Werkgroep 6: pensioen en scheiding
De basis
• pensioen moet je doen > pensioen- en levensverzekeringvoorzieningen nemen een groot
aandeel in van het vermogen (60% van het vermogen van een gemiddeld stel dat gaat
scheiden) > het speelt dus een belangrijke rol indien je gaat scheiden.
• relevantie > de pensioenvoorziening neemt een groot aandeel in van het vermogen. Bij
een scheiding is het dus zeer relevant wat er is afgesproken. Toch worden zaken vaak slecht
geregeld omtrent pensioen, mede door slechte adviezen die worden gegeven door bijv.
notarissen.
• pensioenrecht = scheidingsrecht
• scheidingspensioenrecht veel regelend recht
• hoe hoog ligt de lat bij de adviseur? Uit onderzoeken blijkt dat er slechte adviezen worden
gegeven over pensioen en scheiding.
• huwelijkse voorwaarden zonder p-clausule?
Ook in het UPO wordt er weinig vermeld over geregelde zaken rondom scheiding. Dit moet
duidelijker zodat burgers het belang meer gaan inzien.
Er wordt in 15% van de gevallen niks afgesproken in huwelijkse voorwaarden over pensioen.
Als dit niet geregeld is, betekent het dat je mee hobbelt in het systeem van de wet.
De WVPS regelt hoe we bij scheiding met het ouderdomspensioen omgaan. Deze wet geldt
alleen voor de tweede pijler pensioen (uit arbeid).
Partnerpensioen (PP) algemeen
• PW > het partnerpensioen is geregeld in de Pensioenwet. Niet elke pensioenregeling heeft
naast het ouderdomspensioen een verplicht partnerpensioen. Er zijn dus pensioenregelingen
zonder partnerpensioen.
• PP-plicht
• wat is PP > art. 1 PW: uitkering in geld die uitkeert bij overlijden van de deelnemer (of
gewezen deelnemer/pensioengerechtigde). De deelnemer krijgt dit dus nooit zelf in handen,
het is voor de partner. De premies worden betaald door de werknemer en de werkgever,
maar de uitkering komt niet aan jou zelf toe. De pensioenpartner is een
aanspraakgerechtigde, maar hij is geen partij bij de pensioenovereenkomst.
• wie PP-partner > echtgenoot, geregistreerd partner en ook de partner in de zin van de
pensioenovereenkomst (dit vind je in het pensioenreglement > elke pensioenuitvoerder kan
dus zelf bepalen wie zij verder nog partner vinden (bijv. ongehuwd (er is niet een centrale
definitie)). Het gevaar hiervan is dat als je van baan wisselt je bij een ander pensioenfonds
komt met andere criteria. Bij het ene fonds moet je je aanmelden als partners, en bij het
, andere fonds hoeft dat niet. Dit heeft als gevaar dat je pensioen uiteindelijk niet goed
geregeld kan zijn). Oplossing zou een uniforme definitie zijn.
• financieringmethoden PP
– kapitaal > opbouwbasis > geld wordt in een pot gestopt en staat stil
– risico > je betaalt een premie voor het dekken van het overlijden in 2019, overlijd je in
2020 en heb je geen premie betaalt > dan is er geen uitkering voor de partner. Dus alleen
zolang je premies betaalt is er een dekking. Je betaalt geen premie meer als je stopt met
werken of als je van fonds wisselt. Er is dan geen aanspraak meer op het oude fonds. Ook als
je met pensioen gaat betaal je geen premie meer.
– oplossingen m.n. uitruil bij einde deelneming (art. 61 PW) > er is een mogelijkheid tot
uitruil van het ouderdomspensioen in partnerpensioen op de pensioendatum. Dus een stuk
van het voor ouderdomspensioen gereserveerde kapitaal wordt afgesplitst en wordt
gereserveerd voor partnerpensioen. De uitkering van het ouderdomspensioen verlaagt dan.
Als je niet uitruilt, dan kan je partner hier niks tegen doen, hij is geen partij bij de
overeenkomst.
