Samenvatting Psychopathologie
H1: Psychopathologie: een omschrijving.
Begrippenlijst hoofdstuk 1:
Stigmatisering = Een negatief label opgeplakt krijgen in
de maatschappij. Mensen met een
psychiatrische aandoening vertonen
soms gedrag dat voor anderen
onbekend of onbegrijpelijk is. We
vinden dat 'niet normaal'.
Labeling = Het vaststellen en benoemen van
symptomen bij een cliënt.
Bewustwording = Het zich bewust worden van iets.
Bijvoorbeeld: met een
bewustwordingscampagne de
doelgroep informeren over een
bepaalde situatie of probleem.
Psycho-educatie = Een methodiek in de psychologische
en psychiatrische zorg. Hierbij biedt de
hulpverlening aan cliënten en/of
familie en betrokkenen voorlichting
over de gestelde diagnose en leert ze
om te gaan met de psychische
klachten.
Psychopathologie = ziekteleer van de psyché m.a.w. ziekteleer van de geest.
Ziekteleer gaat over verschijnselen (symptomen) en ziektebeelden.
Psychopathologie stelt zich de vraag “Wat is er met deze mensen en waarom
doen ze wat ze doen?”
Psychopathologie is een deelgebied van de psychiatrie en van de klinische
psychologie.
Symptomen in de psychopathologie = eigenschappen of kenmerken van
psychische stoornissen, psychische klachten.
Psychische klachten zijn problemen in het psychische functioneren:
- Moeilijk hanteren van stressvolle situaties.
- Eigen zelfbeeld.
- Heeft invloed op het lichaam.
- Heeft invloed op familiale en andere sociale relaties.
,Psychisch ziek zijn:
- Er zijn 3 instanties die kunnen uitmaken of je ziek bent of niet:
1. Jijzelf als individu.
2. De maatschappij.
3. De deskundige.
- Vaak stigmatisering, afwijzing en uitstoting door hun omgeving van
mensen met een psychische stoornis.
- Overheid en organisaties:
Campagnes om meer bewustwording rond het begrip te creëren.
Het taboe doorbreken.
- Afwijkend gedrag hangt af van tijd, plaats en de persoon of de sociale-
culturele omgeving.
1.1 Psychische aandoeningen en afwijkend gedrag.
Een psychische aandoening is niet goed waarneembaar.
Een psychische stoornis wordt in de volksmond benoemd als ‘gestoord’.
Onderstaande criteria geven aan of emoties, gedachten en gedrag afwijkend
zijn:
- Het gedrag is uitzonderlijk.
- Het gedrag is sociaal afwijkend.
- Het gedrag is een gevolg van een foute perceptie of interpretatie van de
realiteit.
- Het gedrag vertoont aanzienlijk emotioneel lijden van de persoon.
- Ongepast of contraproductief gedrag.
- Gevaar: voor de betrokkene zelf of voor anderen.
1.2 Tips voor de orthopedagogisch begeleider.
Tips:
- Iemand met ‘psychische problemen’ is niet per definitie afwijkend!
- Let op dat je deze mensen niet op een stigmatiserende wijze benadert.
- We spreken steeds over iemand met een depressie, iemand met een
autismespectrumstoornis, nooit over een depressieveling, een autist, …
1.3 Oefeningen.
Zie cursus of ppt!
1.4 Afwijkend gedrag: een stukje geschiedenis (NIET KENNEN).
,1.5 Herstelgerichte benadering.
Tips voor herstelgerichte benadering:
1. Vraag iemand naar zijn of haar ervaringen! Doe dit discreet en ga eerst na
of de persoon dit wil.
2. Begrijp dat een deel van het gedrag in verband staat met de stoornis.
Definitie (omschrijving) herstelgerichte benadering:
- “Herstel is het persoonlijke proces waarbij iemand een min of meer
ontwrichtende levenservaring zodanig te boven komt, dat hij het eigen
leven weer vanuit eigen wensen en mogelijkheden, vorm kan geven,
met of zonder blijvende gevolgen van die ervaring.”
