘wit’
=Veel werk op vlak van diversiteit op de werkvloer! (Vrouwen of andere
migratie niet goed vertegenwoordigt) (Vtm eerste met andere roots)
- 1/2 van de journalisten meldt grensoverschrijdend gedrag
( → misbruik van macht, weinig vrouwen, 7% seksueel
grensoverschrijdend gedrag en 5,4% fysieke agressie)
OPVALLEND: Als ze overstap maken naar politiek-> CD&V, NVA,…
=Woordvoerder Charles Michel is ex vtm-journalist
Risico burn-out groot bij journalisten of last van klinische burn- out
- Onderzoek Arteveldehogeschool
- Geen nine to five job
- Zware/ intensieve job
,GESCHIEDENIS
(Vroeger werkten journalisten enkel en alleen voor papieren kranten,
eerste 400 jaar enkel geschreven)
16de eeuw
Gazetta = munteenheid in Venetië → gazet
17de eeuw
=Duurt tot 17de eeuw tot we echt kranten zien opduiken in Europa (1610-
1620)
België= De nieuwe tydingen (Abraham Verhoeven)
Voorwaarde/toestemming om nieuwsberichten te verzamelen = OCTROOI
1) BEELD EN GELUID
Filmjournaals (stukje nieuws dat werd getoond voor de film begon)
à Bioscoop gebruikt als journaal voor propaganda
Rond 1930, opkomst communisme en fascisme
→ Werd vooral gebruik voor het vertonen van propaganda
Doorbraak na WO II
Pathé Journal, Gaumont Actualités (FR)
Universal News
Belgavox (BE)
Verschillen vroeger en nu
→ Vandaag de dag beginnen met strafste beeld
--→ het toepassenvan de omgekeerde piramide (belangrijkste nieuws eerst,
minder belangrijk, enz.)
2) RADIO
BBC (modelzender voor andere) , NIR, …
Radio Belqique (Theo Fleischman)
Voice of America, Radio Free Europe, Radio Moskou
→ Omroepen die tijdens de koude oorlog werd gebruikt om propaganda uit te
zenden)
Eerste radio-uitzendingen werden gedaan door de fabrikanten van
radiotoestellen
== OPEENS CONCURRENTIE TUSSEN PRINT JOURNALISTEN, TV-
JOURNALISTEN EN RADIO-JOURNALISTEN.
,3) TELEVISIE
Britisch Broadcasting Corporation (BBC)
Nationaal Instituut voor de Radio-omroep (NIR)
4) INTERNET= journalistiek nog maals op zijn kop gezet
ð Gedrukte en audiovisuele media krijgen concurrentie van digitale
media
KWALITEITSMEDIA OF POPULAIRE MEDIA
Verschillen qua
1) Oplage
2) Kijkcijfers
3) Inhoud
4) Doelgroep
Misdaad
Hard nieuws voor populaire media maar maatschappelijk fenomeen voor
alle media
Verkeersongevallen
Berichtgeving soms maatschappelijk relevant
Signaal voor beleid
Royals
Geen exclusief terrein meer van populaire media
SENSATIEPERS
=Waarheidsgehalte klopt niet altijd
=Gebrek aan privacy
=Schreeuwerige opmaak
- Page three girl (in elk tabloid een schaars geklede vrouw op pagina 3
Valt best mee in België (Dag Allemaal en Story)
Sensatie pers bijnaam Yellow journalisme of yellow press
In Amerika
= Yellow press sensatiekrant -> vernoemd naar yellow kid
Sensatie vooral op internet (gaat vaak over foto’s genomen door paparazzi, maken soms
gebruik van gigantische telelenzen op fototoestel)
, 1.2 Nieuws
= Het nieuws wat vandaag is gebeurd
Er gisteren dus nog niet was
En morgen tot de geschiedenis behoort
Dingen die lopen zoals ze horen te lopen= nt speciaal genoeg (niet echt
‘nieuws’)
è Journalisten bepalen wat het nieuws was en wat belangrijk is om
naar de mensen te brengen
Gatekeeping: journalist bepaalt wat nieuws is
o Nieuws stroomt door verschillende kanalen en plaatsen=
gatekeeper (journalist) beslist om nieuws al dan niet door te
laten
o Selectie wordt hier gemaakt voor de gemeenschap
o Vaak pogingen van anderen (spindoctors, woordvoerders, PR
mensen..) om selectieproces te beïnvloeden
News values: journalisten laten zich leiden tot criteria (onderzocht door
Galtung en Ruge)
- Elitelanden of-personen
- Slecht of uitzonderlijk nieuws
- Rest van het aanbod
- Meer aandacht op mensen i.p.v. structuren
- Identificatie met het onderwerp
(Zaken die relevant zijn vs zaken die niet relevant zijn, publiek
moet zich kunnen identificeren met het onderwerp)
Nieuwsberichten waarvan verondersteld wordt dat ze in de media gaan
aanslaan worden vaker vertoond op nieuwssites
- Likes en reacties mogelijk op sociale media
- Beeld-en/of klankwaarde (pakkende foto, video …)
- Entertainment (seks, showbizz…)
- Goed nieuws (winst, doorbraak, genezing, …)
- Drama
- Impact van sociale media
1.1 Journalisten
= Journalisten brengen andere op de hoogte van het nieuws dat
gebeurd id wereld
à Beroepsjournalisten: erkenning vd staat, perskaart
à Burgerjournalisten: mensen die de wereld informeren als
bloggers
Onderscheiden van soorten journalisten:
- Op basis van medium (krant, magazine, radio en televisie …)
- Deskundigheid (specialisatie, interessegebied)
Economiejournalisten, politieke journalisten, sportjournalisten, ..
