ZWAB – J.RICHTER
ABNORMAAL VRUCHTWATER
ONTSTAAN VAN VRUCHTWATER
Bestaat voor 98-99% uit water
- Consistentie wisselt doorheen de zw
- Vroegere zw (1ste trim): osmolariteit van vruchtwater en het maternale plasma zijn
gelijkaardig
Vruchtwater is vermoedelijk transsudaat (filtraat) van maternale plasma vanuit
placentaire opp of vanuit foetale huid
- Vanaf 2de trim matureert de foetale nierfunctie
Osmolaliteit van vw daalt door bijvoeging van foetale urine (verdunt)
Concentratie van creatinine, ureum, urinezuur stijgt in het vw (Deze stoffen zijn
afbraakproducten die via de urine van de foetus in het vruchtwater
terechtkomen.)
Ontstaan van lage concentratie van proteïne (albumine) laat in de zwsch, kan ook
als mineure voedingsbodem fungeren
Laatste weken zwsch: vw bevat afgeschilferde huid en gastro-intestnale cellen,
haar, vernix, stamcellen, soms meconium (wordt complexer qua samenstelling)
PRODUCTIE VAN VRUCHTWATER
1ste trim: via moeder
2de en 3de trim:
- Belang van goed werkende nieren
- Belang van luchtwegen/longen
- Belang van slikbewegingen
- Belang van normaal werkende vliezen
Nierfunctie; vanaf 8-11wk beginnen nieren te werken
(blaasvulling en nieren zichtbaar op echo)
Geen of slecht werkende nieren => verminderd
vruchtwater vanaf 15-16wk
Normaal werkende longen/luchtwegen
- Vochtproductie vanuit longen 300-400 ml/d
- De helft wordt direct ingeslikt, de helft komt in het vw terecht
- Er wordt weinig vruchtwater terug ingeademd (gesloten pharynx)
Meconium-houdend vw: 7-25% van alle zw
Meconium-aspiratie syndroom: maar in 1-3% van de geboortes
Belang van slikbewegingen:
- Start rond 8-11wk
- Hoev vocht dat geslikt wordt stijgt met de AD
- In schapenmodel: tussen 200-1000 ml/d
- Bij de mens: vermoedelijk 250-850 ml/d near term
,- Foetus reguleert zo hoeveelheid vw (door meer of minder te slikken)
Normaal werkende vliezen
- Overtollig vw dat niet wordt weggeslikt wordt
geabsorbeerd door de vliezen
- Gaat zo naar foetale circulatie (dus naar foetale
bloed)
- Tot 400 ml/d
Het meeste vruchtwater op 34wk ik
ROL VAN VRUCHTWATER
- Voorziet foetus van nutriënten om te
matureren, groeien
- Houdt temperatuur stabiel
- Beschermt foetus (vormt buffer) – nodig
voor bewegingsvrijheid
- Beschermt navelstreng, voorkomt
navelstreng compressie en evt
zuurstoftekort
- Nodig voor longontwikkeling
Vruchtwater meten
- Hoeveelheid inschatten = op een echo
DVP (deepest vertical pocket) vs AFI (amniotic fluid index)
Bij AFI 4 quadranten meten
OLIGOHYDARMNION
Definitie: DVP <2cm of AFI <5cm
Oorzaken: placenta, (P)PROM, structureel, maternaal
PLACENTA-INSUFFICIËNTIE
Typisch pas later in de zw, postterm
Tekorten bij de foetus => zal minder beginnen te plassen
Vaak geassocieerd met kleine foetale groei
Kan ook ‘normaal’ gewicht zijn, maar groeivertraging
(P)PROM
Groot verschil tussen PROM a terme en pprom
Groot verschil tussen PPROM previabel en >24wk
Groot verschil tussen PPROM met ernstige oligohydramnion en nog DVP >2cm
, STRUCTUREEL
Geen nieren => Potter sequens
Afwijkende nieren bilateraal
Afwijkende blaas (LUTO: lower urinary tract obstruction)
MATERNALE OORZAKEN
Kan ook placentair zijn bv. pre-eclampsie => placentair falen => kleine groei
Medicatie die nefrotisch is zoals ACE-inhibitoren, NSAID chronisch,..
Preconceptioneel of vroege zwangerschap: goede medicatie-anamnese!
RISICO’S
- Foetale nood – verhoogd risico sectio
Deceleraties – meconium-aspiratie – lage Apgar
Nood aan iatrogene preterme partus afh van ernst
- Laag geboortegewicht
- Opname NICU
- Infectie/ chorioamnionitis (PPROM)
- Contracturen
- Overlijden
Bv. bilaterale renale agenese => longhypoplasie
Langdurige PPROM <24w longhypoplasie / extreme prematuriteit / infectie
POLYHYDRAMNION
Definitie: DVP > 8cm of AFI > 24cm
Diagnose – symptomen:
- Klinisch soms geen klachten
- Forse fundus
- Abdominaal ongemak/ pijn
- Gespannen buik – harde buiken – contracties
- Moeilijkheden om te ademen
Oorzaken: idiopathisch, diabetes – forse foetale groei, te weinig slikken, te veel plassen
IDIOPATHISCH
Oorzaak niet gekend
Bij mild polyhydramnion: zeer vaak idiopathisch
MATERNALE DIABETES
Tot 20% van de gevallen van polyhydramnion, vaak geassocieerd met ook forsere foetale
groei
Kan zowel gestationele als vooraf bestaande diabetes zijn
ABNORMAAL VRUCHTWATER
ONTSTAAN VAN VRUCHTWATER
Bestaat voor 98-99% uit water
- Consistentie wisselt doorheen de zw
- Vroegere zw (1ste trim): osmolariteit van vruchtwater en het maternale plasma zijn
gelijkaardig
Vruchtwater is vermoedelijk transsudaat (filtraat) van maternale plasma vanuit
placentaire opp of vanuit foetale huid
- Vanaf 2de trim matureert de foetale nierfunctie
Osmolaliteit van vw daalt door bijvoeging van foetale urine (verdunt)
Concentratie van creatinine, ureum, urinezuur stijgt in het vw (Deze stoffen zijn
afbraakproducten die via de urine van de foetus in het vruchtwater
terechtkomen.)