Psychische aandoeningen grijpen diep in het leven in.
Vaak een moeizaam proces om de gevolgen van die ervaring te
boven te komen.
Herstelgerichte benadering is een persoonlijk en uniek proces:
- Geen resultaat, wel een proces.
- Onvoorspelbaar, met ups en downs, met vooruitgang en terugval.
- Eigen tempo.
- Eigen traject.
- Je moet het zelf doen.
- Hulpverlener: ondersteunen, aanmoedigen, opties aanbieden.
- Vaak ook trage processen.
Fasen van herstel:
, 5 cruciale elementen die maken dat cliënten herstellen:
Tips voor de orthopedagogische begeleider bij herstelgerichte benadering:
1. De hulpverlener is present (aandachtig aanwezig) en gebruikt zijn
professionele referentiekader op een terughoudende en bescheiden wijze.
2. Reageert persoonlijk op gevoelens en emoties.
3. Maakt ruimte voor, ondersteunt het maken van, en sluit aan bij het eigen
verhaal van de cliënt.
4. Herkent en stimuleert het benutten van eigen kracht van de cliënt
(empowerment) zowel individueel als collectief.
5. Erkent, benut en stimuleert de ervaringsdeskundigheid van de cliënt.
6. Erkent, benut en stimuleert de ondersteuning van de cliënt door
belangrijke anderen.
7. Is gericht op het verlichten van lijden en het vergroten van eigen
regie/autonomie.
H2: Visies op afwijkend gedrag en behandelmethoden.
2.1 Het biopsychosociaal model.
Hoe ontstaan psychische aandoeningen?
- Psychisch functioneren wordt bepaald door 3
factoren:
Sociaal.
Biologisch.
Psychologisch.
- Behandeling en begeleiding zijn gericht op deze 3
factoren.
H1: Psychopathologie: een omschrijving.
Begrippenlijst hoofdstuk 1:
Stigmatisering = Een negatief label opgeplakt krijgen in
de maatschappij. Mensen met een
psychiatrische aandoening vertonen
soms gedrag dat voor anderen
onbekend of onbegrijpelijk is. We
vinden dat 'niet normaal'.
Labeling = Het vaststellen en benoemen van
symptomen bij een cliënt.
Bewustwording = Het zich bewust worden van iets.
Bijvoorbeeld: met een
bewustwordingscampagne de
doelgroep informeren over een
bepaalde situatie of probleem.
Psycho-educatie = Een methodiek in de psychologische
en psychiatrische zorg. Hierbij biedt de
hulpverlening aan cliënten en/of
familie en betrokkenen voorlichting
over de gestelde diagnose en leert ze
om te gaan met de psychische
klachten.
Psychopathologie = ziekteleer van de psyché m.a.w. ziekteleer van de geest.
Ziekteleer gaat over verschijnselen (symptomen) en ziektebeelden.
Psychopathologie stelt zich de vraag “Wat is er met deze mensen en waarom
doen ze wat ze doen?”
Psychopathologie is een deelgebied van de psychiatrie en van de klinische
psychologie.
Symptomen in de psychopathologie = eigenschappen of kenmerken van
psychische stoornissen, psychische klachten.
Psychische klachten zijn problemen in het psychische functioneren:
- Moeilijk hanteren van stressvolle situaties.
- Eigen zelfbeeld.
- Heeft invloed op het lichaam.
- Heeft invloed op familiale en andere sociale relaties.
,Psychisch ziek zijn:
- Er zijn 3 instanties die kunnen uitmaken of je ziek bent of niet:
1. Jijzelf als individu.
2. De maatschappij.
3. De deskundige.
- Vaak stigmatisering, afwijzing en uitstoting door hun omgeving van
mensen met een psychische stoornis.
