Gebouwuitrusting: Verwarming
1. Inleiding
1.1 Wettelijk kader op vlak van energie
Vlaanderen
Voor Vlaanderen gebruikt men de Bijna Energie Neutrale woning (BEN-woning). Het E-peil
(maatstaf voor de energieprestatie ve gebouw) mag max 30 zijn. Het gebouw moet minstens
10 kWh/m² aan hernieuwbare energie kunnen opwekken.
Wallonië
In Wallonië spreekt men van Cost Optimum Zero Energy Buildings (COZEB). De isolatiegraad
en netto-energiebehoefte is vergelijkbaar aan die van een passiefhuis, de energievraag voor
verwarming en koeling moeten zeer laag zijn. De maximale luchtdoorlatendheid (v50) mag
niet meer zijn dan 2m3 per uur per m2 vloeroppervlak bij een drukverschil van 50 Pascal.
Minstens 50% van de energie moet gedekt worden door hernieuwbare bronnen.
Brussel
FACULTEIT ARCHITECTUUR
De isolatiegraad en netto-energiebehoefte is vergelijkbaar aan die van een passiefhuis, deCAMPUS SINT-LUCAS
PALEIZENSTRAAT 65-67, 1030 BRUSSEL
energievraag voor verwarming en koeling moeten zeer laag zijn. Er is nog geen vastgesteld
HOOGSTRAAT 51, 9000 GENT
BELGIË
percentage voor de vereiste dekking van hernieuwbare energie.
Eisen BEN-gebouw
1.2 Eisen BEN-gebouw
S-Peil 28
© B. DERAEDT / M. SCHRAMME Verwarming
B. DEPRE / P. VAN ORSOVEN
1
, FACULTEIT ARCHIT
CAMPUS SIN
PALEIZENSTRAAT 65-67, 1030 B
HOOGSTRAAT 51, 90
Gebouwuitrusting: Verwarming
2.1 Bepaling van de
2. Basisgegevens voorte realiseren
concept comfortklasse in elke ruimte
van een verwarmingsinstallatie
2.1 Doel
Er is een gewenste binnencomfortklasse met bijhorende comforttemperaturen in de winter.
Zie OPO42
Het gebouw (elke ruimte ervan) verliest min of meerder mate energie naar de omgeving
vanaf het ogenblik dat de temperatuur van omgeving lager is dan de temperatuur van de
CR 1752 gebouw.
ruimten/het : numerieke
Om deze criteria voor tethermisch
energieverliezen comfort
compenseren, zullen we in het gebouw/
in elke ruimte van het gebouw energie moeten toevoeren. Dat realiseren we met een
ISIAQ-CIB Task Group TG 42
verwarmingsinstallatie.
PERFORMANCE CRITERIA OF BUILDINGS FOR HEALTH AND COMFORT
CIB
2.2 number
Bepaling292,
van2004
de te realiseren comfortklasse per ruimte.
FACULTEIT ARCHITECTUUR
CAMPUS SINT-LUCAS
PALEIZENSTRAAT 65-67, 1030 BRUSSEL
HOOGSTRAAT 51, 9000 GENT
BELGIË
FYI : CR1752 : For the design of heating systems and heat load calculations the lower value in the
2.2 upper
Studie van de warmteverliezen
value.
2.3 Studie van de warmteverliezen
• overzicht
© B. DERAEDT / M. SCHRAMME Verwarming
B. DEPRE / Kort
P. VANoverzicht
ORSOVEN
© B. DERAEDT / M. SCHRAMME Verwarming 13
B. DEPRE / P. VAN ORSOVEN
2
, Gebouwuitrusting: Verwarming
Transmissieverliezen
WVTrans = SUi xAi xDQi
Afhankelijk van de U-waarden van de wanden.
Lekverliezen en infiltratieverliezen
WVLek = 0,34 x β x Volumeruimte x (Qbinnen - Qbuiten))
Met β = ventilatievoud = 0,30 1/h
Hangt af van de luchtdichtheid van het gebouw.
Ventilatieverliezen
WVVent = 0,34 x Debietventilatie x (Qbinnen - Qair, pulsie)
Bij mechanische ventilatie, systeem C => Qair, pulsie = temperatuur aangevoerde lucht
Bij mechanische ventilatie, systeem D => Qair, pulsie = temperatuur lucht thv inblaas in
FACULTEIT ARCHITECTUUR
CAMPUS SINT-LUCAS
PALEIZENSTRAAT 65-67, 1030 BRUSSEL
ruimte
HOOGSTRAAT 51, 9000 GENT
BELGIË
2.2 Studie van de warmteverliezen
• 2.3.4 Samengevat
SAMENGEVAT
• Warmteverliezen : NOODZAKELIJKERWIJZE BEREKEND PER LOKAAL!!!!
