Inhoudsopgave
1 WAT IS EEN BUSINESS EN WAT IS EEN BUSINESSMODEL?...............................4
1.1 WAT IS EEN BUSINESS..................................................................................................... 4
1.2 WAT IS EEN BUSINESS MODEL?......................................................................................... 5
1.2.1 Business Model Canva........................................................................................ 5
1.2.2 Businessplan...................................................................................................... 5
1.2.3 Voorbeeld businessmodel:.................................................................................5
Kilian en Peter (K&P) vinden na hun studies een nieuwe uitdaging in een eigen
onderneming: een spaghetti & soepbar......................................................................5
2 BUSINESS MODEL CANVAS – FRONT OFFICE...................................................6
2.1 WAT IS HET BMC.......................................................................................................... 6
2.2 HOE BEGIN IK AAN BMC................................................................................................. 6
2.3 HET VPC..................................................................................................................... 7
2.3.1 Klantensegmenten observeren (stap 1).............................................................7
2.3.2 Waardepropositie ontwerpen (stap 2)................................................................7
2.4 BOUWSTEEN 1: KLANTENSEGMENTEN................................................................................7
2.4.1 Klantensegmenten in massamarkten.................................................................9
2.4.2 Klantensegmenten in gesegmenteerde markt...................................................9
2.4.3 Klantensegmenten in multi sided platformen.....................................................9
2.4.4 Klantensegmenten in nichemarkten..................................................................9
2.5 BOUWSTEEN 2: WAARDEPROPOSITIE.................................................................................9
2.6 BOUWSTEEN 3: KANALEN.............................................................................................. 10
2.6.1 Kanalen zonder tussenschakels.......................................................................10
2.6.2 Kanalen met tussenschakels............................................................................10
2.7 BOUWSTEEN 4: KLANTENRELATIES..................................................................................11
2.8 BOUWSTEEN 5: INKOMSTENSTROMEN...............................................................................12
3 BUSINESS MODEL CANVA – BACK OFFICE.....................................................13
3.1 BOUWSTEEN 6: KERNMIDDELEN EN KERNCOMPETENTIES......................................................13
3.1.1 Soorten kernmiddelen......................................................................................13
3.1.2 Kernmiddelen - Financiële middelen................................................................14
3.1.3 Kerncompetenties............................................................................................ 15
3.2 BOUWSTEEN 7: KERNACTIVITEITEN..................................................................................16
3.3 BOUWSTEEN 8: KERNPARTNERS......................................................................................16
3.3.1 Waarom sommige activa en sommige activiteiten via kernpartners betrekken?
................................................................................................................................. 16
3.4 BOUWSTEEN 9: KOSTENSTRUCTUUR................................................................................17
3.4.1 Vaste en variabele kosten................................................................................17
4 BUSINESSMODELLEN: EEN SELECTIE VAN VERSCHIJNINGSVORMEN...............18
4.1 DUURZAAM VOORDEEL: TWEE BASISTYPES (MICHAEL PORTER)..............................................18
4.2 VALUE CHAIN (M.PORTER)............................................................................................ 19
4.3 VERSCHIJNINGSVORMEN................................................................................................ 20
4.3.1 Unbundeling..................................................................................................... 20
4.3.2 Long tail........................................................................................................... 21
4.3.3 Multi-sided platforms.......................................................................................22
4.3.4 Free as a business model.................................................................................22
4.3.5 Open businessmodelen....................................................................................23
5 MISSIE, VISIE, WAARDEN EN STRATEGIE......................................................23
5.1 STRATEGISCHE CONTEXT VAN DE ONDERNEMING.................................................................23
5.1.1 Missie............................................................................................................... 23
5.1.2 Visie................................................................................................................. 24
5.1.3 Waarden........................................................................................................... 24
5.2 STRATEGIE.................................................................................................................. 25
5.2.1 Strategie realiseren aan de hand van doelstellingen.......................................25
, 5.3 CAUSATION & EFFECTUATION......................................................................................... 27
6 ORGANISATIE EN MANAGEMENT.................................................................28
6.1 BUSINESS PROCESSEN – ALGEMEEN.................................................................................28
6.2 ORGANISATIECULTUREN – ALGEMEEN................................................................................29
6.2.1 Organisatieculturen – focus arbeidsverdeling..................................................30
6.2.2 Organisatieculturen – focus span of control.....................................................30
6.2.3 Organisatieculturen – basisvormen..................................................................30
6.3 MOTIVATIETHEORIEËN EN MANAGMENTSTIJLEN....................................................................33
6.3.1 Motivatietheorie: Taylorisme............................................................................34
6.3.2 Motivatietheorie: Mayo.....................................................................................34
6.3.3 Motivatietheorie: Maslow.................................................................................35
6.3.4 Motivatietheorie: Herzberg...............................................................................35
6.3.5 Motivatietheorie: Locke....................................................................................36
6.3.6 Managementstijl: MBO.....................................................................................36
6.3.7 Managementstijlen: Management by exception...............................................36
6.3.8 Managementstijlen: Situationeel leiderschap...................................................37
