Samenvatting Ondernemingsrecht
Inhoudsopgave:
1. Samenvatting ‘de kern van het ondernemingsrecht’ (p.2)
2. Samenvatting hoorcolleges (p.38)
-> hoorcolleges 1 t/m 3: introduceren het publiekrecht
-> hoorcolleges 3 t/m 9: wordt het privaatrecht behandeld, deze
informatie is opgenomen in de samenvatting van het boek. Wel wordt hier
de relevante jurisprudentie per hoorcollege kort omschreven (p.47)
-> hoorcollege 10: een gastcollege over het faillissementsrecht (p.51)
-> hoorcollege 11: een college over sociaal recht (p.53)
-> hoorcollege 12: een gastcollege over het enquêterecht (p.56)
3. Lijst met relevante wetsartikelen (p.57)
Hoofdstuk 1 - Ondernemingsvormen
1
,Rechtsvormen van het Nederlandse ondernemingsrecht:
1. Naamloze vennootschap (NV)
2. Besloten vennootschap (BV)
3. Coöperatie
4. Maatschap
5. Vennootschap onder firma (VOF)
6. Commanditaire vennootschap (CV)
-> de ‘vereniging’ en ‘stichting’ worden ook behandeld, ook al wordt dit
nauwelijks gehanteerd als rechtsvorm van een onderneming
Criterium indeling rechtsvormen:
Profit (NV, BV, vof, cv, maatschap) vs Non-profit (stichting, vereniging)
Rechtspersoonlijkheid (NV, BV, stichting, vereniging) vs Geen-
rechtspersoonlijkheid (vof, cv, maatschap)
Kapitaalvennootschap (NV, BV) vs Personenvennootschap (vof, cv,
maatschap)
Het ondernemingsrecht kent drie hoofdthema’s:
1. De juridische organisatie, de inrichting en de structuur
-> hoe steekt de interne structuur van een onderneming in elkaar?
2. Vertegenwoordiging
-> wie mogen en kunnen voor de onderneming transacties afsluiten?
3. Verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid
-> wie is er verantwoordelijk voor wat en in welke mate?
Ondernemingsrecht is voornamelijk geregeld in:
▪ Boek 2 BW -> nv, bv, coöperatie
▪ Boek 7A BW, titel 9 -> maatschap
▪ Wetboek van koophandel -> vof en cv
1.1: BV
Onderscheidende kenmerken van een BV:
▪ het hebben van een of meer overdraagbare aandelen verdeeld kapitaal
▪ men kan slechts participeren in een BV via een aandeel in haar kapitaal
▪ bij oprichting dient er in ieder geval 1 aandeel uitgegeven te worden (kan een
nominale waarde van zo laag als 1 eurocent hebben)
▪ alle aandelen mogen in handen zijn van 1 aandeelhouder (eenpersoons-bv)
Functies van een aandeel:
▪ aandelen zijn voor de BV een middel om vermogen aan te trekken
▪ met een aandeel kan zeggenschap in de BV worden uitgeoefend (met
stemrecht bijvoorbeeld)
-> in beginsel betekent 1 aandeel, 1 stem
▪ in beginsel geeft ieder aandeel recht op een gedeelte van de winst
-> winstuitkering = dividend
▪ voor een aandeelhouder is een aandeel ook een vermogensobject, het kan
overgedragen worden, en winst of verlies op gemaakt worden
De BV is gesloten
-> dit betekent dat:
2
,▪ uitgegeven aandelen op naam staan
▪ overdracht van aandelen in beginsel niet vrijelijk kan plaatsvinden
-> aandeelhouder die zijn aandelen wil overdragen dient zijn over te dragen
aandelen aan de medeaandeelhouders aan te bieden
Blokkeringsregelingen = voorschriften die aanduiden binnen welke grenzen de
vrije overdraagbaarheid in de statuten beperkt kan worden
▪ overdracht van aandelen in een BV kan slechts bij notariële akte plaatsvinden
-> alle houders van aandelen in een BV dienen te worden opgenomen in een
register dat het bestuur van de BV moet bijhouden
Een aandeelhouder is niet persoonlijk aansprakelijk voor hetgeen in naam van de
vennootschap wordt verricht en is niet gehouden boven het bedrag dat op zijn
aandelen behoort te worden gestort in de verliezen van de vennootschap bij te
dragen
Een BV wordt geregeerd door haar statuten (= door de
oprichters/aandeelhouders van de BV zelf opgestelde regels voor haar
organisatie).
