HC 2: Internationaal privaatrecht: Rechtskeuze en objectieve aanknoping aan de hand van
Rome I
Stel dat volgens een bepaalde verwijzingsregel Duits recht van toepassing is. Dan rijst de
vraag wat de omvang van de verwijzing is. Welke regels van Duits recht moeten worden
toegepast?
1. De verwijzing houdt niet in een verwijzing naar het publiekrecht van het toepasselijke
recht.
2. De verwijzing houdt ook niet een verwijzing naar het ipr van het toepasselijke recht
in (renvoi). Anders zou je in een vicieuze cirkel komen. Zie bijv. art. 10:5 BW, art. 20
Rome I.
3. De verwijzing houdt alleen de regels in van het rechtsgebied waarom het draait
(overeenkomstenrecht, huwelijksvermogensrecht, enz.).
Kwalificatie
Hoe brengt je de internationale rechtsbetrekking onder?
1. Welke verwijzingsregel is van toepassing? Tot welke verwijzingscategorie behoort de
internationale rechtsverhouding? Bijv. goederenrecht, onrechtmatige daad. Meestal
is dit eenvoudig. Soms zie je echter dat landen niet tot hetzelfde resultaat komen.
Heel vaak wordt het antwoord op mogelijke kwalificatieproblemen al gegeven
doordat de wet al situaties geeft waarop zij van toepassing is (bijv. art 12 Rome I).
Kwalificatiemethoden (indien er verschillende opvattingen bestaan in landen):
- Lex fori-kwalificatie: je moet kwalificeren volgens de systeembegrippen van het eigen
materiële recht. Dus als wij zeggen dat verjaring een kwestie van contractenrecht is,
dan is dat zo, ook al zegt het op de overeenkomst van toepassing zijnde recht iets
anders.
Verruimde lex fori-kwalificatie: de systematiek van ons eigen recht is het
uitgangspunt, maar we moeten ook rekening houden met het internationale karakter
van de rechtsverhouding en met het feit dat in andere landen anders gedacht kan
worden. Deze gaat steeds meer de richting op van de autonome kwalificatie.
- Lex causae-kwalificatie: kwalificatie moet niet plaats vinden volgens de lex fori, maar
volgens de lex causae. Dit is het op een rechtsverhouding toepasselijke recht. Deze
methode wordt verworpen omdat je aan de hand van kwalificatie juist moet
vaststellen tot welke categorie een bepaalde rechtsvraag behoort.
- Rechtsvergelijkende kwalificatie: de rechtsvergelijking is beslissend. Hoe zien de
meeste landen de rechtsverhouding? Dit is dan leidend. Nadeel van deze methode is
dat je van een rechter niet kunt verwachten dat hij voor elk kwalificatieprobleem een
oplossing gaat zoeken.
Rome I
Stel dat volgens een bepaalde verwijzingsregel Duits recht van toepassing is. Dan rijst de
vraag wat de omvang van de verwijzing is. Welke regels van Duits recht moeten worden
toegepast?
1. De verwijzing houdt niet in een verwijzing naar het publiekrecht van het toepasselijke
recht.
2. De verwijzing houdt ook niet een verwijzing naar het ipr van het toepasselijke recht
in (renvoi). Anders zou je in een vicieuze cirkel komen. Zie bijv. art. 10:5 BW, art. 20
Rome I.
3. De verwijzing houdt alleen de regels in van het rechtsgebied waarom het draait
(overeenkomstenrecht, huwelijksvermogensrecht, enz.).
Kwalificatie
Hoe brengt je de internationale rechtsbetrekking onder?
1. Welke verwijzingsregel is van toepassing? Tot welke verwijzingscategorie behoort de
internationale rechtsverhouding? Bijv. goederenrecht, onrechtmatige daad. Meestal
is dit eenvoudig. Soms zie je echter dat landen niet tot hetzelfde resultaat komen.
Heel vaak wordt het antwoord op mogelijke kwalificatieproblemen al gegeven
doordat de wet al situaties geeft waarop zij van toepassing is (bijv. art 12 Rome I).
Kwalificatiemethoden (indien er verschillende opvattingen bestaan in landen):
- Lex fori-kwalificatie: je moet kwalificeren volgens de systeembegrippen van het eigen
materiële recht. Dus als wij zeggen dat verjaring een kwestie van contractenrecht is,
dan is dat zo, ook al zegt het op de overeenkomst van toepassing zijnde recht iets
anders.
Verruimde lex fori-kwalificatie: de systematiek van ons eigen recht is het
uitgangspunt, maar we moeten ook rekening houden met het internationale karakter
van de rechtsverhouding en met het feit dat in andere landen anders gedacht kan
worden. Deze gaat steeds meer de richting op van de autonome kwalificatie.
- Lex causae-kwalificatie: kwalificatie moet niet plaats vinden volgens de lex fori, maar
volgens de lex causae. Dit is het op een rechtsverhouding toepasselijke recht. Deze
methode wordt verworpen omdat je aan de hand van kwalificatie juist moet
vaststellen tot welke categorie een bepaalde rechtsvraag behoort.
- Rechtsvergelijkende kwalificatie: de rechtsvergelijking is beslissend. Hoe zien de
meeste landen de rechtsverhouding? Dit is dan leidend. Nadeel van deze methode is
dat je van een rechter niet kunt verwachten dat hij voor elk kwalificatieprobleem een
oplossing gaat zoeken.