• Som van
• 1. Transmissieverliezen WVTrans = S U i x Ai x D Q i
• 2. Lek- of Infiltratieverliezen WVLek = 0,34 x β x Volume ruimte x (Q binnen - Q buiten)
• Met β = ventilatievoud = 0,30 1/h
• 3. Ventilatieverliezen WVVent = 0,34 x Debiet ventilatie x (Q binnen - Q air, pulsie)
•
• 4. Warmteverlies lokaal WV lokaal = ( WVTrans + WVLek + WVVent ) x ( 1 + M o + M cw)
2.4 Vuistregels
We kunnen over het algemeen deze vuistregels gebruiken:
Voor oude gebouwen (slecht): 30 W/m3
3
B. DEPRE / P. VANVoor
ORSOVEN gebouwen die de standaarden volgen: 15 W/m
© B. DERAEDT / M. SCHRAMME Verwarming 16
Voor passiefgebouwen: 7,5 W/m3
à te berekenen voor ELKE ruimte apart. Dus bereken het volumeCAMPUS vanSINT-LUCAS
de ruimte en
FACULTEIT ARCHITECTUUR
PALEIZENSTRAAT 65-67, 1030 BRUSSEL
vermenigvuldig deze met bovenstaande waarden. HOOGSTRAAT 51, 9000 GENT
BELGIË
2.4 Warmtewinsten & Principes
2.5 Warmtewinsten Passiefhuis
en principes van een passiefhuis
Warmteverliezen < 15kW/m²jr
BASISPRINCIPE
• :Transmissieverliezen
ENERGIEBALANS
• Ventilatieverliezen
• Warmteverliezen
• Lekverliezen
• transmissieverliezen E-vent E+rest
• ventilatieverliezen
Warmtewinsten
• Zonne-instraling E+intern
• Warmtewinsten
• Interne warmtewinsten E-trans
• Zonne-instraling
• Resterend warmtevermogen
E+zon
• Interne warmewinsten
Dus: E-trans + E-vent = E+zon + E+intern + E+rest
• Resterend warmtevermogen
• E-trans + E-vent = E+zon + E+intern + E+rest
3
1. Inleiding
1.1 Wettelijk kader op vlak van energie
Vlaanderen
Voor Vlaanderen gebruikt men de Bijna Energie Neutrale woning (BEN-woning). Het E-peil
(maatstaf voor de energieprestatie ve gebouw) mag max 30 zijn. Het gebouw moet minstens
10 kWh/m² aan hernieuwbare energie kunnen opwekken.
Wallonië
In Wallonië spreekt men van Cost Optimum Zero Energy Buildings (COZEB). De isolatiegraad
en netto-energiebehoefte is vergelijkbaar aan die van een passiefhuis, de energievraag voor
verwarming en koeling moeten zeer laag zijn. De maximale luchtdoorlatendheid (v50) mag
niet meer zijn dan 2m3 per uur per m2 vloeroppervlak bij een drukverschil van 50 Pascal.
Minstens 50% van de energie moet gedekt worden door hernieuwbare bronnen.
Brussel
FACULTEIT ARCHITECTUUR
De isolatiegraad en netto-energiebehoefte is vergelijkbaar aan die van een passiefhuis, deCAMPUS SINT-LUCAS
PALEIZENSTRAAT 65-67, 1030 BRUSSEL
energievraag voor verwarming en koeling moeten zeer laag zijn. Er is nog geen vastgesteld
HOOGSTRAAT 51, 9000 GENT
BELGIË
percentage voor de vereiste dekking van hernieuwbare energie.
Eisen BEN-gebouw
1.2 Eisen BEN-gebouw
S-Peil 28
© B. DERAEDT / M. SCHRAMME Verwarming
B. DEPRE / P. VAN ORSOVEN
1
, FACULTEIT ARCHIT
CAMPUS SIN
PALEIZENSTRAAT 65-67, 1030 B
HOOGSTRAAT 51, 90
Gebouwuitrusting: Verwarming
2.1 Bepaling van de
2. Basisgegevens voorte realiseren
concept comfortklasse in elke ruimte
van een verwarmingsinstallatie
2.1 Doel
Er is een gewenste binnencomfortklasse met bijhorende comforttemperaturen in de winter.
