samenvatting verbintenis

Verbintenisrecht




Hoofdstuk 1
1.Algemene inleiding
Rechts

- Publiekrecht
- Privaatrecht
 arbeidsrecht
 ondernemingsrecht
 …
 burgerlijk recht
 verbintenissenrecht
 goederenrecht
 personen- en familie recht
 familiaal vermogensrecht



2.waar vind je het verbintenissenrecht?
Nieuw burgerlijk wetboek

 2017: commissies tot hervorming
 Nieuwe structuur in verschillende boeken, ingevoerd bij wet van 13
april 2019
 Sindsdien “oud BW” vs BW
 Niet elk boek heeft al een inhoud.
 Algemeen verbintenissenrecht: boek 5 (Verbintenissen) maar ook
boek 1 (Algemene bepalingen), boek 6 (buitencontractueel
aansprakelijkheidsrecht), boek 8 (bewijs) en toekomstig boek 10
(verjaring).

Boek 5 BW. Verbintenissen

 in werking getreden op 1 januari 2023
 toepasselijk op rechtshandelingen en rechtsfeiten van na de
inwerkingtreding
 op situaties van vóór de inwerkingtreding blijven de oude regels
toepasselijk (oud BW)
Boek 6 BW. Buitencontractuele aansprakelijkheid
 treedt in werking op 1 januari 2025
 toepasselijk op feiten die tot aansprakelijkheid kunnen leiden en die
zich hebben voorgedaan na de inwerkingtreding
Boek 8 BW. Bewijs


1

, Verbintenisrecht

Oud BW: koop, huur, bewaargeving, lening, dading,… (toekomst:
boek 7 BW. Bijzondere contracten), regels over verjaring



→ Maar ook verschillende vindplaatsen van verbintenissenrecht naast het
BW!

Vb. Vlaams Woninghuurdecreet 2019

Vb. Wetboek economisch recht 2014 (o.a. bepalingen inzake
consumentenrecht)

Vb. Verzekeringswet 2014, WAM-wet,….

→ De bijzondere regel heeft voorrang op de algemene regel!



3.Wat is verbintenis?
Een verbintenis is een rechtsband op grond waarvan

een schuldeiser van een schuldenaar,

indien nodig in rechte, de uitvoering van een prestatie mag eisen.

→een juridische verplichting tussen twee of meer personen



Eigenschappen van de verbintenis

1. Rechtsband tussen personen

2. Een prestatie die in geld waardeerbaar is

3. Afdwingbaar (in rechte = voor een rechtbank)



1. Een verbintenis creëert een rechtsband tussen personen (natuurlijke
of rechtspersonen)
• De schuldenaar heeft een verbintenis tegenover een schuldeiser
• De schuldeiser heeft een vorderingsrecht tegenover een
schuldenaar




2

, Verbintenisrecht



Schematische voorstelling van verbintenissen uit een
koopovereenkomst

Koopovereenkomst

verkoper koper




SA verbintenis tot levering
SE verkoper koper




SE verbintenis tot betaling
SA



Eigenschappen van de verbintenis – rechtsband

Vorderingsrecht

 Band tussen personen
 Relatieve werking (geen volgrecht): persoonlijke rechten
 Ongelimiteerd aantal (contactvrijheid)
 Verbintenissenrecht



Zakelijke rechten

 Recht op een zaak
 Absolute werking (volgrecht)
 Limitatief aantal in de wet opgesomd
 Goederenrecht



2. Een verbintenis heeft in geld waardeerbare aanspraken tot voorwerp
Het klassieke verbintenissenrecht concentreert zich op de
vermogensrechtelijke verbintenissen




3

, Verbintenisrecht



Een verbintenis is afdwingbaar


Niet- Juridische
verbintenis
afdwingbaar
engagement


Principe: niet natuurlijke verbintenis
afdwingbaar

-
Afdwingbaar


- Van nature niet in rechte afdwingbaar
- Indien nakoming: geen restitutie
(teruggave)
- Indien erkenning: ontstaan juridische
verbintenis



4.Bronnen van verbintenissen




verbintenissen ontstaan uit

- Rechtshandelingen
 Eenzijdige RH (=eenzijdige wilsuiting)
 Meerzijdige RH (=contracten)
- Rechtsfeiten
- Oneigenlijke overeenkomsten (=quasi-contracten)
- Onrechtmatige daad (fout >>oorzakelijk verband >> scahde)
- De wet
4