HC 1: Contractenrecht verdiept: Introductie
Overeenkomst
• Een overeenkomst die partijen sluiten, bevat afspraken over:
* de te verrichten prestaties;
* de verdeling van risico’s.
• De betekenis en de rechtsgevolgen van de contractuele bedingen moeten d.m.v.
uitleg (conform ‘Haviltex’) worden bepaald. Dit gebeurt vaak indien er onenigheid is
over de uitleg van een overeenkomst.
Koopcontract
Stel je hebt te maken met een koopcontract waarbij een verkoper een onroerende zaak
verkoopt aan een koper. De verkoper heeft dan de verplichting om de verkochte zaak te
leveren en de koper de verplichting om de koopprijs te betalen. In het contract zijn een
aantal bepalingen opgenomen:
• Artikel 5.3: De woning zal bij de levering de feitelijke eigenschappen voor normaal
gebruik (als woonhuis) hebben.
• Artikel 5.4.1: Aan verkoper is niet bekend of er verontreiniging is die het normaal
gebruik belemmert.
• Dergelijke bepalingen vind je vaak terug in contracten.
• Stel: De koper ontdekt na overdracht verontreiniging in de grond (waarvoor sanering
noodzakelijk is).
• Koper vindt dat verkoper deze kosten van de sanering dient te vergoeden. Volgens
koper bevat de woning niet de feitelijke eigenschappen die voor normaal gebruik
geschikt zijn (verontreiniging belemmert normaal gebruik). Koper vindt dat verkoper
tekortgeschoten is in zijn verplichtingen uit het contract. Verkoper zal daarentegen
verwijzen naar art. 5.4.1 van het contract en dat betekent dat hij niet het risico
draagt van de verontreiniging.
• Partijen verschillen dus van mening over wie het risico draagt van de verontreiniging.
De rechter zal het contract moeten uitleggen volgens de Haviltex-maatstaf. Dan kan
het wel zo zijn dat het in letterlijke bewoordingen zo in art. 5.4.1 staat, maar toch kan
deze bepaling via de uitleg met de Haviltex-maatstaf een andere betekenis hebben.
• Let op: we hebben hier te maken met een koopcontract, het koopcontract is geregeld
in Boek 7 BW. Art. 7:17 BW bevat een conformiteitsverplichting (de verkoper moet
een zaak leveren die beantwoordt aan de koopovereenkomst). In beginsel geldt art.
7:17 BW tussen partijen, tenzij in het koopcontract een specifieke afspraak is
gemaakt over die conformiteitsverplichting, en dat is hier het geval. Art. 7:17 BW is
namelijk van regelend recht.
, Haviltex
• Koper Haviltex had een machine gekocht voor 20.000,-
• Beding in koopcontract: ‘Tot eind 1976 heeft koper het recht de machine terug te
geven voor ƒ 20.000.’
• Koper Haviltex wilde ook de machine teruggeven.
• Standpunt koper Haviltex: we mogen de machine zonder meer retourneren.
• Standpunt verkoper Ermes: het stond dan wel letterlijk zo in het contract, maar wij
bedoelden: geen teruggave zonder goede reden.
Haviltexnorm
• Hoge Raad: Bij uitleg van een contract komt het niet aan op een zuiver taalkundige
uitleg, maar op de zin die partijen over en weer redelijkerwijs aan het beding
mochten toekennen en op hetgeen zij redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten.
• Dus: ondanks dat er letterlijk iets kan staan met een bepaalde betekenis, dan nog kan
het via uitleg een andere betekenis hebben.
(Vgl. art. 3:35 BW)
HR Inbev/V/d Valk
• Huurcontract: ‘horecabedrijfsruimte’.
• Publiekrechtelijke bestemming: ‘speelcasino’.
Vraag: levert de onjuiste bestemming een tekortkoming v/d verhuurder op?
D.w.z.: welke partij draagt het risico?
Er was een bedrijfspand en dat werd gehuurd door Inbev. Inbev verhuurt het pand onder
aan iemand die daar een discotheek had. Er komt daarna een nieuwe onderhuurder: van der
Valk. Van der Valk heeft bij het sluiten van de huurovereenkomst aangegeven een restaurant
te willen exploiteren. Het pand wordt verhuurd als horecabedrijfsruimte. De gemeente
Nijmegen zegt echter dat de bestemming die op het pand rust een speelcasino is. Van der
Valk zegt dat de verhuurder tekort is geschoten. De verhuurder zegt dat hij ook niet wist dat
er geen horecabestemming op het pand rustte, zij zeggen dat Van der Valk zelf had moeten
informeren bij de gemeente. Wie draagt nou het risico? Het eerste wat je doet is kijken in
het huurcontract. Daarnaast zijn de huurbepalingen van titel 7.4 BW van toepassing. In art.
7:204 lid 2 BW staat dat als er een omstandigheid is waardoor de huurder in zijn huurgenot
wordt belemmerd, dan levert dit een tekortkoming van de verhuurder op. Daar is in casu
sprake van, dus in beginsel zou de huurder het contract kunnen ontbinden. Echter, art. 7:204
lid 2 is van regelend recht, partijen mogen in het contract anders afspreken. Op dit
huurcontract waren algemene huurbepalingen van toepassing, en daar stond in het risico
van de bestemming wordt bij de huurder neergelegd. Er was dus van de wet afgeweken. Van
der Valk droeg dus het risico.
