HC 13; Contractenrecht verdiept; opdracht en reisovereenkomst
Opdracht: verrichten werkzaamheden
• OPDRACHT: titel 7.7 BW
• ARBEIDSOVEREENKOMST: titel 7.10 BW
• AANNEMING VAN WERK: titel 7.12 BW
(Al deze overeenkomsten zijn wederkerige overeenkomsten: overal staat loon
tegenover de te verrichten arbeid)
• Verschil opdracht – arbeidsovereenkomst: gezagsverhouding > de werknemer
verricht in dienst van de werkgever arbeid op basis van een arbeidsovereenkomst, bij
de opdracht is er geen gezagsverhouding.
• Verschil opdracht – aanneming van werk: ‘werk van stoffelijke aard’ > bij opdracht
worden vaak niks van stoffelijke aard geproduceerd (denk aan de arts) terwijl bij de
aannemingsovereenkomst een werk van stoffelijke aard wordt gemaakt.
Arbeidsovereenkomst
Art. 7:610 BW:
- arbeid door werknemer
- loon door werkgever
- gezagsverhouding
- ‘gedurende zekere tijd’ > bepaalde of onbepaalde tijd
Overeenkomst van opdracht
Art. 7:400 BW:
- arbeid
- buiten dienstbetrekking
- geen werk van stoffelijke aard
- (uitgezonderde werken)
Einde duurovereenkomst (zowel de opdracht als de arbeidsovereenkomst is een
duurovereenkomst)
• Tijdsverloop (bepaalde tijd)
• Wederzijds goedvinden
• Ontbinding (6:265 BW)
• Opzegging (= eenzijdige beëindiging)
• Dood één der partijen
, Opzegging
• Uitgangspunten bij duurovereenkomsten i.h.a.:
- Overeenkomst voor onbepaalde tijd kan worden opgezegd.
- Overeenkomst voor bepaalde tijd kan niet tussentijds worden opgezegd, tenzij
anders is afgesproken.
• Bij opdracht: overeenkomst eindigt op datum waartegen is opgezegd.
• Bij arbeidsovereenkomst: ontslagbescherming werknemer: afd. 7.10.9 BW.
Onderscheid opdracht – arbeidsovereenkomst
Onderscheid opdracht – arbeidsovereenkomst dus vooral relevant met het oog op de
ontslagbescherming van een werknemer (‘free lancer’ ontbeert deze bescherming).
HR Groen/Schoevers
• Hoge Raad (3.4): Beslissend is hetgeen partijen bij het sluiten van de overeenkomst
voor ogen stond, mede in aanmerking genomen de wijze waarop zij feitelijk aan de
overeenkomst uitvoering en aldus daaraan inhoud hebben gegeven.
• Schoevers BV is een onderwijsinstituut. Schoevers sluit een overeenkomst met
meneer Groen. Groen heeft een eigen belastingadvieskantoor. Hij is bereid een
aantal uren fiscaal onderwijs te komen verzorgen. Er wordt mondeling een
overeenkomst gesloten voor onbepaalde tijd. Afgesproken wordt dat Groen als
docent werkzaam zal zijn bij Schoevers waar hij een beloning voor ontvangt. Na een
tijd wil Schoevers de relatie beëindigen met Groen. Ze stuurt een brief naar Groen
waarin de overeenkomst wordt opgezegd. Groen stelt zich op het standpunt dat er
sprake is van een arbeidsovereenkomst, en een opzegging door de werkgever waarbij
de werkgever niet eerst een toestemming van het UWV (toen: opzegvergunning)
heeft gekregen, de opzegging vernietigbaar is. Hier zie je het belang van het verschil
tussen een opdracht of een arbeidsrelatie. Is het hier nou een arbeidsovereenkomst
of een opdracht? De gezagsverhouding is moeilijk aan te duiden. Bij een
fabrieksmedewerker lijkt die gezagsverhouding duidelijk, maar een medisch specialist
heeft een veel grotere mate van vrijheid, dan wordt de gezagsverhouding al
moeilijker te duiden. Ook zegt art. 7:402 dat de opdrachtgever ook een
aanwijzingsbevoegdheid heeft.
• Heeft Groen nu een arbeidsovereenkomst? Er is geen schriftelijk contract. Welke
vragen dien je te stellen aan Groen?
- Hoe ontvangt hij zijn loon? Een factuur of een loonstrook? I.c. ging het via een
factuur. Dit is een indicatie dat partijen niet bedoeld hebben een
arbeidsovereenkomst te sluiten.