Ontstaan van lage concentratie van proteïne (albumine) laat in de zwsch, kan ook
als mineure voedingsbodem fungeren
Laatste weken zwsch: vw bevat afgeschilferde huid en gastro-intestnale cellen,
haar, vernix, stamcellen, soms meconium (wordt complexer qua samenstelling)
PRODUCTIE VAN VRUCHTWATER
1ste trim: via moeder
2de en 3de trim:
- Belang van goed werkende nieren
- Belang van luchtwegen/longen
- Belang van slikbewegingen
- Belang van normaal werkende vliezen
Nierfunctie; vanaf 8-11wk beginnen nieren te werken
(blaasvulling en nieren zichtbaar op echo)
Geen of slecht werkende nieren => verminderd
vruchtwater vanaf 15-16wk
Normaal werkende longen/luchtwegen
- Vochtproductie vanuit longen 300-400 ml/d
- De helft wordt direct ingeslikt, de helft komt in het vw terecht
- Er wordt weinig vruchtwater terug ingeademd (gesloten pharynx)
Meconium-houdend vw: 7-25% van alle zw
Meconium-aspiratie syndroom: maar in 1-3% van de geboortes
Belang van slikbewegingen:
- Start rond 8-11wk
- Hoev vocht dat geslikt wordt stijgt met de AD
- In schapenmodel: tussen 200-1000 ml/d
- Bij de mens: vermoedelijk 250-850 ml/d near term
,- Foetus reguleert zo hoeveelheid vw (door meer of minder te slikken)
Normaal werkende vliezen
- Overtollig vw dat niet wordt weggeslikt wordt
geabsorbeerd door de vliezen
- Gaat zo naar foetale circulatie (dus naar foetale
bloed)
- Tot 400 ml/d
Het meeste vruchtwater op 34wk ik
ROL VAN VRUCHTWATER
- Voorziet foetus van nutriënten om te
matureren, groeien
- Houdt temperatuur stabiel
- Beschermt foetus (vormt buffer) – nodig
voor bewegingsvrijheid
- Beschermt navelstreng, voorkomt
navelstreng compressie en evt
zuurstoftekort
- Nodig voor longontwikkeling
Vruchtwater meten
- Hoeveelheid inschatten = op een echo
DVP (deepest vertical pocket) vs AFI (amniotic fluid index)
Bij AFI 4 quadranten meten
OLIGOHYDARMNION
Definitie: DVP <2cm of AFI <5cm
Oorzaken: placenta, (P)PROM, structureel, maternaal
PLACENTA-INSUFFICIËNTIE
Typisch pas later in de zw, postterm
Tekorten bij de foetus => zal minder beginnen te plassen
Vaak geassocieerd met kleine foetale groei
Kan ook ‘normaal’ gewicht zijn, maar groeivertraging
(P)PROM
Groot verschil tussen PROM a terme en pprom
Groot verschil tussen PPROM previabel en >24wk
Groot verschil tussen PPROM met ernstige oligohydramnion en nog DVP >2cm
, STRUCTUREEL
Geen nieren => Potter sequens
Afwijkende nieren bilateraal
Afwijkende blaas (LUTO: lower urinary tract obstruction)
MATERNALE OORZAKEN
Kan ook placentair zijn bv. pre-eclampsie => placentair falen => kleine groei
Medicatie die nefrotisch is zoals ACE-inhibitoren, NSAID chronisch,..
Preconceptioneel of vroege zwangerschap: goede medicatie-anamnese!
RISICO’S
- Foetale nood – verhoogd risico sectio
Deceleraties – meconium-aspiratie – lage Apgar
Nood aan iatrogene preterme partus afh van ernst
- Laag geboortegewicht
- Opname NICU
- Infectie/ chorioamnionitis (PPROM)
- Contracturen
- Overlijden
Bv. bilaterale renale agenese => longhypoplasie
Langdurige PPROM <24w longhypoplasie / extreme prematuriteit / infectie
POLYHYDRAMNION
Definitie: DVP > 8cm of AFI > 24cm
Diagnose – symptomen:
- Klinisch soms geen klachten
- Forse fundus
- Abdominaal ongemak/ pijn
- Gespannen buik – harde buiken – contracties
- Moeilijkheden om te ademen
Oorzaken: idiopathisch, diabetes – forse foetale groei, te weinig slikken, te veel plassen
IDIOPATHISCH
Oorzaak niet gekend
Bij mild polyhydramnion: zeer vaak idiopathisch
MATERNALE DIABETES
Tot 20% van de gevallen van polyhydramnion, vaak geassocieerd met ook forsere foetale
groei
Kan zowel gestationele als vooraf bestaande diabetes zijn
