Week 8 : Opzet - Culpa
______________________________________________________________________________________
Literatuur :
Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht
- Hoofdstuk 3
Koopmans
- Hoofdstuk 4
Jurisprudentie :
- Porsche (HR 15 oktober 1996, NJ 1997, 199)
- Spookrijder (HR 5 december 2006, NJ 2006, 663)
- Bloempot (Rb. ’s-Hertogenbosch 22 februari 2006, NJFS 2006, 118)
______________________________________________________________________________________
Algemene vragen
1. Opzet en culpa worden subjectieve bestanddelen genoemd. Leg uit wat daarmee wordt
bedoeld.
2. Kunt u een verband aangeven tussen het onderscheid misdrijven en overtredingen
enerzijds en de bestanddelen opzet en culpa anderzijds?
Opzet
Hoe kan opzet worden omschreven?
Willens en wetens handelen.
Op welke wijze heeft de wetgever opzet in de wet neergelegd?
Opzet, oogmerk, wetende dat etc.
Waarop ziet het opzet?
Hoofdregel : Opzet heeft betrekking op alle bestanddelen die na het opzegvereiste in de
delictsomschrijving zijn opgenomen.
Uitzonderingen :
- Geobjectiveerde bestanddelen : opzet zit ingeblikt in de terminologie.
- Gekwalificeerde delicten : door het gevolg gekwalificeerde delicten.
Welke gradaties van opzet kunnen worden onderscheiden?
- Oogmerk, opzet met bedoeling, onvoorwaardelijk opzet (dolus generalis) : willens en wetens
handelen.
- Opzet met noodzakelijkheidsbewustzijn (dolus indirectus) : verdachte heeft een doel voor ogen,
maar hij weet dat het noodzakelijk is een niet primair beoogd gevolg in het leven te roepen om
dat doel te bereiken.
‣ Thomas van Bremerhaven
- Voorwaardelijk opzet (dolus eventualis): het bewust aanvaarden van de aanmerkelijke kans dat
een niet primair beoogd gevolg zal intreden.
Als de wet opzet vereist voor een misdrijf is in de regel voorwaardelijk opzet, de ondergrens,
voldoende om dat opzet bewezen te verklaren. De uitzondering is dat als de wet oogmerk vereist,
dan is dan moet je dat oogmerk bewijzen.
Gaat het bij de vraag naar de aanwezigheid van opzet om een feitelijke of normatieve
vraag?
, Culpa
Hoe kan culpa worden omschreven?
Verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid.
- Schuld als bestanddeel : verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid.
- Schuld als element : verwijtbaarheid, de gedraging kan de dader verweten worden.
Op welke uiteenlopende wijzen heeft de wetgever culpa in de wet neergelegd?
Welke twee vormen van culpa kunnen worden onderscheiden?
- Onbewuste schuld : verdachte heeft niet nagedacht over de gevolgen, maar had dat wel
gemoeten.
- Bewuste schuld : verdachte heeft nagedacht over de gevolgen, maar had vertrouwen in de
goede afloop (misplaatst optimisme).
• Roekeloosheid : bewustheid van het risico van ernstige gevolgen, waarbij er op zeer
lichtzinnige wijze vanuit wordt gegaan dat deze gevolgen zich niet zullen realiseren.
______________________________________________________________________________________
Literatuur :
Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht
- Hoofdstuk 3
Koopmans
- Hoofdstuk 4
Jurisprudentie :
- Porsche (HR 15 oktober 1996, NJ 1997, 199)
- Spookrijder (HR 5 december 2006, NJ 2006, 663)
- Bloempot (Rb. ’s-Hertogenbosch 22 februari 2006, NJFS 2006, 118)
______________________________________________________________________________________
Algemene vragen
1. Opzet en culpa worden subjectieve bestanddelen genoemd. Leg uit wat daarmee wordt
bedoeld.
2. Kunt u een verband aangeven tussen het onderscheid misdrijven en overtredingen
enerzijds en de bestanddelen opzet en culpa anderzijds?
Opzet
Hoe kan opzet worden omschreven?
Willens en wetens handelen.
Op welke wijze heeft de wetgever opzet in de wet neergelegd?
Opzet, oogmerk, wetende dat etc.
Waarop ziet het opzet?
Hoofdregel : Opzet heeft betrekking op alle bestanddelen die na het opzegvereiste in de
delictsomschrijving zijn opgenomen.
Uitzonderingen :
- Geobjectiveerde bestanddelen : opzet zit ingeblikt in de terminologie.
- Gekwalificeerde delicten : door het gevolg gekwalificeerde delicten.
Welke gradaties van opzet kunnen worden onderscheiden?
- Oogmerk, opzet met bedoeling, onvoorwaardelijk opzet (dolus generalis) : willens en wetens
handelen.
- Opzet met noodzakelijkheidsbewustzijn (dolus indirectus) : verdachte heeft een doel voor ogen,
maar hij weet dat het noodzakelijk is een niet primair beoogd gevolg in het leven te roepen om
dat doel te bereiken.
‣ Thomas van Bremerhaven
- Voorwaardelijk opzet (dolus eventualis): het bewust aanvaarden van de aanmerkelijke kans dat
een niet primair beoogd gevolg zal intreden.
Als de wet opzet vereist voor een misdrijf is in de regel voorwaardelijk opzet, de ondergrens,
voldoende om dat opzet bewezen te verklaren. De uitzondering is dat als de wet oogmerk vereist,
dan is dan moet je dat oogmerk bewijzen.
Gaat het bij de vraag naar de aanwezigheid van opzet om een feitelijke of normatieve
vraag?
, Culpa
Hoe kan culpa worden omschreven?
Verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid.
- Schuld als bestanddeel : verwijtbare aanmerkelijke onvoorzichtigheid.
- Schuld als element : verwijtbaarheid, de gedraging kan de dader verweten worden.
Op welke uiteenlopende wijzen heeft de wetgever culpa in de wet neergelegd?
Welke twee vormen van culpa kunnen worden onderscheiden?
- Onbewuste schuld : verdachte heeft niet nagedacht over de gevolgen, maar had dat wel
gemoeten.
- Bewuste schuld : verdachte heeft nagedacht over de gevolgen, maar had vertrouwen in de
goede afloop (misplaatst optimisme).
• Roekeloosheid : bewustheid van het risico van ernstige gevolgen, waarbij er op zeer
lichtzinnige wijze vanuit wordt gegaan dat deze gevolgen zich niet zullen realiseren.