Opdracht: verrichten werkzaamheden
• OPDRACHT: titel 7.7 BW
• ARBEIDSOVEREENKOMST: titel 7.10 BW
• AANNEMING VAN WERK: titel 7.12 BW
(Al deze overeenkomsten zijn wederkerige overeenkomsten: overal staat loon
tegenover de te verrichten arbeid)
• Verschil opdracht – arbeidsovereenkomst: gezagsverhouding > de werknemer
verricht in dienst van de werkgever arbeid op basis van een arbeidsovereenkomst, bij
de opdracht is er geen gezagsverhouding.
• Verschil opdracht – aanneming van werk: ‘werk van stoffelijke aard’ > bij opdracht
worden vaak niks van stoffelijke aard geproduceerd (denk aan de arts) terwijl bij de
aannemingsovereenkomst een werk van stoffelijke aard wordt gemaakt.
Arbeidsovereenkomst
Art. 7:610 BW:
- arbeid door werknemer
- loon door werkgever
- gezagsverhouding
- ‘gedurende zekere tijd’ > bepaalde of onbepaalde tijd
Overeenkomst van opdracht
Art. 7:400 BW:
- arbeid
- buiten dienstbetrekking
- geen werk van stoffelijke aard
- (uitgezonderde werken)
Einde duurovereenkomst (zowel de opdracht als de arbeidsovereenkomst is een
duurovereenkomst)
• Tijdsverloop (bepaalde tijd)
• Wederzijds goedvinden
• Ontbinding (6:265 BW)
• Opzegging (= eenzijdige beëindiging)
• Dood één der partijen
, Opzegging
• Uitgangspunten bij duurovereenkomsten i.h.a.:
- Overeenkomst voor onbepaalde tijd kan worden opgezegd.
- Overeenkomst voor bepaalde tijd kan niet tussentijds worden opgezegd, tenzij
anders is afgesproken.
• Bij opdracht: overeenkomst eindigt op datum waartegen is opgezegd.
• Bij arbeidsovereenkomst: ontslagbescherming werknemer: afd. 7.10.9 BW.
Onderscheid opdracht – arbeidsovereenkomst
Onderscheid opdracht – arbeidsovereenkomst dus vooral relevant met het oog op de
ontslagbescherming van een werknemer (‘free lancer’ ontbeert deze bescherming).
HR Groen/Schoevers
• Hoge Raad (3.4): Beslissend is hetgeen partijen bij het sluiten van de overeenkomst
voor ogen stond, mede in aanmerking genomen de wijze waarop zij feitelijk aan de
overeenkomst uitvoering en aldus daaraan inhoud hebben gegeven.
• Schoevers BV is een onderwijsinstituut. Schoevers sluit een overeenkomst met
meneer Groen. Groen heeft een eigen belastingadvieskantoor. Hij is bereid een
aantal uren fiscaal onderwijs te komen verzorgen. Er wordt mondeling een
overeenkomst gesloten voor onbepaalde tijd. Afgesproken wordt dat Groen als
docent werkzaam zal zijn bij Schoevers waar hij een beloning voor ontvangt. Na een
tijd wil Schoevers de relatie beëindigen met Groen. Ze stuurt een brief naar Groen
waarin de overeenkomst wordt opgezegd. Groen stelt zich op het standpunt dat er
sprake is van een arbeidsovereenkomst, en een opzegging door de werkgever waarbij
de werkgever niet eerst een toestemming van het UWV (toen: opzegvergunning)
heeft gekregen, de opzegging vernietigbaar is. Hier zie je het belang van het verschil
tussen een opdracht of een arbeidsrelatie. Is het hier nou een arbeidsovereenkomst
of een opdracht? De gezagsverhouding is moeilijk aan te duiden. Bij een
fabrieksmedewerker lijkt die gezagsverhouding duidelijk, maar een medisch specialist
heeft een veel grotere mate van vrijheid, dan wordt de gezagsverhouding al
moeilijker te duiden. Ook zegt art. 7:402 dat de opdrachtgever ook een
aanwijzingsbevoegdheid heeft.
• Heeft Groen nu een arbeidsovereenkomst? Er is geen schriftelijk contract. Welke
vragen dien je te stellen aan Groen?
- Hoe ontvangt hij zijn loon? Een factuur of een loonstrook? I.c. ging het via een
factuur. Dit is een indicatie dat partijen niet bedoeld hebben een
arbeidsovereenkomst te sluiten.
