HC 4; aansprakelijkheidsrecht; schade(vergoeding) I
Afdeling 6.1.10
• het soort schade dat vergoed wordt: artt. 6:95 (vermogensschade en ander nadeel (=
immaterieel leed))/96 (uitwerking vermogensschade > geleden verlies en gederfde
winst)/106 BW (vormen van immaterieel leed die voor vergoeding in aanmerking
komen)
• vorm van schadevergoeding: art. 6:103 BW (mogelijk ook in een andere vorm dan
geld)
- Kan-bepaling. Dit kan de rechter niet zelf bedenken, de eiser moet dit vorderen.
• de wijze waarop de schade berekend wordt: artt. 6:97 (de rechter begroot de schade
op de wijze die hij het meest passend acht voor de situatie)/6:104/6:105 BW
(begroting toekomstige schade)
• de kring der gerechtigden: artt. 6:107/107a/108 BW > wie heeft er recht op
schadevergoeding?
- Onder bepaalde omstandigheden kunnen ook derden kans maken op
schadevergoeding.
• factoren die de omvang van de schadevergoeding mogelijk beperken: artt.
6:98/100/101 BW
• art. 6:102: medeschuld en hoofdelijkheid
• art. 6:109/110: matiging/limitering van schadevergoeding
Deze afdeling geldt voor alle wettelijke verplichtingen voor schadevergoeding. Voor ons
vooral schadevergoeding uit onrechtmatige daad en wanprestatie, maar dus ook
ongerechtvaardigde verrijking (maar daar zijn niet alle artikelen van deze afdeling op van
toepassing).
Volledige vergoeding van werkelijk geleden schade geldt bij onrechtmatige daad en
wanprestatie, maar dat geldt niet bij ongerechtvaardigde verrijking. Als de verrijking lager
was dan de verarming, dan was de schadevergoeding zo hoog als de verrijking.
Schadevergoeding wordt toegekend voor zover dat redelijk is.
Uitgangspunten schadevergoedingsrecht
• Ieder draagt zijn eigen schade > dit is het hoofdbeginsel van het
aansprakelijkheidsrecht
– casum sentit dominus/loss lies where it falls
Berokken een ander geen schade, dat is het andere adagium. Er moet wel een grond voor
schadevergoeding bestaan.
Mocht je toch komen tot schadevergoeding dan geldt: volledige vergoeding van
werkelijk geleden schade:
, – schadebegrip en functies schadevergoedingsrecht
Suggereert dat je in iedere concrete situatie moet berekenen welke schade is geleden,
afleiden uit werkelijk geleden schade.
• Schade wordt in beginsel concreet berekend
– begrotingsmethodes
• Alleen de gelaedeerde heeft recht op schadevergoeding
– materiële derdenschade (art. 6:107-6:108 BW)
• Volledige vergoeding
Maar het is eigenlijk een secundaire remedie. Aansprakelijkheidsrecht wil eigenlijk
herstel in oude toestand, dat is het eerste wat het aansprakelijkheidsrecht wil.
Functies schadevergoedingsrecht > compensatie, vergoeding, erkenning, preventie,
handhavend
Restitutio in integrum > (onaangetaste toestand, herstel in oude toestand; dat is het
uitgangspunt) Maar je kunt het niet altijd herstellen in de oude toestand, bijvoorbeeld bij
letsel (dan letterlijk en figuurlijk littekens). Als het niet mogelijk is om het in de oude
toestand te herstellen, dan kom je pas tot schadevergoeding. Compenseren is de
belangrijkste functie van schadevergoeding.
Vergoeding: schadevergoeding beoogt ook om het geschokte rechtsgevoel in evenwicht te
brengen/recht te trekken, dat heet genoegdoening.
Een andere belangrijke functie is erkenning, dat zie je vooral bij immaterieel leed. Erkenning
moet je niet onderschatten, het vaak helend voor slachtoffers.
Schadevergoeding kan ook preventief en handhavend werken. Bijvoorbeeld bij
kartelafspraken, dan weet je dat daar wellicht schadevergoeding voor betaald moet worden.
Dat werkt dan preventief. Handhavend, omdat daders worden gestraft, slachtoffers krijgen
hun schadevergoeding. Dingen vallen weer op hun plek.
‘’Volledig’’: de werkelijk geleden schade wordt niet altijd helemaal vergoed. Meerdere filters
worden erop losgelaten (eigen schuld, proportionele schade). Als er dan nog schade is
overgebleven, dan wordt die schade volledig vergoed. Zie bijv. HR Verstekeling: De
verstekeling zat achterin de bestelwagen. De chauffeur van de wagen veroorzaakt een auto-
ongeluk, waarbij de verstekeling letsel oploopt. Er is aansprakelijkheid maar toch krijgt de
verstekeling geen schadevergoeding. Dit kwam omdat het relativiteitsvereiste werd
toegepast. De chauffeur hoefde niet bedacht te zijn op het belang van iemand waarvan hij
niet eens wist dat hij aanwezig was.