Overeenkomst
• Een overeenkomst die partijen sluiten, bevat afspraken over:
* de te verrichten prestaties;
* de verdeling van risico’s.
• De betekenis en de rechtsgevolgen van de contractuele bedingen moeten d.m.v.
uitleg (conform ‘Haviltex’) worden bepaald. Dit gebeurt vaak indien er onenigheid is
over de uitleg van een overeenkomst.
Koopcontract
Stel je hebt te maken met een koopcontract waarbij een verkoper een onroerende zaak
verkoopt aan een koper. De verkoper heeft dan de verplichting om de verkochte zaak te
leveren en de koper de verplichting om de koopprijs te betalen. In het contract zijn een
aantal bepalingen opgenomen:
• Artikel 5.3: De woning zal bij de levering de feitelijke eigenschappen voor normaal
gebruik (als woonhuis) hebben.
• Artikel 5.4.1: Aan verkoper is niet bekend of er verontreiniging is die het normaal
gebruik belemmert.
• Dergelijke bepalingen vind je vaak terug in contracten.
• Stel: De koper ontdekt na overdracht verontreiniging in de grond (waarvoor sanering
noodzakelijk is).
• Koper vindt dat verkoper deze kosten van de sanering dient te vergoeden. Volgens
koper bevat de woning niet de feitelijke eigenschappen die voor normaal gebruik
geschikt zijn (verontreiniging belemmert normaal gebruik). Koper vindt dat verkoper
tekortgeschoten is in zijn verplichtingen uit het contract. Verkoper zal daarentegen
verwijzen naar art. 5.4.1 van het contract en dat betekent dat hij niet het risico
draagt van de verontreiniging.
• Partijen verschillen dus van mening over wie het risico draagt van de verontreiniging.
De rechter zal het contract moeten uitleggen volgens de Haviltex-maatstaf. Dan kan
het wel zo zijn dat het in letterlijke bewoordingen zo in art. 5.4.1 staat, maar toch kan
deze bepaling via de uitleg met de Haviltex-maatstaf een andere betekenis hebben.
• Let op: we hebben hier te maken met een koopcontract, het koopcontract is geregeld
in Boek 7 BW. Art. 7:17 BW bevat een conformiteitsverplichting (de verkoper moet
een zaak leveren die beantwoordt aan de koopovereenkomst). In beginsel geldt art.
7:17 BW tussen partijen, tenzij in het koopcontract een specifieke afspraak is
gemaakt over die conformiteitsverplichting, en dat is hier het geval. Art. 7:17 BW is
namelijk van regelend recht.
, Haviltex
• Koper Haviltex had een machine gekocht voor 20.000,-
• Beding in koopcontract: ‘Tot eind 1976 heeft koper het recht de machine terug te
geven voor ƒ 20.000.’
• Koper Haviltex wilde ook de machine teruggeven.
• Standpunt koper Haviltex: we mogen de machine zonder meer retourneren.
• Standpunt verkoper Ermes: het stond dan wel letterlijk zo in het contract, maar wij
bedoelden: geen teruggave zonder goede reden.
Haviltexnorm
• Hoge Raad: Bij uitleg van een contract komt het niet aan op een zuiver taalkundige
uitleg, maar op de zin die partijen over en weer redelijkerwijs aan het beding
mochten toekennen en op hetgeen zij redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten.
• Dus: ondanks dat er letterlijk iets kan staan met een bepaalde betekenis, dan nog kan
het via uitleg een andere betekenis hebben.
(Vgl. art. 3:35 BW)
HR Inbev/V/d Valk
• Huurcontract: ‘horecabedrijfsruimte’.
• Publiekrechtelijke bestemming: ‘speelcasino’.
Vraag: levert de onjuiste bestemming een tekortkoming v/d verhuurder op?
D.w.z.: welke partij draagt het risico?
Er was een bedrijfspand en dat werd gehuurd door Inbev. Inbev verhuurt het pand onder
aan iemand die daar een discotheek had. Er komt daarna een nieuwe onderhuurder: van der
Valk. Van der Valk heeft bij het sluiten van de huurovereenkomst aangegeven een restaurant
te willen exploiteren. Het pand wordt verhuurd als horecabedrijfsruimte. De gemeente
Nijmegen zegt echter dat de bestemming die op het pand rust een speelcasino is. Van der
Valk zegt dat de verhuurder tekort is geschoten. De verhuurder zegt dat hij ook niet wist dat
er geen horecabestemming op het pand rustte, zij zeggen dat Van der Valk zelf had moeten
informeren bij de gemeente. Wie draagt nou het risico? Het eerste wat je doet is kijken in
het huurcontract. Daarnaast zijn de huurbepalingen van titel 7.4 BW van toepassing. In art.
7:204 lid 2 BW staat dat als er een omstandigheid is waardoor de huurder in zijn huurgenot
wordt belemmerd, dan levert dit een tekortkoming van de verhuurder op. Daar is in casu
sprake van, dus in beginsel zou de huurder het contract kunnen ontbinden. Echter, art. 7:204
lid 2 is van regelend recht, partijen mogen in het contract anders afspreken. Op dit
huurcontract waren algemene huurbepalingen van toepassing, en daar stond in het risico
van de bestemming wordt bij de huurder neergelegd. Er was dus van de wet afgeweken. Van
der Valk droeg dus het risico.