Wat hoort in de statuten te staan?
▪ de naam, zetel, en doel van de vennootschap
-> doel = een omschrijving van het werkterrein van de vennootschap
▪ aantal + bedrag van de aandelen
1 oktober 2012: BV-recht grondig herzien om het aantrekkelijker te maken
▪ afschaffing minimumkapitaal van 18.000 (oprichting kan nu met 1 cent)
▪ verplichte blokkeringsregeling verviel
-> via de statuten kan overdracht van aandelen vrijgegeven worden
▪ statuten kunnen stemrechtloze en winstuitkeringloze aandelen invoeren
Art. 2:203 BW: BV i.o. (in oprichting)
-> hoe kan een bv al handelen voor het verlijden van de akte
Art. 2:203 lid 2 BW: oprichtersaansprakelijkheid
-> alle acties voor inschrijving in het handelsregister moeten achteraf nog
bekrachtigd worden
Art. 2:180 BW: bestuurdersaansprakelijkheid
-> alle acties tussen oprichting bv en inschrijving in het handelsregister
1.2: NV
Vooral geschikt voor grote ondernemingen
Minimum kapitaal = 45.000 euro
-> aandelen hoeven niet op naam te staan
NV kent een in aandelen verdeeld maatschappelijk kapitaal
▪ men kan slechts participeren in een NV via een aandeel in haar kapitaal
Aandelen vervullen dezelfde functies als bij een BV
▪ aantrekken vermogen
▪ winstverdeling
▪ stemrecht
3
, Art. 2:25 BW: veel dwingend recht binnen de bv/nv
-> waarborgfunctie: om benadeling van stakeholders van de vennootschap
tegen te gaan
Handige tip: Als je een artikel van de BV wil opzoeken kan je simpelweg het
artikel van de NV pakken in je wetboek en er 110 bij optellen
1.3: De maatschap en de vennootschap onder firma
Definitie personenvennootschap (Art. 7A:1655 BW):
▪ een overeenkomst tot samenwerking van twee of meer personen
▪ handelend voor gezamenlijke rekening
▪ gericht op het behalen van vermogensrechtelijk voordeel
▪ ten behoeve van alle vennoten
▪ door middel van inbreng van ieder van de vennoten
-> maatschap, vof, en cv vallen hieronder
Onderscheid bij personenvennootschappen tussen:
▪ Beheersdaden
= houden verband met de dagelijkse gang van zaken van de vennootschap,
vennoten zijn bevoegd om hier individuele overeenkomsten aan te gaan
▪ Beschikkingsdaden
= daden die niet tot de normale werkzaamheden behoren maar wel nodig zijn
voor de vennootschap, vennoten mogen hier niet zomaar zelf overeenkomsten
aan te gaan
Maatschap = een obligatoire, wederkerige overeenkomst tot samenwerking van
twee of meer personen (Art. 7A: 1655 BW)
-> gericht op het door middel van samenwerking behalen van
vermogensrechtelijk voordeel (winstverdelingsdoel)
Art. 7A:1662 BW: inbreng van personenvennootschap (geld, goederen, arbeid)
Juridisch mede-eigendom -> alle vennoten worden eigenaar
Genot -> inbrenger blijft eigenaar
-> economische eigendom = waardeveranderingen voor rekening van de
vennootschap
-> zuiver genot = waardeveranderingen voor rekening van de inbrenger
Vennootschap onder firma (vof) = een maatschap die onder
gemeenschappelijke naam een onderneming of bedrijf uitoefent (Art. 16 WvK)
-> samenwerkingsvereiste: de vennoten dienen op voet van gelijkheid samen
te werken
Stille maatschap = blijkt naar de buitenwereld niets van gezamenlijke beroeps-
of bedrijfsuitoefening
Openbare maatschap = gezamenlijke uitoefening van een beroep dat duidelijk
kenbaar wordt gemaakt naar de buitenwereld
Onderscheid tussen gezamenlijke beroepsuitoefening (minder strenge
regels) en gezamenlijke bedrijfsuitoefening (strengere
aansprakelijkheidsregels)
4
Inhoudsopgave:
1. Samenvatting ‘de kern van het ondernemingsrecht’ (p.2)
2. Samenvatting hoorcolleges (p.38)
