Hoorcollege heup en knie prothese
aanleiding voor een prothese
- artrose: kraakbeen is versleten, waardoor botten over elkaar schuren
- reumatoïde artritis: chronische ontstekingsziekte die kraakbeen en bot aantast
- Avasculaire necrose: verminderde bloedtoevoer naar het bot, waardoor het afsterft.
- heupfracturen: breuken die niet goed genezen of ernstig zijn
- heupdysplasie: aangeboren afwijking waarbij de heupkom niet goed gevormd is.
Complicaties
- bloeding (tijdens operatie)
- infecties (1% direct na operatie) (schoon en droog blijven de wonden)
- trombose
- delirium/ verwardheid (ouderen)
- niet goed geplaatste prothese (beenlengte, stand kom)
- zenuw geraakt (uitvallingsverschinselen)
- luxatie (uit de kom 0,5 tot 7% na operatie)
- iatrogene schade= schade veroorzaakt door medisch handelen
Herstel (eerste 3 maanden heel belangrijk)
- binnen enkele uren na de operatie al mobiliseren met krukken
- 3 maand voor globaal functieherstel
- na 3 maand is kapsel hersteld, sterk genoeg
- weinig kans op luxatie
- 60 tot 80% van de luxaties in de eerste 3 maanden
,Voordelen gedeeltelijke vs. totale heupprothese
- bot sparend
- stabiel
- weinig slijtage
- snelle revalidatie
→ geschikt voor jonge (>50 jaar) actieve mensen die later nog een vervangende prothese
kunnen krijgen
Voorwaarden
- goed kwaliteit
- (jonge actieve mensen (<50) met artrose, die mogelijk later nog een nieuwe operatie
moeten ondergaan (als de huidige prothese niet meer voldoet)
Complicaties
- femurhals kan breken
- kom kan los gaan zitten (10% na 10 jaar, dus doet het dan minder goed)
- lokale plastic of metaal-deeltjes loskomen en een immuunreactie veroorzaken →
gevolgen onbekend
3 verschillende soorten heupprothesen
Gecementeerd
- vooral voor ouderen >65 jaar
- Cement is in 10 minuten uitgehard, dus direct stabiel en
sneller mobiel.
- leeftijd van de prothese is kort → daarom voor oude
mensen
- direct vol belasten → belangrijk voor je spieren!
- levensduur korter: mechanische sterkte van cement neemt
af → komen scheurtjes in wat zorgt voor verminderde
stabiliteit.
- losraken na 10 jaar
● 5% bij ouderen
● 20-305 bij jongeren
,Ongecementeerd
- voor jongere mensen >65 jaar
- bot groeit in de prothese (poreuze coatig met hydroapatiet)
- Voordeel: langere levensduur
- nadeel: pijnlijker herstel (bot moet in prothese groeien(
- eerste 6 weken slecht 50% belastbaar
- losraken na 10 jaar bij 4% bij 50-jarigen
verschillende operatietechnieken
- traditional laterale benadering
- posterolaterale benadering
- anterolaterale benadering/ Franse methode
- MIS: c
Traditional (lateraal)
- vanaf de zijkant snijden
- voornamelijke revisie operaties
- abductoren zijn aangedaan
- abductoren/ trochanter major me
abductoren los
- trochanter moet 8 weken genezen
(je kan wel beginnen met oefen voor die
8 weken)
Belangrijke spieren voor het stabiliseren van de heup → hier op focussen tijdens de
behandeling
- gluteus minimus en gluteus medius
→ abductoren zijn
- belangrijke stabilisatoren
- belang voor een normale gang van lopen
- belangrijk bij revalidatie
, Posterolaterale benadering
Vanaf achter snijden
→ gluteus maximus en spieren van rotator
Franse methode
→ is heel gevaarlijk, want er zit
een zenuw daar
- snijden tussen tensor
fascia latae en rectus
femoris → snee moet
minimaal zijn
Voordelen
- geen schade aan belangrijke spieren
- risico voor zenuwschade (femoralis
cutaneus) → risico is erg groot
- sneller herstel
MIS:
→ kan posterior en anterior, minder schade aan weefsel en sneller herstel
aanleiding voor een prothese
- artrose: kraakbeen is versleten, waardoor botten over elkaar schuren
- reumatoïde artritis: chronische ontstekingsziekte die kraakbeen en bot aantast
- Avasculaire necrose: verminderde bloedtoevoer naar het bot, waardoor het afsterft.