- Overheid en organisaties:
Campagnes om meer bewustwording rond het begrip te creëren.
Het taboe doorbreken.
- Afwijkend gedrag hangt af van tijd, plaats en de persoon of de sociale-
culturele omgeving.
1.1 Psychische aandoeningen en afwijkend gedrag.
Een psychische aandoening is niet goed waarneembaar.
Een psychische stoornis wordt in de volksmond benoemd als ‘gestoord’.
Onderstaande criteria geven aan of emoties, gedachten en gedrag afwijkend
zijn:
- Het gedrag is uitzonderlijk.
- Het gedrag is sociaal afwijkend.
- Het gedrag is een gevolg van een foute perceptie of interpretatie van de
realiteit.
- Het gedrag vertoont aanzienlijk emotioneel lijden van de persoon.
- Ongepast of contraproductief gedrag.
- Gevaar: voor de betrokkene zelf of voor anderen.
1.2 Tips voor de orthopedagogisch begeleider.
Tips:
- Iemand met ‘psychische problemen’ is niet per definitie afwijkend!
- Let op dat je deze mensen niet op een stigmatiserende wijze benadert.
- We spreken steeds over iemand met een depressie, iemand met een
autismespectrumstoornis, nooit over een depressieveling, een autist, …
1.3 Oefeningen.
Zie cursus of ppt!
1.4 Afwijkend gedrag: een stukje geschiedenis (NIET KENNEN).
,1.5 Herstelgerichte benadering.
Tips voor herstelgerichte benadering:
1. Vraag iemand naar zijn of haar ervaringen! Doe dit discreet en ga eerst na
of de persoon dit wil.
2. Begrijp dat een deel van het gedrag in verband staat met de stoornis.
Definitie (omschrijving) herstelgerichte benadering:
- “Herstel is het persoonlijke proces waarbij iemand een min of meer
ontwrichtende levenservaring zodanig te boven komt, dat hij het eigen
leven weer vanuit eigen wensen en mogelijkheden, vorm kan geven,
met of zonder blijvende gevolgen van die ervaring.”
Psychische aandoeningen grijpen diep in het leven in.
Vaak een moeizaam proces om de gevolgen van die ervaring te
boven te komen.
Herstelgerichte benadering is een persoonlijk en uniek proces:
- Geen resultaat, wel een proces.
- Onvoorspelbaar, met ups en downs, met vooruitgang en terugval.
- Eigen tempo.
- Eigen traject.
- Je moet het zelf doen.
- Hulpverlener: ondersteunen, aanmoedigen, opties aanbieden.
- Vaak ook trage processen.
Fasen van herstel:
, 5 cruciale elementen die maken dat cliënten herstellen:
Tips voor de orthopedagogische begeleider bij herstelgerichte benadering:
1. De hulpverlener is present (aandachtig aanwezig) en gebruikt zijn
professionele referentiekader op een terughoudende en bescheiden wijze.
2. Reageert persoonlijk op gevoelens en emoties.
3. Maakt ruimte voor, ondersteunt het maken van, en sluit aan bij het eigen
verhaal van de cliënt.
4. Herkent en stimuleert het benutten van eigen kracht van de cliënt
(empowerment) zowel individueel als collectief.
5. Erkent, benut en stimuleert de ervaringsdeskundigheid van de cliënt.
6. Erkent, benut en stimuleert de ondersteuning van de cliënt door
belangrijke anderen.
7. Is gericht op het verlichten van lijden en het vergroten van eigen
regie/autonomie.
H2: Visies op afwijkend gedrag en behandelmethoden.
2.1 Het biopsychosociaal model.
Hoe ontstaan psychische aandoeningen?
- Psychisch functioneren wordt bepaald door 3
factoren:
Sociaal.
Biologisch.
Psychologisch.
- Behandeling en begeleiding zijn gericht op deze 3
factoren.