• art. 1:94 lid 2 BW: huwelijksvermogensrecht
Partnerpensioen (PP) en scheiding
• wat is scheiding > art. 1 > het tijdstip van totstandkoming van de echtscheiding, of
ontbinding van het huwelijk. De echtscheiding komt tot stand op het moment dat je de
echtscheiding inschrijft bij de burgerlijke stand.
• art. 57 PW ontslagfictie > Wat gebeurt er met het partnerpensioen en scheiding? Je krijgt
zoveel partnerpensioen mee als op het moment van de scheiding voorhanden is, gebaseerd
op de fictie dat je niet meer in dienst bent en geen premies meer betaalt. Geldt ook voor de
voorhuwelijkse periode (gaat ook meer naar de ex) > dus vanaf de eerste dag dat je bent
begonnen met opbouw tot het moment van scheiding.
• bijzonder partnerpensioen (BPP) > het partnerpensioen voor de ex.
• periode > vanaf het eerste moment dat je begon met de opbouw, tot het moment van de
scheiding, alles gaat mee. Als je heel kort getrouwd bent, dan kan die ex een heel groot deel
van de voorhuwelijkse opbouw meekrijgen. Dit is allemaal regelend recht. Je kunt dit dus
uitsluiten. Bijvoorbeeld, de deling beperken tot de huwelijkse periode.
• BPP en risicofinanciering art. 61 PW, art. 1:157 lid 2 BW en art. 5 WVPS
‒ pensioenverweer (1:153 BW > er is een mogelijkheid dat de echtscheiding niet wordt
uitgesproken zolang er geen billijke voorziening is getroffen voor het feit dat er een
voorziening bij overlijden die bij het huwelijk bestond, wegvalt > alleen voor gehuwden).
• art. 57 PW ook voor ongehuwden > als je maar voldoet aan de partnerdefinitie van je
pensioenfonds, dan heb je op grond van de wet bij scheiding recht op bijzonder
partnerpensioen.
Het is regelend recht, dus je kunt afstand doen van het bijzonder partnerpensioen. Je
kunt ook de periode aanpassen.
De basis
• pensioen moet je doen > pensioen- en levensverzekeringvoorzieningen nemen een groot
aandeel in van het vermogen (60% van het vermogen van een gemiddeld stel dat gaat
scheiden) > het speelt dus een belangrijke rol indien je gaat scheiden.
• relevantie > de pensioenvoorziening neemt een groot aandeel in van het vermogen. Bij
een scheiding is het dus zeer relevant wat er is afgesproken. Toch worden zaken vaak slecht
geregeld omtrent pensioen, mede door slechte adviezen die worden gegeven door bijv.
notarissen.
• pensioenrecht = scheidingsrecht
• scheidingspensioenrecht veel regelend recht
• hoe hoog ligt de lat bij de adviseur? Uit onderzoeken blijkt dat er slechte adviezen worden
gegeven over pensioen en scheiding.
• huwelijkse voorwaarden zonder p-clausule?
Ook in het UPO wordt er weinig vermeld over geregelde zaken rondom scheiding. Dit moet
duidelijker zodat burgers het belang meer gaan inzien.
Er wordt in 15% van de gevallen niks afgesproken in huwelijkse voorwaarden over pensioen.
Als dit niet geregeld is, betekent het dat je mee hobbelt in het systeem van de wet.
De WVPS regelt hoe we bij scheiding met het ouderdomspensioen omgaan. Deze wet geldt
alleen voor de tweede pijler pensioen (uit arbeid).
Partnerpensioen (PP) algemeen
• PW > het partnerpensioen is geregeld in de Pensioenwet. Niet elke pensioenregeling heeft
naast het ouderdomspensioen een verplicht partnerpensioen. Er zijn dus pensioenregelingen
zonder partnerpensioen.
• PP-plicht
• wat is PP > art. 1 PW: uitkering in geld die uitkeert bij overlijden van de deelnemer (of
gewezen deelnemer/pensioengerechtigde). De deelnemer krijgt dit dus nooit zelf in handen,
het is voor de partner. De premies worden betaald door de werknemer en de werkgever,
maar de uitkering komt niet aan jou zelf toe. De pensioenpartner is een
aanspraakgerechtigde, maar hij is geen partij bij de pensioenovereenkomst.