-> hoorcolleges 1 t/m 3: introduceren het publiekrecht
-> hoorcolleges 3 t/m 9: wordt het privaatrecht behandeld, deze
informatie is opgenomen in de samenvatting van het boek. Wel wordt hier
de relevante jurisprudentie per hoorcollege kort omschreven (p.47)
-> hoorcollege 10: een gastcollege over het faillissementsrecht (p.51)
-> hoorcollege 11: een college over sociaal recht (p.53)
-> hoorcollege 12: een gastcollege over het enquêterecht (p.56)
3. Lijst met relevante wetsartikelen (p.57)
Hoofdstuk 1 - Ondernemingsvormen
1
,Rechtsvormen van het Nederlandse ondernemingsrecht:
1. Naamloze vennootschap (NV)
2. Besloten vennootschap (BV)
3. Coöperatie
4. Maatschap
5. Vennootschap onder firma (VOF)
6. Commanditaire vennootschap (CV)
-> de ‘vereniging’ en ‘stichting’ worden ook behandeld, ook al wordt dit
nauwelijks gehanteerd als rechtsvorm van een onderneming
Criterium indeling rechtsvormen:
Profit (NV, BV, vof, cv, maatschap) vs Non-profit (stichting, vereniging)
Rechtspersoonlijkheid (NV, BV, stichting, vereniging) vs Geen-
rechtspersoonlijkheid (vof, cv, maatschap)
Kapitaalvennootschap (NV, BV) vs Personenvennootschap (vof, cv,
maatschap)
Het ondernemingsrecht kent drie hoofdthema’s:
1. De juridische organisatie, de inrichting en de structuur
-> hoe steekt de interne structuur van een onderneming in elkaar?
2. Vertegenwoordiging
-> wie mogen en kunnen voor de onderneming transacties afsluiten?
3. Verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid
-> wie is er verantwoordelijk voor wat en in welke mate?
Ondernemingsrecht is voornamelijk geregeld in:
▪ Boek 2 BW -> nv, bv, coöperatie
▪ Boek 7A BW, titel 9 -> maatschap
▪ Wetboek van koophandel -> vof en cv
1.1: BV
Onderscheidende kenmerken van een BV:
▪ het hebben van een of meer overdraagbare aandelen verdeeld kapitaal
▪ men kan slechts participeren in een BV via een aandeel in haar kapitaal
▪ bij oprichting dient er in ieder geval 1 aandeel uitgegeven te worden (kan een
nominale waarde van zo laag als 1 eurocent hebben)
▪ alle aandelen mogen in handen zijn van 1 aandeelhouder (eenpersoons-bv)
Functies van een aandeel:
▪ aandelen zijn voor de BV een middel om vermogen aan te trekken
▪ met een aandeel kan zeggenschap in de BV worden uitgeoefend (met
stemrecht bijvoorbeeld)
-> in beginsel betekent 1 aandeel, 1 stem
▪ in beginsel geeft ieder aandeel recht op een gedeelte van de winst
-> winstuitkering = dividend
▪ voor een aandeelhouder is een aandeel ook een vermogensobject, het kan
overgedragen worden, en winst of verlies op gemaakt worden
De BV is gesloten
-> dit betekent dat:
2
,▪ uitgegeven aandelen op naam staan
▪ overdracht van aandelen in beginsel niet vrijelijk kan plaatsvinden
-> aandeelhouder die zijn aandelen wil overdragen dient zijn over te dragen
aandelen aan de medeaandeelhouders aan te bieden
Blokkeringsregelingen = voorschriften die aanduiden binnen welke grenzen de
vrije overdraagbaarheid in de statuten beperkt kan worden
▪ overdracht van aandelen in een BV kan slechts bij notariële akte plaatsvinden
-> alle houders van aandelen in een BV dienen te worden opgenomen in een
register dat het bestuur van de BV moet bijhouden
Een aandeelhouder is niet persoonlijk aansprakelijk voor hetgeen in naam van de
vennootschap wordt verricht en is niet gehouden boven het bedrag dat op zijn
aandelen behoort te worden gestort in de verliezen van de vennootschap bij te
dragen
Een BV wordt geregeerd door haar statuten (= door de
oprichters/aandeelhouders van de BV zelf opgestelde regels voor haar
organisatie).
