INHOUDSTAFEL:
● fysiologie van de nier
● tubulaire reabsorptie, secretie en excretie
● histologie nefron
● nierfunctiemeting
● zuur-base evenwicht
● zoutbalans
● kaliumbalans
● transport in de nier ⇒ extra document
,FYSIOLOGIE VAN DE NIER
FUNCTIES
De nier heeft verschillende functies die verder nog worden uitgelegd:
1. Regulatie extracellulair volume en bloeddruk
2. Regulatie osmolariteit
3. Behoud van ionen balans
4. Homeostatische regulatie pH → nier doet dit samen met de longen
5. Uitscheiding van afvalstoffen
6. Aanmaak van hormonen
REGULATIE EXTRACELLULAIR VOLUME EN BD
Hoe hou je de bloeddruk op peil? Er zijn verschillende factoren die hierin een rol spelen:
● Het volume in de bloedbaan: kan je op orde houden door genoeg intake (voeding en
drinken) en een balans behouden met wat je kwijt geraakt (ontlasting en plassen)
● Hart minuut volume: goed werkende pomp voor nodig
● Weerstand in de circulatie: niet in de grote bloedvaten maar in de capillairen
● Distributie: hoeveel blijft er in de bloedbaan? Hoeveel extracellulair? Hoeveel
intracellulair? En welke factoren spelen een rol
⇒ Bv bij infectie gaan de bloedvaten openstaan en meer doorlaatbaar worden
REGULATIE OSMOLARITEIT
Osmolariteit is de “tonus” van in het extracellulair volume opgeloste deeltjes. Men heeft twee
verschillende waarden hierin:
● Osmolariteit: mOsm/L plasma
⇒ deeltjes per plasma eenheid
● Osmolaliteit: mOsm/kg water
⇒ deeltjes per water eenheid
,Dan heb je ook nog de toniciteit. Dit zijn de osmotisch actieve deeltjes in de oplossing per
eenheid oplosmiddel. De osmolariteit wordt constant gehouden door de nieren (± 280
mOsM) en voornamelijk bepaald door: de Na+-concentratie en die van glucose en ureum in
plasma. De effectieve Osm (= toniciteit) = [Na+] x 2 + glucose. Afhankelijk van de toniciteit
van IC en EC en de variatie hiertussen, gaat H2O zich verplaatsen, waardoor de cellen gaan
zwellen of krimpen.
Als er te veel water is, gaan de cellen bijvoorbeeld kunnen zwellen waardoor de intracraniële
druk gaat stijgen. Dit zou kunnen zorgen voor een daling van de MAP en dus voor veel
klinische problemen. De nieren gaan dit proberen tegen te gaan.
De nier gaat verschillende oplossingen afgeven om dit te regelen:
Als het een permeabele stof is Als het een niet-permeable stof is
→ je geeft het bij → je geeft het bij in een compartiment
→ gaat zich makkelijk verplaatsen → dan gaat het in het andere compartiment
→ je hebt in alle compartimenten meer zorgen voor minder water
→ draagt niet bij tot een gradient → je geeft het extracellulair dus je onttrekt
water aan het intracellulair gedeelte
→ cellen gaan krimpen en niet meer zwelle
BEHOUD VAN IONENBALANS
De uitscheiding van ionen in de urine wordt continu bijgestuurd door de nieren, in relatie tot
de inname en de behoefte om concentraties op peil te houden. Na+ is het voornaamste
elektrolyt betrokken bij de regulatie van het extracellulair vocht en van de osmolariteit. K +
en Ca++ worden ook nauw gereguleerd door de nier. K+ mag namelijk niet te hoog zijn, want
dit zou kunnen zorgen voor hartritmestoornissen. Een hoge concentratie K+ zorgt namelijk
voor een depolarisatie van het membraan, waardoor een impuls ontstaat. Ca++ is ook heel
belangrijk, want dit heeft een invloed op de geleiding.
HOMEOSTASE VAN DE PH
De pH van het plasma wordt constant gehouden tussen ongeveer 7,38 - 7,42. Wanneer de
zuurtegraad toeneemt door bijvoorbeeld omdat je te veel zuur binnen neemt; ontregelde
diabetes (insuline tekort) of bij extreme inspanningen, zal de nier hierop reageren door:
, ● overtollig H+ gaan uitscheiden
● HCO3- proberen vast te houden
Hoewel de nier een belangrijke rol speelt in de homeostase van de pH, werkt deze buffer
trager dan de longen wat
betreft het corrigeren van
de afwijkingen. De nier zal
dus de lange termijn
regulator zijn en de longen
de korte termijn
regulatoren door te gaan
hyperventileren waardoor
er meer CO2 naar buiten
zal gaan.