Vorm van schadevergoeding (art. 6:103 BW)
• Van de werkelijk geleden schade
Wat is schade? > Iets negatiefs, achteruitgang > zie hieronder de elementen van het begrip
schade door Bloembergen
Schadeberekening
Elementen van het begrip schade (A.R Bloembergen, dissertatie 1965)
Afdeling 6.1.10
• het soort schade dat vergoed wordt: artt. 6:95 (vermogensschade en ander nadeel (=
immaterieel leed))/96 (uitwerking vermogensschade > geleden verlies en gederfde
winst)/106 BW (vormen van immaterieel leed die voor vergoeding in aanmerking
komen)
• vorm van schadevergoeding: art. 6:103 BW (mogelijk ook in een andere vorm dan
geld)
- Kan-bepaling. Dit kan de rechter niet zelf bedenken, de eiser moet dit vorderen.
• de wijze waarop de schade berekend wordt: artt. 6:97 (de rechter begroot de schade
op de wijze die hij het meest passend acht voor de situatie)/6:104/6:105 BW
(begroting toekomstige schade)
• de kring der gerechtigden: artt. 6:107/107a/108 BW > wie heeft er recht op
schadevergoeding?
- Onder bepaalde omstandigheden kunnen ook derden kans maken op
schadevergoeding.
• factoren die de omvang van de schadevergoeding mogelijk beperken: artt.
6:98/100/101 BW
• art. 6:102: medeschuld en hoofdelijkheid
• art. 6:109/110: matiging/limitering van schadevergoeding
Deze afdeling geldt voor alle wettelijke verplichtingen voor schadevergoeding. Voor ons
vooral schadevergoeding uit onrechtmatige daad en wanprestatie, maar dus ook
ongerechtvaardigde verrijking (maar daar zijn niet alle artikelen van deze afdeling op van
toepassing).
Volledige vergoeding van werkelijk geleden schade geldt bij onrechtmatige daad en
wanprestatie, maar dat geldt niet bij ongerechtvaardigde verrijking. Als de verrijking lager
was dan de verarming, dan was de schadevergoeding zo hoog als de verrijking.
Schadevergoeding wordt toegekend voor zover dat redelijk is.
Uitgangspunten schadevergoedingsrecht
• Ieder draagt zijn eigen schade > dit is het hoofdbeginsel van het
aansprakelijkheidsrecht
– casum sentit dominus/loss lies where it falls
Berokken een ander geen schade, dat is het andere adagium. Er moet wel een grond voor
schadevergoeding bestaan.
Mocht je toch komen tot schadevergoeding dan geldt: volledige vergoeding van
werkelijk geleden schade:
, – schadebegrip en functies schadevergoedingsrecht
Suggereert dat je in iedere concrete situatie moet berekenen welke schade is geleden,
afleiden uit werkelijk geleden schade.
• Schade wordt in beginsel concreet berekend
– begrotingsmethodes
• Alleen de gelaedeerde heeft recht op schadevergoeding
– materiële derdenschade (art. 6:107-6:108 BW)
• Volledige vergoeding
Maar het is eigenlijk een secundaire remedie. Aansprakelijkheidsrecht wil eigenlijk
herstel in oude toestand, dat is het eerste wat het aansprakelijkheidsrecht wil.
Functies schadevergoedingsrecht > compensatie, vergoeding, erkenning, preventie,
handhavend
Restitutio in integrum > (onaangetaste toestand, herstel in oude toestand; dat is het
uitgangspunt) Maar je kunt het niet altijd herstellen in de oude toestand, bijvoorbeeld bij
letsel (dan letterlijk en figuurlijk littekens). Als het niet mogelijk is om het in de oude
toestand te herstellen, dan kom je pas tot schadevergoeding. Compenseren is de
belangrijkste functie van schadevergoeding.
Vergoeding: schadevergoeding beoogt ook om het geschokte rechtsgevoel in evenwicht te
brengen/recht te trekken, dat heet genoegdoening.
Een andere belangrijke functie is erkenning, dat zie je vooral bij immaterieel leed. Erkenning
moet je niet onderschatten, het vaak helend voor slachtoffers.
Schadevergoeding kan ook preventief en handhavend werken. Bijvoorbeeld bij
kartelafspraken, dan weet je dat daar wellicht schadevergoeding voor betaald moet worden.
Dat werkt dan preventief. Handhavend, omdat daders worden gestraft, slachtoffers krijgen
hun schadevergoeding. Dingen vallen weer op hun plek.
‘’Volledig’’: de werkelijk geleden schade wordt niet altijd helemaal vergoed. Meerdere filters
worden erop losgelaten (eigen schuld, proportionele schade). Als er dan nog schade is
overgebleven, dan wordt die schade volledig vergoed. Zie bijv. HR Verstekeling: De
verstekeling zat achterin de bestelwagen. De chauffeur van de wagen veroorzaakt een auto-
ongeluk, waarbij de verstekeling letsel oploopt. Er is aansprakelijkheid maar toch krijgt de
verstekeling geen schadevergoeding. Dit kwam omdat het relativiteitsvereiste werd
toegepast. De chauffeur hoefde niet bedacht te zijn op het belang van iemand waarvan hij
niet eens wist dat hij aanwezig was.
Vorm van schadevergoeding (art. 6:103 BW)
• Van de werkelijk geleden schade
Wat is schade? > Iets negatiefs, achteruitgang > zie hieronder de elementen van het begrip
schade door Bloembergen
Schadeberekening
Elementen van het begrip schade (A.R Bloembergen, dissertatie 1965)