6.3.9 Managementstijlen: By walking around............................................................38
7 ORGANEN EN BESLUITVORMING..................................................................39
7.1 VENNOOTSCHAPSVORMEN.............................................................................................. 39
7.1.1 Ondernemingsvormen......................................................................................39
7.1.2 Criteria ter overweging....................................................................................44
7.1.3 Hoofd – of bijberoep.........................................................................................46
7.2 ORGANEN EN BESLUITVORMING.......................................................................................46
7.2.1 Grote of kleine onderneming?..........................................................................46
7.2.2 Algemene vergradering....................................................................................47
7.2.3 de Raad van Bestuur (RvB)..............................................................................48
7.2.4 Dagelijkse leiding of management...................................................................48
7.2.5 Delicate evenwichtsoefening...........................................................................49
8 MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN......................................50
8.1 KLASSIEKE ECONOMISCHE THEORIE..................................................................................50
8.1.1 Klassieke economische theorieover welvaart...................................................50
8.1.2 Klassieke theorie over welvaartsgroei en internationale handel......................50
8.1.3 Welvaartsgroei door internationale handel kritisch bekeken............................50
8.2 HET VERMOEIDE MODEL................................................................................................ 51
8.3 WELVAARTSGROEI ANDERS GEMETEN...............................................................................52
8.3.1 De brede welvaartsindicator (BWI)...................................................................52
8.3.2 BWI – evolutie op langere termijn....................................................................52
8.4 CLUB VAN ROME.......................................................................................................... 53
8.5 DE VERENIGDE NATIES FORMULEREN 17 SUSTAINABLE DEVELOPMENT GOALS (SDG)...............53
8.6 MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN................................................................54
8.6.1 Verantwoordelijkheid nemen............................................................................54
8.6.2 Rekening houden met zoveel mogelijk stakeholders........................................54
8.6.3 People.............................................................................................................. 54
8.6.4 Planet............................................................................................................... 55
8.6.5 Profit................................................................................................................ 55
8.7 MVO – REFLECTIE OVER WELVAARTSGROEI........................................................................55
8.8 MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD BELEGGEN EN FINANCIEREN (MVBF).................................56
8.8.1 Situering.......................................................................................................... 56
8.8.2 MVBF: ESG – ratings......................................................................................... 56
8.9 MVO – IMPACT............................................................................................................ 57
8.9.1 MVO – impact op VPC.......................................................................................57
8.10 HOE KAN MVO HET BUSINESSMODEL BEÏNVLOEDEN?........................................................58
9 VERANDERING, TRENDS EN BUSINESSMODELLEN........................................59
9.1 VERANDERING............................................................................................................. 59
9.2 INNOVATIE.................................................................................................................. 59
, 9.2.1 Nieuwe producenten en diensten ontwikkelen binnen en onderneming..........60
9.3 RADICALE VERANDERING............................................................................................... 60
9.4 HOE DE VERANDERDE OMGEVING IN KAART BRENGEN..........................................................60
9.4.1 Het 5-krachtenmodel (M.Porter).......................................................................60
9.4.2 De macro-omgeving: DESTEP...........................................................................61
9.5 EVOLUERENDE BUSINESSMODELLEN.................................................................................61
9.5.1 Groeiend belang van dienstverlening...............................................................61
9.5.2 Businessmodellen die recurrente inkomsten genereren..................................62
9.6 VERANDERDE OMGEVING............................................................................................... 62
9.6.1 Megatrends volgens EU – situering..................................................................62
9.6.2 Hoe kunnen bedrijven inspelen op de megatrend “demografische
verandering”?........................................................................................................... 66
10 GLOBALE DISRUPTIEVE SCHOKKEN..........................................................68
10.1 INLEIDING................................................................................................................. 68
10.2 DE FINANCIËLE SCHOK................................................................................................ 68
10.2.1 Economie aan de doping................................................................................68
10.2.2 Bankencrisis................................................................................................... 69
10.2.3 Europa in crisis............................................................................................... 69
10.2.4 Schuld van de banken?..................................................................................70
10.2.5 Gevolgen........................................................................................................ 71
10.2.6 Crypto............................................................................................................ 71
10.3 DE ICT-SCHOK.......................................................................................................... 72
10.3.1 De vierde industriele revolutie.......................................................................72
10.3.2 Het internet.................................................................................................... 73
10.3.3 Persoonlijke data worden de nieuwe pasmunt...............................................74
10.3.4 De AI schok.................................................................................................... 75
10.3.5 Samenleving met twee snelheden.................................................................75
Business Fundamentals
, 1 Wat is een business en wat is een
businessmodel?