Zie OPO42
Het gebouw (elke ruimte ervan) verliest min of meerder mate energie naar de omgeving
vanaf het ogenblik dat de temperatuur van omgeving lager is dan de temperatuur van de
CR 1752 gebouw.
ruimten/het : numerieke
Om deze criteria voor tethermisch
energieverliezen comfort
compenseren, zullen we in het gebouw/
in elke ruimte van het gebouw energie moeten toevoeren. Dat realiseren we met een
ISIAQ-CIB Task Group TG 42
verwarmingsinstallatie.
PERFORMANCE CRITERIA OF BUILDINGS FOR HEALTH AND COMFORT
CIB
2.2 number
Bepaling292,
van2004
de te realiseren comfortklasse per ruimte.
FACULTEIT ARCHITECTUUR
CAMPUS SINT-LUCAS
PALEIZENSTRAAT 65-67, 1030 BRUSSEL
HOOGSTRAAT 51, 9000 GENT
BELGIË
FYI : CR1752 : For the design of heating systems and heat load calculations the lower value in the
2.2 upper
Studie van de warmteverliezen
value.
2.3 Studie van de warmteverliezen
• overzicht
© B. DERAEDT / M. SCHRAMME Verwarming
B. DEPRE / Kort
P. VANoverzicht
ORSOVEN
© B. DERAEDT / M. SCHRAMME Verwarming 13
B. DEPRE / P. VAN ORSOVEN
2
, Gebouwuitrusting: Verwarming
Transmissieverliezen
WVTrans = SUi xAi xDQi
Afhankelijk van de U-waarden van de wanden.
Lekverliezen en infiltratieverliezen
WVLek = 0,34 x β x Volumeruimte x (Qbinnen - Qbuiten))
Met β = ventilatievoud = 0,30 1/h
Hangt af van de luchtdichtheid van het gebouw.
Ventilatieverliezen
WVVent = 0,34 x Debietventilatie x (Qbinnen - Qair, pulsie)
Bij mechanische ventilatie, systeem C => Qair, pulsie = temperatuur aangevoerde lucht
Bij mechanische ventilatie, systeem D => Qair, pulsie = temperatuur lucht thv inblaas in
FACULTEIT ARCHITECTUUR
CAMPUS SINT-LUCAS
PALEIZENSTRAAT 65-67, 1030 BRUSSEL
ruimte
HOOGSTRAAT 51, 9000 GENT
BELGIË
2.2 Studie van de warmteverliezen
• 2.3.4 Samengevat
SAMENGEVAT
• Warmteverliezen : NOODZAKELIJKERWIJZE BEREKEND PER LOKAAL!!!!
• Som van
• 1. Transmissieverliezen WVTrans = S U i x Ai x D Q i
• 2. Lek- of Infiltratieverliezen WVLek = 0,34 x β x Volume ruimte x (Q binnen - Q buiten)
• Met β = ventilatievoud = 0,30 1/h
• 3. Ventilatieverliezen WVVent = 0,34 x Debiet ventilatie x (Q binnen - Q air, pulsie)
•
• 4. Warmteverlies lokaal WV lokaal = ( WVTrans + WVLek + WVVent ) x ( 1 + M o + M cw)
2.4 Vuistregels
We kunnen over het algemeen deze vuistregels gebruiken:
Voor oude gebouwen (slecht): 30 W/m3
3
B. DEPRE / P. VANVoor
ORSOVEN gebouwen die de standaarden volgen: 15 W/m
© B. DERAEDT / M. SCHRAMME Verwarming 16
Voor passiefgebouwen: 7,5 W/m3
à te berekenen voor ELKE ruimte apart. Dus bereken het volumeCAMPUS vanSINT-LUCAS
de ruimte en
FACULTEIT ARCHITECTUUR
PALEIZENSTRAAT 65-67, 1030 BRUSSEL
vermenigvuldig deze met bovenstaande waarden. HOOGSTRAAT 51, 9000 GENT
BELGIË
2.4 Warmtewinsten & Principes
2.5 Warmtewinsten Passiefhuis
en principes van een passiefhuis
Warmteverliezen < 15kW/m²jr
BASISPRINCIPE
• :Transmissieverliezen
ENERGIEBALANS
• Ventilatieverliezen
• Warmteverliezen
• Lekverliezen
• transmissieverliezen E-vent E+rest
• ventilatieverliezen
Warmtewinsten
• Zonne-instraling E+intern
• Warmtewinsten
• Interne warmtewinsten E-trans
• Zonne-instraling
• Resterend warmtevermogen
E+zon
• Interne warmewinsten
Dus: E-trans + E-vent = E+zon + E+intern + E+rest
• Resterend warmtevermogen
• E-trans + E-vent = E+zon + E+intern + E+rest
3