• wie PP-partner > echtgenoot, geregistreerd partner en ook de partner in de zin van de
pensioenovereenkomst (dit vind je in het pensioenreglement > elke pensioenuitvoerder kan
dus zelf bepalen wie zij verder nog partner vinden (bijv. ongehuwd (er is niet een centrale
definitie)). Het gevaar hiervan is dat als je van baan wisselt je bij een ander pensioenfonds
komt met andere criteria. Bij het ene fonds moet je je aanmelden als partners, en bij het
, andere fonds hoeft dat niet. Dit heeft als gevaar dat je pensioen uiteindelijk niet goed
geregeld kan zijn). Oplossing zou een uniforme definitie zijn.
• financieringmethoden PP
– kapitaal > opbouwbasis > geld wordt in een pot gestopt en staat stil
– risico > je betaalt een premie voor het dekken van het overlijden in 2019, overlijd je in
2020 en heb je geen premie betaalt > dan is er geen uitkering voor de partner. Dus alleen
zolang je premies betaalt is er een dekking. Je betaalt geen premie meer als je stopt met
werken of als je van fonds wisselt. Er is dan geen aanspraak meer op het oude fonds. Ook als
je met pensioen gaat betaal je geen premie meer.
– oplossingen m.n. uitruil bij einde deelneming (art. 61 PW) > er is een mogelijkheid tot
uitruil van het ouderdomspensioen in partnerpensioen op de pensioendatum. Dus een stuk
van het voor ouderdomspensioen gereserveerde kapitaal wordt afgesplitst en wordt
gereserveerd voor partnerpensioen. De uitkering van het ouderdomspensioen verlaagt dan.
Als je niet uitruilt, dan kan je partner hier niks tegen doen, hij is geen partij bij de
overeenkomst.
• art. 1:94 lid 2 BW: huwelijksvermogensrecht
Partnerpensioen (PP) en scheiding
• wat is scheiding > art. 1 > het tijdstip van totstandkoming van de echtscheiding, of
ontbinding van het huwelijk. De echtscheiding komt tot stand op het moment dat je de
echtscheiding inschrijft bij de burgerlijke stand.
• art. 57 PW ontslagfictie > Wat gebeurt er met het partnerpensioen en scheiding? Je krijgt
zoveel partnerpensioen mee als op het moment van de scheiding voorhanden is, gebaseerd
op de fictie dat je niet meer in dienst bent en geen premies meer betaalt. Geldt ook voor de
voorhuwelijkse periode (gaat ook meer naar de ex) > dus vanaf de eerste dag dat je bent
begonnen met opbouw tot het moment van scheiding.
• bijzonder partnerpensioen (BPP) > het partnerpensioen voor de ex.
• periode > vanaf het eerste moment dat je begon met de opbouw, tot het moment van de
scheiding, alles gaat mee. Als je heel kort getrouwd bent, dan kan die ex een heel groot deel
van de voorhuwelijkse opbouw meekrijgen. Dit is allemaal regelend recht. Je kunt dit dus
uitsluiten. Bijvoorbeeld, de deling beperken tot de huwelijkse periode.
• BPP en risicofinanciering art. 61 PW, art. 1:157 lid 2 BW en art. 5 WVPS
‒ pensioenverweer (1:153 BW > er is een mogelijkheid dat de echtscheiding niet wordt
uitgesproken zolang er geen billijke voorziening is getroffen voor het feit dat er een
voorziening bij overlijden die bij het huwelijk bestond, wegvalt > alleen voor gehuwden).
• art. 57 PW ook voor ongehuwden > als je maar voldoet aan de partnerdefinitie van je
pensioenfonds, dan heb je op grond van de wet bij scheiding recht op bijzonder
partnerpensioen.
Het is regelend recht, dus je kunt afstand doen van het bijzonder partnerpensioen. Je
kunt ook de periode aanpassen.