1.1 Wat is een business
Definitie business:
Een business of onderneming, is een organisatie die goederen en/of
diensten aan klanten aanbiedt met als doel daarmee winst te maken.
Een business creëert toegevoegde waarde voor haar klanten en voor
zichzelf. Ze moet de gecreëerde toegevoegde waarde dus ook capteren.
5 kenmerken:
1. Winstgerichtheid:
De primaire doelstelling van iedere onderneming.
2. Producten en diensten:
Ondernemingen bieden goederen aan (fysieke producten) en/of
diensten (activiteiten uitgevoerd voor klanten).
3. Klanten:
Businesses identificeren en bedienen specifieke doelgroepen die
behoefte hebben aan hun producten of diensten. De aangeboden
producten of diensten zijn waardevol voor de klanten.
4. Organisatie:
Een business heeft een gestructureerde organisatievorm met
duidelijke rollen en verantwoordelijkheden.
5. Marktgerichtheid:
Businesses zijn actief in markten waar vraag en aanbod bepalend
zijn voor hun succes. Ze moeten marktonderzoek doen,
marketingstrategieën ontwikkelen en innoveren om concurrerend te
blijven.
Voorbeelden:
Een bakker creëert waarde door brood te bakken, maar klanten komen ook om
andere redenen, zoals gemak, service of een prettige sfeer.
Een pretpark biedt waarde door unieke ervaringen te creëren voor klanten. Het
genereert inkomsten uit tickets, merchandise en horeca. De kosten omvatten
onderhoud, personeel en energie. Het ene pretpark kan zich richten op gezinnen,
terwijl een ander zich richt op adrenalinejunkies.
1 WAT IS EEN BUSINESS EN WAT IS EEN BUSINESSMODEL?...............................4
1.1 WAT IS EEN BUSINESS..................................................................................................... 4
1.2 WAT IS EEN BUSINESS MODEL?......................................................................................... 5
1.2.1 Business Model Canva........................................................................................ 5
1.2.2 Businessplan...................................................................................................... 5
1.2.3 Voorbeeld businessmodel:.................................................................................5
Kilian en Peter (K&P) vinden na hun studies een nieuwe uitdaging in een eigen
onderneming: een spaghetti & soepbar......................................................................5
2 BUSINESS MODEL CANVAS – FRONT OFFICE...................................................6
2.1 WAT IS HET BMC.......................................................................................................... 6
2.2 HOE BEGIN IK AAN BMC................................................................................................. 6
2.3 HET VPC..................................................................................................................... 7
2.3.1 Klantensegmenten observeren (stap 1).............................................................7
2.3.2 Waardepropositie ontwerpen (stap 2)................................................................7
2.4 BOUWSTEEN 1: KLANTENSEGMENTEN................................................................................7
2.4.1 Klantensegmenten in massamarkten.................................................................9
2.4.2 Klantensegmenten in gesegmenteerde markt...................................................9
2.4.3 Klantensegmenten in multi sided platformen.....................................................9
2.4.4 Klantensegmenten in nichemarkten..................................................................9
2.5 BOUWSTEEN 2: WAARDEPROPOSITIE.................................................................................9
2.6 BOUWSTEEN 3: KANALEN.............................................................................................. 10
