Samenvatting Privaatgeschiedenis AJ 2020/2021
SAMENVATTING EUROPESE EN
BELGISCHE PRIVAATGESCHIEDENIS:
INLEIDING
WAT WORDT BESTUDEERD IN DE PRIVAATRECHTSGESCHIEDENIS ?
Recht = het geheel van sanctioneerbare regels die het leven in een
gemeenschap regelen
→ Recht is geen logica
Vb.:
● EOT = echtscheiding door onderlinge toestemming ; als een getrouwd
koppel wil scheiden als vrienden en alles zelf willen regelen , moet men
dit nog steeds voor een rechtbank brengen ook al zou dit niet nodig
moeten zijn
● Art. 1674 BW (Indien de verkoper in de verkoopprijs van een onroerend
goed voor meer dan zeven twaalfden is benadeeld, heeft hij het recht
om de vernietiging van de koop te eisen, ook al had hij bij het contract
uitdrukkelijk afstand gedaan van het recht om die vernietiging te
vorderen, en al had hij verklaard de meerdere waarde te schenken) =
wordt zeer moeilijk omschreven, maar dit kan verklaard worden door de
geschiedenis
→ Deze logica is dus vaak te beschouwen als een soort van schijn
● Art. 1382 BW (Elke daad van de mens, waardoor aan een ander schade
wordt veroorzaakt, verplicht degene door wiens schuld de schade is
ontstaan, deze te vergoeden) = niet iedereen vindt dit logisch klinken
1
, Samenvatting Privaatgeschiedenis AJ 2020/2021
Rechtsgeschiedenis = de studie van het recht doorheen de eeuwen (de studie
van de rechtsregels)
● Interne rechtsgeschiedenis = bestudeert de ontwikkeling van de
verschillende rechtsregels (vb.: de evolutie van het contract)
→ enkel aanwezig in het privaatrecht
● Externe rechtsgeschiedenis = de materiële bronnen van het recht, de
formele bronnen van het recht, het gerechtelijk recht (procedureregels)
en de kenbronnen
○ Materiële bronnen : de maatschappelijke achtergronden van het
recht → doel is de organisatie van de maatschappij
(probleemoplossing door het aanmaken van rechtsregels)
→ de totstandkoming van de rechtsregel
○ Formele bronnen : bepalen de vorm van de rechtsregel en
verschilt naargelang de instelling die hem opstelt
■ De gewoonte door de maatschappij zelf ; geheel van
oude, constante meestal ongeschreven regels
■ Wetgeving door de overheid ; elk algemeen, bindend
voorschrift uitgevaardigd door de bevoegde overheid (nu
het parlement vroeger bestond er vooral koninklijke
wetgeving)
■ Rechtspraak door rechters ; beslissingen over concrete
geschillen, individuele beslissingen
■ Rechtsleer ; de mening van personen die het recht
bestuderen
Deze indeling was niet altijd zo in het Romeinse Recht !!
○ Kenbronnen : de manier waarop men kennis kan nemen van de
inhoud van rechtsregels (vroeger was dit zeer ingewikkeld , nu
bestaan er databanken om het geldende recht te kunnen
opzoeken), indien men oude bronnen wil raadplegen is het nog
steeds moeilijk en zal men dit eerder terugvinden in oude
archieven
→ de inhoud van de materiële rechtsregel
2
SAMENVATTING EUROPESE EN
BELGISCHE PRIVAATGESCHIEDENIS:
INLEIDING
WAT WORDT BESTUDEERD IN DE PRIVAATRECHTSGESCHIEDENIS ?
Recht = het geheel van sanctioneerbare regels die het leven in een
gemeenschap regelen
→ Recht is geen logica
Vb.:
● EOT = echtscheiding door onderlinge toestemming ; als een getrouwd
koppel wil scheiden als vrienden en alles zelf willen regelen , moet men
dit nog steeds voor een rechtbank brengen ook al zou dit niet nodig
moeten zijn
● Art. 1674 BW (Indien de verkoper in de verkoopprijs van een onroerend
goed voor meer dan zeven twaalfden is benadeeld, heeft hij het recht
om de vernietiging van de koop te eisen, ook al had hij bij het contract
uitdrukkelijk afstand gedaan van het recht om die vernietiging te
vorderen, en al had hij verklaard de meerdere waarde te schenken) =
wordt zeer moeilijk omschreven, maar dit kan verklaard worden door de
geschiedenis
→ Deze logica is dus vaak te beschouwen als een soort van schijn
● Art. 1382 BW (Elke daad van de mens, waardoor aan een ander schade
wordt veroorzaakt, verplicht degene door wiens schuld de schade is
ontstaan, deze te vergoeden) = niet iedereen vindt dit logisch klinken
1
, Samenvatting Privaatgeschiedenis AJ 2020/2021
Rechtsgeschiedenis = de studie van het recht doorheen de eeuwen (de studie
van de rechtsregels)
● Interne rechtsgeschiedenis = bestudeert de ontwikkeling van de
verschillende rechtsregels (vb.: de evolutie van het contract)
→ enkel aanwezig in het privaatrecht
● Externe rechtsgeschiedenis = de materiële bronnen van het recht, de
formele bronnen van het recht, het gerechtelijk recht (procedureregels)
en de kenbronnen
○ Materiële bronnen : de maatschappelijke achtergronden van het
recht → doel is de organisatie van de maatschappij
(probleemoplossing door het aanmaken van rechtsregels)
→ de totstandkoming van de rechtsregel
○ Formele bronnen : bepalen de vorm van de rechtsregel en
verschilt naargelang de instelling die hem opstelt
■ De gewoonte door de maatschappij zelf ; geheel van
oude, constante meestal ongeschreven regels
■ Wetgeving door de overheid ; elk algemeen, bindend
voorschrift uitgevaardigd door de bevoegde overheid (nu
het parlement vroeger bestond er vooral koninklijke
wetgeving)
■ Rechtspraak door rechters ; beslissingen over concrete
geschillen, individuele beslissingen
■ Rechtsleer ; de mening van personen die het recht
bestuderen
Deze indeling was niet altijd zo in het Romeinse Recht !!
○ Kenbronnen : de manier waarop men kennis kan nemen van de
inhoud van rechtsregels (vroeger was dit zeer ingewikkeld , nu
bestaan er databanken om het geldende recht te kunnen
opzoeken), indien men oude bronnen wil raadplegen is het nog
steeds moeilijk en zal men dit eerder terugvinden in oude
archieven
→ de inhoud van de materiële rechtsregel
2