In beide gevallen gebeuren er veel overlappingen
- Redacties zijn crossmediaal georganiseerd
- Sportjournalist die tijdens dopingzaak verslag moet doen vanuit
rechtszaal
PROFIELSTUDIE
Gemidd Vlaamse beroepsjournalist:
- 40-50
- Witte man
- Links progressief
- Hoogopgeleid (hoger onderwijs)
- 1/3 journalisten is vrouw
- 1/4 50+ van de journalisten is vrouw
- Arbeidsintensieve job
Redacties zijn over het algemeen ‘wit’
=Veel werk op vlak van diversiteit op de werkvloer! (Vrouwen of andere
migratie niet goed vertegenwoordigt) (Vtm eerste met andere roots)
- 1/2 van de journalisten meldt grensoverschrijdend gedrag
( → misbruik van macht, weinig vrouwen, 7% seksueel
grensoverschrijdend gedrag en 5,4% fysieke agressie)
OPVALLEND: Als ze overstap maken naar politiek-> CD&V, NVA,…
=Woordvoerder Charles Michel is ex vtm-journalist
Risico burn-out groot bij journalisten of last van klinische burn- out
- Onderzoek Arteveldehogeschool
- Geen nine to five job
- Zware/ intensieve job
,GESCHIEDENIS
(Vroeger werkten journalisten enkel en alleen voor papieren kranten,
eerste 400 jaar enkel geschreven)
16de eeuw
Gazetta = munteenheid in Venetië → gazet
17de eeuw
=Duurt tot 17de eeuw tot we echt kranten zien opduiken in Europa (1610-
1620)
België= De nieuwe tydingen (Abraham Verhoeven)
Voorwaarde/toestemming om nieuwsberichten te verzamelen = OCTROOI
1) BEELD EN GELUID
Filmjournaals (stukje nieuws dat werd getoond voor de film begon)
à Bioscoop gebruikt als journaal voor propaganda
Rond 1930, opkomst communisme en fascisme
→ Werd vooral gebruik voor het vertonen van propaganda
Doorbraak na WO II
Pathé Journal, Gaumont Actualités (FR)
Universal News
Belgavox (BE)
Verschillen vroeger en nu
→ Vandaag de dag beginnen met strafste beeld
--→ het toepassenvan de omgekeerde piramide (belangrijkste nieuws eerst,
minder belangrijk, enz.)
2) RADIO
BBC (modelzender voor andere) , NIR, …
Radio Belqique (Theo Fleischman)
Voice of America, Radio Free Europe, Radio Moskou
→ Omroepen die tijdens de koude oorlog werd gebruikt om propaganda uit te
zenden)
Eerste radio-uitzendingen werden gedaan door de fabrikanten van
radiotoestellen
== OPEENS CONCURRENTIE TUSSEN PRINT JOURNALISTEN, TV-
JOURNALISTEN EN RADIO-JOURNALISTEN.
,3) TELEVISIE
Britisch Broadcasting Corporation (BBC)
Nationaal Instituut voor de Radio-omroep (NIR)
4) INTERNET= journalistiek nog maals op zijn kop gezet
ð Gedrukte en audiovisuele media krijgen concurrentie van digitale
media
KWALITEITSMEDIA OF POPULAIRE MEDIA
Verschillen qua
1) Oplage
2) Kijkcijfers
3) Inhoud
4) Doelgroep
Misdaad
Hard nieuws voor populaire media maar maatschappelijk fenomeen voor
alle media
Verkeersongevallen
Berichtgeving soms maatschappelijk relevant
Signaal voor beleid
Royals
Geen exclusief terrein meer van populaire media
SENSATIEPERS
=Waarheidsgehalte klopt niet altijd
=Gebrek aan privacy
=Schreeuwerige opmaak
- Page three girl (in elk tabloid een schaars geklede vrouw op pagina 3
Valt best mee in België (Dag Allemaal en Story)
Sensatie pers bijnaam Yellow journalisme of yellow press
In Amerika
= Yellow press sensatiekrant -> vernoemd naar yellow kid
Sensatie vooral op internet (gaat vaak over foto’s genomen door paparazzi, maken soms
gebruik van gigantische telelenzen op fototoestel)
, 1.2 Nieuws
= Het nieuws wat vandaag is gebeurd
Er gisteren dus nog niet was
En morgen tot de geschiedenis behoort
Dingen die lopen zoals ze horen te lopen= nt speciaal genoeg (niet echt
‘nieuws’)
è Journalisten bepalen wat het nieuws was en wat belangrijk is om
naar de mensen te brengen
Gatekeeping: journalist bepaalt wat nieuws is
o Nieuws stroomt door verschillende kanalen en plaatsen=
gatekeeper (journalist) beslist om nieuws al dan niet door te
laten
o Selectie wordt hier gemaakt voor de gemeenschap
o Vaak pogingen van anderen (spindoctors, woordvoerders, PR
mensen..) om selectieproces te beïnvloeden
News values: journalisten laten zich leiden tot criteria (onderzocht door
Galtung en Ruge)
- Elitelanden of-personen
- Slecht of uitzonderlijk nieuws
- Rest van het aanbod
- Meer aandacht op mensen i.p.v. structuren
- Identificatie met het onderwerp
(Zaken die relevant zijn vs zaken die niet relevant zijn, publiek
moet zich kunnen identificeren met het onderwerp)
Nieuwsberichten waarvan verondersteld wordt dat ze in de media gaan
aanslaan worden vaker vertoond op nieuwssites
- Likes en reacties mogelijk op sociale media
- Beeld-en/of klankwaarde (pakkende foto, video …)
- Entertainment (seks, showbizz…)
- Goed nieuws (winst, doorbraak, genezing, …)
- Drama
- Impact van sociale media
