Samenvatting practicumhandleiding voor examen

FORMULERING EN BEREIDING SAMENVATTING
Dag 1:


1. DOSERINGSNAUWKEURIGHEID
Doseringen moeten minimum 90% en maximum 110% van de actieve
bestanddelen bevatten.

Bij industriële bereidingen is dit anders => deze zijn te vinden in hun
registratiedossier.

Doseringen moeten ALTIJD voldoen aan de normen van de farmacopee!

De dosis is afhankelijk van verschillende factoren: een aantal van deze
factoren hebben betrekking op de productie van het geneesmiddel.

Fouten tijdens bepaalde manipulaties => kunnen nefast zijn voor de
nauwkeurigheid.

1.1 DE NAUWKEURIGHEID VAN EEN WEGING
=> bepaald door de grootte van de afgewogen massa.

Minimale hoeveelheid die afgewogen kan worden is afhankelijk van:

 Type balans
o Afleesfout
 Plaats van balans
o Trillingen
o Temperatuur
o Tocht

Afwegen API: min 1% verschil tussen de af te wegen hoeveelheid en het
weegresultaat, deze moet je kunnen aflezen. Hierdoor is de min
hoeveelheid die je mag afwegen op de balans 100 keer groter dan de
afleeseenheid d.

op balans:

 Ijkeenheid e
 Afleeseenheid d
 Minimaal af te wegen massa min

De minimaal verantwoord af te wegen hoeveelheid = standaarddeviatie
SD van 20 wegingen van 1 voorwerp onder reële omstandigheden. M =
100 * SD

Proef labo:

1

,1) Flesje van 30 mL met massa 40-100gram afwegen op balans
2) 20 keer herhalen
3) SD berekenen
4) Minimaal verantwoord af te wegen hoeveelheid berekenen: M= 100*SD
5) De d aflezen van de balans
6) Kijken in tabel wat de kleinste hoeveelheid die kan afgewogen worden
is.
7) Vergelijk de M die je berekend hebt met de waarde in de tabel. Komt dit
overeen?
M = 400mg => groter dan de M in de tabel (100mg).

1.2 De nauwkeurigheid van een volumemeting
Klokvormige maatcilinders zijn minder nauwkeurig dan maatcilinders
doordat ze gegradueerd zijn op een gebogen wand en de dikte van het
glas onregelmatig is.

Naarmate het afgemeten volume groter wordt, wordt de fout procentueel
kleiner.

Afgewogen volume:

 Steeds meer dan 40% van de nominale capaciteit voor kleinere
maatcilinders.
o < 50mL
 Meer dan 20% voor grote maatcilinders
o >100mL

Zeer kleine volumes? Druppelteller gebruiken

De fout van volumemetingen is veel groter dan de fout bij correcte
weging.

Overgieten van vloeistof kan leiden tot verlies.

Procentuele fout neemt toe:

 Naarmate het volume kleiner wordt.
 Naarmate de vloeistof viskeuzer is.

Algemene regels:

 Meet niet te kleine volumes af met maatcilinders of -glazen
 Kies een maatcilinder of -glas met een maxinhoud ongeveer gelijk
aan het af te wegen volume.

Viskeuze oplossingen (glycerine, suikerstroop) => grote hoeveelheid blijft
achter na overgieten.

 Naspoelen

2

,  Afmeten volgens de methode van verschillen
o 15mL afmeten van 50mL tot 35mL
 Het af te meten volume omrekenen met de dichtheid naar een
massa en deze afwegen in een recipiënt die verder gebruikt wordt.

Er bestaan maatcilinders die gemaakt zijn voor het afleveren van
bepaalde volumes. Ze houden al rekening met een achtergebleven
volume en moeten niet nagespoeld worden. = TO DELIVER TD OF EX

Er bestaan maatcilinders die gemaakt zijn om een bepaalde hoeveelheid
te bevatten. Ze moeten nog nagespoeld worden. = TO CONTAIN TC OF IN

Proef labo:

1) Bepaal de tarra van een maatcilinder (=mtarra maatcilinder).
2) Weer hierin 10mL water/glycerine af en bepaal de massa van de
inhoud (minhoud+maatcilinder – mtarra maatcilinder).
3) Tarreer een bekerglas (=mtarra bekerglas).
4) Bepaal de massa van de overgebrachte inhoud (minhoud+bekerglas
– mtarra bekerglas).
5) Bereken het volume van de inhoud:
o Dichtheid water = 1,00g/cm3 , dichtheid glycerine = 1,26g/cm3




o Bereken zowel het volume op begin en het volume die je
nadien overgebracht hebt in een maatbeker.
6) Bereken de procentuele fout:




1.3 De nauwkeurigheid van de maattoestellen gebruikt
voor de toediening
Poeders:
 Verdeeld
 Onverdeeld = zelf doseren
o Lepels
o Doseerdopjes
o Spuitjes



3