2.6.1 Kanalen zonder tussenschakels.......................................................................10
2.6.2 Kanalen met tussenschakels............................................................................10
2.7 BOUWSTEEN 4: KLANTENRELATIES..................................................................................11
2.8 BOUWSTEEN 5: INKOMSTENSTROMEN...............................................................................12
3 BUSINESS MODEL CANVA – BACK OFFICE.....................................................13
3.1 BOUWSTEEN 6: KERNMIDDELEN EN KERNCOMPETENTIES......................................................13
3.1.1 Soorten kernmiddelen......................................................................................13
3.1.2 Kernmiddelen - Financiële middelen................................................................14
3.1.3 Kerncompetenties............................................................................................ 15
3.2 BOUWSTEEN 7: KERNACTIVITEITEN..................................................................................16
3.3 BOUWSTEEN 8: KERNPARTNERS......................................................................................16
3.3.1 Waarom sommige activa en sommige activiteiten via kernpartners betrekken?
................................................................................................................................. 16
3.4 BOUWSTEEN 9: KOSTENSTRUCTUUR................................................................................17
3.4.1 Vaste en variabele kosten................................................................................17
4 BUSINESSMODELLEN: EEN SELECTIE VAN VERSCHIJNINGSVORMEN...............18
4.1 DUURZAAM VOORDEEL: TWEE BASISTYPES (MICHAEL PORTER)..............................................18
4.2 VALUE CHAIN (M.PORTER)............................................................................................ 19
4.3 VERSCHIJNINGSVORMEN................................................................................................ 20
4.3.1 Unbundeling..................................................................................................... 20
4.3.2 Long tail........................................................................................................... 21
4.3.3 Multi-sided platforms.......................................................................................22
4.3.4 Free as a business model.................................................................................22
4.3.5 Open businessmodelen....................................................................................23
5 MISSIE, VISIE, WAARDEN EN STRATEGIE......................................................23
5.1 STRATEGISCHE CONTEXT VAN DE ONDERNEMING.................................................................23
5.1.1 Missie............................................................................................................... 23
5.1.2 Visie................................................................................................................. 24
5.1.3 Waarden........................................................................................................... 24
5.2 STRATEGIE.................................................................................................................. 25
5.2.1 Strategie realiseren aan de hand van doelstellingen.......................................25
, 5.3 CAUSATION & EFFECTUATION......................................................................................... 27
6 ORGANISATIE EN MANAGEMENT.................................................................28
6.1 BUSINESS PROCESSEN – ALGEMEEN.................................................................................28
6.2 ORGANISATIECULTUREN – ALGEMEEN................................................................................29
6.2.1 Organisatieculturen – focus arbeidsverdeling..................................................30
6.2.2 Organisatieculturen – focus span of control.....................................................30
6.2.3 Organisatieculturen – basisvormen..................................................................30
6.3 MOTIVATIETHEORIEËN EN MANAGMENTSTIJLEN....................................................................33
6.3.1 Motivatietheorie: Taylorisme............................................................................34
6.3.2 Motivatietheorie: Mayo.....................................................................................34
6.3.3 Motivatietheorie: Maslow.................................................................................35
6.3.4 Motivatietheorie: Herzberg...............................................................................35
6.3.5 Motivatietheorie: Locke....................................................................................36
6.3.6 Managementstijl: MBO.....................................................................................36
6.3.7 Managementstijlen: Management by exception...............................................36
6.3.8 Managementstijlen: Situationeel leiderschap...................................................37
6.3.9 Managementstijlen: By walking around............................................................38
7 ORGANEN EN BESLUITVORMING..................................................................39
7.1 VENNOOTSCHAPSVORMEN.............................................................................................. 39
7.1.1 Ondernemingsvormen......................................................................................39
7.1.2 Criteria ter overweging....................................................................................44
7.1.3 Hoofd – of bijberoep.........................................................................................46
7.2 ORGANEN EN BESLUITVORMING.......................................................................................46
7.2.1 Grote of kleine onderneming?..........................................................................46
7.2.2 Algemene vergradering....................................................................................47
7.2.3 de Raad van Bestuur (RvB)..............................................................................48
7.2.4 Dagelijkse leiding of management...................................................................48
7.2.5 Delicate evenwichtsoefening...........................................................................49
8 MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN......................................50
8.1 KLASSIEKE ECONOMISCHE THEORIE..................................................................................50
8.1.1 Klassieke economische theorieover welvaart...................................................50
8.1.2 Klassieke theorie over welvaartsgroei en internationale handel......................50
8.1.3 Welvaartsgroei door internationale handel kritisch bekeken............................50