Wat hoort in de statuten te staan?
▪ de naam, zetel, en doel van de vennootschap
-> doel = een omschrijving van het werkterrein van de vennootschap
▪ aantal + bedrag van de aandelen
1 oktober 2012: BV-recht grondig herzien om het aantrekkelijker te maken
▪ afschaffing minimumkapitaal van 18.000 (oprichting kan nu met 1 cent)
▪ verplichte blokkeringsregeling verviel
-> via de statuten kan overdracht van aandelen vrijgegeven worden
▪ statuten kunnen stemrechtloze en winstuitkeringloze aandelen invoeren
Art. 2:203 BW: BV i.o. (in oprichting)
-> hoe kan een bv al handelen voor het verlijden van de akte
Art. 2:203 lid 2 BW: oprichtersaansprakelijkheid
-> alle acties voor inschrijving in het handelsregister moeten achteraf nog
bekrachtigd worden
Art. 2:180 BW: bestuurdersaansprakelijkheid
-> alle acties tussen oprichting bv en inschrijving in het handelsregister
1.2: NV
Vooral geschikt voor grote ondernemingen
Minimum kapitaal = 45.000 euro
-> aandelen hoeven niet op naam te staan
NV kent een in aandelen verdeeld maatschappelijk kapitaal
▪ men kan slechts participeren in een NV via een aandeel in haar kapitaal
Aandelen vervullen dezelfde functies als bij een BV
▪ aantrekken vermogen
▪ winstverdeling
▪ stemrecht
3
, Art. 2:25 BW: veel dwingend recht binnen de bv/nv
-> waarborgfunctie: om benadeling van stakeholders van de vennootschap
tegen te gaan
Handige tip: Als je een artikel van de BV wil opzoeken kan je simpelweg het
artikel van de NV pakken in je wetboek en er 110 bij optellen
1.3: De maatschap en de vennootschap onder firma
Definitie personenvennootschap (Art. 7A:1655 BW):
▪ een overeenkomst tot samenwerking van twee of meer personen
▪ handelend voor gezamenlijke rekening
▪ gericht op het behalen van vermogensrechtelijk voordeel
▪ ten behoeve van alle vennoten
▪ door middel van inbreng van ieder van de vennoten
-> maatschap, vof, en cv vallen hieronder
Onderscheid bij personenvennootschappen tussen:
▪ Beheersdaden
= houden verband met de dagelijkse gang van zaken van de vennootschap,
vennoten zijn bevoegd om hier individuele overeenkomsten aan te gaan
▪ Beschikkingsdaden
= daden die niet tot de normale werkzaamheden behoren maar wel nodig zijn
voor de vennootschap, vennoten mogen hier niet zomaar zelf overeenkomsten
aan te gaan
Maatschap = een obligatoire, wederkerige overeenkomst tot samenwerking van
twee of meer personen (Art. 7A: 1655 BW)
-> gericht op het door middel van samenwerking behalen van
vermogensrechtelijk voordeel (winstverdelingsdoel)
Art. 7A:1662 BW: inbreng van personenvennootschap (geld, goederen, arbeid)
Juridisch mede-eigendom -> alle vennoten worden eigenaar
Genot -> inbrenger blijft eigenaar
-> economische eigendom = waardeveranderingen voor rekening van de
vennootschap
-> zuiver genot = waardeveranderingen voor rekening van de inbrenger
Vennootschap onder firma (vof) = een maatschap die onder
gemeenschappelijke naam een onderneming of bedrijf uitoefent (Art. 16 WvK)
-> samenwerkingsvereiste: de vennoten dienen op voet van gelijkheid samen
te werken
Stille maatschap = blijkt naar de buitenwereld niets van gezamenlijke beroeps-
of bedrijfsuitoefening
Openbare maatschap = gezamenlijke uitoefening van een beroep dat duidelijk
kenbaar wordt gemaakt naar de buitenwereld
Onderscheid tussen gezamenlijke beroepsuitoefening (minder strenge
regels) en gezamenlijke bedrijfsuitoefening (strengere
aansprakelijkheidsregels)
4