- heupfracturen: breuken die niet goed genezen of ernstig zijn
- heupdysplasie: aangeboren afwijking waarbij de heupkom niet goed gevormd is.
Complicaties
- bloeding (tijdens operatie)
- infecties (1% direct na operatie) (schoon en droog blijven de wonden)
- trombose
- delirium/ verwardheid (ouderen)
- niet goed geplaatste prothese (beenlengte, stand kom)
- zenuw geraakt (uitvallingsverschinselen)
- luxatie (uit de kom 0,5 tot 7% na operatie)
- iatrogene schade= schade veroorzaakt door medisch handelen
Herstel (eerste 3 maanden heel belangrijk)
- binnen enkele uren na de operatie al mobiliseren met krukken
- 3 maand voor globaal functieherstel
- na 3 maand is kapsel hersteld, sterk genoeg
- weinig kans op luxatie
- 60 tot 80% van de luxaties in de eerste 3 maanden
,Voordelen gedeeltelijke vs. totale heupprothese
- bot sparend
- stabiel
- weinig slijtage
- snelle revalidatie
→ geschikt voor jonge (>50 jaar) actieve mensen die later nog een vervangende prothese
kunnen krijgen
Voorwaarden
- goed kwaliteit
- (jonge actieve mensen (<50) met artrose, die mogelijk later nog een nieuwe operatie
moeten ondergaan (als de huidige prothese niet meer voldoet)
Complicaties
- femurhals kan breken
- kom kan los gaan zitten (10% na 10 jaar, dus doet het dan minder goed)
- lokale plastic of metaal-deeltjes loskomen en een immuunreactie veroorzaken →
gevolgen onbekend
3 verschillende soorten heupprothesen
Gecementeerd
- vooral voor ouderen >65 jaar
- Cement is in 10 minuten uitgehard, dus direct stabiel en
sneller mobiel.
- leeftijd van de prothese is kort → daarom voor oude
mensen
- direct vol belasten → belangrijk voor je spieren!
- levensduur korter: mechanische sterkte van cement neemt
af → komen scheurtjes in wat zorgt voor verminderde
stabiliteit.
- losraken na 10 jaar
● 5% bij ouderen
● 20-305 bij jongeren
,Ongecementeerd
- voor jongere mensen >65 jaar
- bot groeit in de prothese (poreuze coatig met hydroapatiet)
- Voordeel: langere levensduur
- nadeel: pijnlijker herstel (bot moet in prothese groeien(
- eerste 6 weken slecht 50% belastbaar
- losraken na 10 jaar bij 4% bij 50-jarigen
verschillende operatietechnieken
- traditional laterale benadering
- posterolaterale benadering
- anterolaterale benadering/ Franse methode
- MIS: c
Traditional (lateraal)
- vanaf de zijkant snijden
- voornamelijke revisie operaties
- abductoren zijn aangedaan
- abductoren/ trochanter major me
abductoren los
- trochanter moet 8 weken genezen
(je kan wel beginnen met oefen voor die
8 weken)
Belangrijke spieren voor het stabiliseren van de heup → hier op focussen tijdens de
behandeling
- gluteus minimus en gluteus medius
→ abductoren zijn
- belangrijke stabilisatoren
- belang voor een normale gang van lopen
- belangrijk bij revalidatie
, Posterolaterale benadering
Vanaf achter snijden
→ gluteus maximus en spieren van rotator
Franse methode
→ is heel gevaarlijk, want er zit
een zenuw daar
- snijden tussen tensor
fascia latae en rectus
femoris → snee moet
minimaal zijn
Voordelen
- geen schade aan belangrijke spieren
- risico voor zenuwschade (femoralis
cutaneus) → risico is erg groot
- sneller herstel
MIS:
→ kan posterior en anterior, minder schade aan weefsel en sneller herstel