8.2 HET VERMOEIDE MODEL................................................................................................ 51
8.3 WELVAARTSGROEI ANDERS GEMETEN...............................................................................52
8.3.1 De brede welvaartsindicator (BWI)...................................................................52
8.3.2 BWI – evolutie op langere termijn....................................................................52
8.4 CLUB VAN ROME.......................................................................................................... 53
8.5 DE VERENIGDE NATIES FORMULEREN 17 SUSTAINABLE DEVELOPMENT GOALS (SDG)...............53
8.6 MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN................................................................54
8.6.1 Verantwoordelijkheid nemen............................................................................54
8.6.2 Rekening houden met zoveel mogelijk stakeholders........................................54
8.6.3 People.............................................................................................................. 54
8.6.4 Planet............................................................................................................... 55
8.6.5 Profit................................................................................................................ 55
8.7 MVO – REFLECTIE OVER WELVAARTSGROEI........................................................................55
8.8 MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD BELEGGEN EN FINANCIEREN (MVBF).................................56
8.8.1 Situering.......................................................................................................... 56
8.8.2 MVBF: ESG – ratings......................................................................................... 56
8.9 MVO – IMPACT............................................................................................................ 57
8.9.1 MVO – impact op VPC.......................................................................................57
8.10 HOE KAN MVO HET BUSINESSMODEL BEÏNVLOEDEN?........................................................58
9 VERANDERING, TRENDS EN BUSINESSMODELLEN........................................59
9.1 VERANDERING............................................................................................................. 59
9.2 INNOVATIE.................................................................................................................. 59
, 9.2.1 Nieuwe producenten en diensten ontwikkelen binnen en onderneming..........60
9.3 RADICALE VERANDERING............................................................................................... 60
9.4 HOE DE VERANDERDE OMGEVING IN KAART BRENGEN..........................................................60
9.4.1 Het 5-krachtenmodel (M.Porter).......................................................................60
9.4.2 De macro-omgeving: DESTEP...........................................................................61
9.5 EVOLUERENDE BUSINESSMODELLEN.................................................................................61
9.5.1 Groeiend belang van dienstverlening...............................................................61
9.5.2 Businessmodellen die recurrente inkomsten genereren..................................62
9.6 VERANDERDE OMGEVING............................................................................................... 62
9.6.1 Megatrends volgens EU – situering..................................................................62
9.6.2 Hoe kunnen bedrijven inspelen op de megatrend “demografische
verandering”?........................................................................................................... 66
10 GLOBALE DISRUPTIEVE SCHOKKEN..........................................................68
10.1 INLEIDING................................................................................................................. 68
10.2 DE FINANCIËLE SCHOK................................................................................................ 68
10.2.1 Economie aan de doping................................................................................68
10.2.2 Bankencrisis................................................................................................... 69
10.2.3 Europa in crisis............................................................................................... 69
10.2.4 Schuld van de banken?..................................................................................70
10.2.5 Gevolgen........................................................................................................ 71
10.2.6 Crypto............................................................................................................ 71
10.3 DE ICT-SCHOK.......................................................................................................... 72
10.3.1 De vierde industriele revolutie.......................................................................72
10.3.2 Het internet.................................................................................................... 73
10.3.3 Persoonlijke data worden de nieuwe pasmunt...............................................74
10.3.4 De AI schok.................................................................................................... 75
10.3.5 Samenleving met twee snelheden.................................................................75
Business Fundamentals
, 1 Wat is een business en wat is een
businessmodel?
1.1 Wat is een business
Definitie business:
Een business of onderneming, is een organisatie die goederen en/of
diensten aan klanten aanbiedt met als doel daarmee winst te maken.
Een business creëert toegevoegde waarde voor haar klanten en voor
zichzelf. Ze moet de gecreëerde toegevoegde waarde dus ook capteren.
5 kenmerken:
1. Winstgerichtheid:
De primaire doelstelling van iedere onderneming.
2. Producten en diensten:
Ondernemingen bieden goederen aan (fysieke producten) en/of
diensten (activiteiten uitgevoerd voor klanten).
3. Klanten:
Businesses identificeren en bedienen specifieke doelgroepen die
behoefte hebben aan hun producten of diensten. De aangeboden
producten of diensten zijn waardevol voor de klanten.
4. Organisatie:
Een business heeft een gestructureerde organisatievorm met
duidelijke rollen en verantwoordelijkheden.
5. Marktgerichtheid:
Businesses zijn actief in markten waar vraag en aanbod bepalend
zijn voor hun succes. Ze moeten marktonderzoek doen,
marketingstrategieën ontwikkelen en innoveren om concurrerend te
blijven.
Voorbeelden:
Een bakker creëert waarde door brood te bakken, maar klanten komen ook om
andere redenen, zoals gemak, service of een prettige sfeer.
Een pretpark biedt waarde door unieke ervaringen te creëren voor klanten. Het
genereert inkomsten uit tickets, merchandise en horeca. De kosten omvatten
onderhoud, personeel en energie. Het ene pretpark kan zich richten op gezinnen,
terwijl een ander zich richt op adrenalinejunkies.