Het omgekeerde kan ook. Je kan door bijvoorbeeld braken heel veel zuur uit het lichaam
doen, waardoor het
lichaam te basisch
wordt en de pH zul
stijgen. Om dit te
compenseren gaat
men meer CO2
moeten bijhouden om
terug zuurder te
worden. De
ademhalings-
frequentie zal dus
afnemen.
UITSCHEIDING VAN AFVALSTOFFEN
De nieren elimineren de metabole afbraakproducten en lichaamsvreemde stoffen met de
urine, zoals:
● ureum, creatinine, urinezuur
● urobilinogeen
● geneesmiddelen
→ bij nierinsufficiëntie moet je andere concentraties geven, want anders zul je een te
harde werking krijgen
● endogene hormonen (bv. insuline)
● stoffen zoals sacharine, benzoaat, ...
PRODUCTIE VAN HORMONEN
De nieren produceren verschillende hormonen:
Erythropoëtine (EPO) Stimulatie aanmaak van RBC (beenmerg) ⇒ zorgen voor een
goede oxygenatie. Bij inspanningen zul je merken of dit er
genoeg aanwezig is of niet en dus of de nieren goed werken of
niet.
● fysiologie van de nier
● tubulaire reabsorptie, secretie en excretie
● histologie nefron
● nierfunctiemeting
● zuur-base evenwicht
● zoutbalans
● kaliumbalans
● transport in de nier ⇒ extra document
,FYSIOLOGIE VAN DE NIER
FUNCTIES
De nier heeft verschillende functies die verder nog worden uitgelegd:
1. Regulatie extracellulair volume en bloeddruk
2. Regulatie osmolariteit
3. Behoud van ionen balans
4. Homeostatische regulatie pH → nier doet dit samen met de longen
5. Uitscheiding van afvalstoffen
6. Aanmaak van hormonen
REGULATIE EXTRACELLULAIR VOLUME EN BD
Hoe hou je de bloeddruk op peil? Er zijn verschillende factoren die hierin een rol spelen:
● Het volume in de bloedbaan: kan je op orde houden door genoeg intake (voeding en
drinken) en een balans behouden met wat je kwijt geraakt (ontlasting en plassen)
● Hart minuut volume: goed werkende pomp voor nodig
● Weerstand in de circulatie: niet in de grote bloedvaten maar in de capillairen
● Distributie: hoeveel blijft er in de bloedbaan? Hoeveel extracellulair? Hoeveel
intracellulair? En welke factoren spelen een rol
⇒ Bv bij infectie gaan de bloedvaten openstaan en meer doorlaatbaar worden
REGULATIE OSMOLARITEIT
Osmolariteit is de “tonus” van in het extracellulair volume opgeloste deeltjes. Men heeft twee
verschillende waarden hierin:
● Osmolariteit: mOsm/L plasma
⇒ deeltjes per plasma eenheid
● Osmolaliteit: mOsm/kg water
⇒ deeltjes per water eenheid
,Dan heb je ook nog de toniciteit. Dit zijn de osmotisch actieve deeltjes in de oplossing per
eenheid oplosmiddel. De osmolariteit wordt constant gehouden door de nieren (± 280
mOsM) en voornamelijk bepaald door: de Na+-concentratie en die van glucose en ureum in
plasma. De effectieve Osm (= toniciteit) = [Na+] x 2 + glucose. Afhankelijk van de toniciteit
van IC en EC en de variatie hiertussen, gaat H2O zich verplaatsen, waardoor de cellen gaan
zwellen of krimpen.
Als er te veel water is, gaan de cellen bijvoorbeeld kunnen zwellen waardoor de intracraniële
druk gaat stijgen. Dit zou kunnen zorgen voor een daling van de MAP en dus voor veel
klinische problemen. De nieren gaan dit proberen tegen te gaan.
De nier gaat verschillende oplossingen afgeven om dit te regelen:
Als het een permeabele stof is Als het een niet-permeable stof is
→ je geeft het bij → je geeft het bij in een compartiment
→ gaat zich makkelijk verplaatsen → dan gaat het in het andere compartiment
→ je hebt in alle compartimenten meer zorgen voor minder water
→ draagt niet bij tot een gradient → je geeft het extracellulair dus je onttrekt
water aan het intracellulair gedeelte
→ cellen gaan krimpen en niet meer zwelle
BEHOUD VAN IONENBALANS
De uitscheiding van ionen in de urine wordt continu bijgestuurd door de nieren, in relatie tot
de inname en de behoefte om concentraties op peil te houden. Na+ is het voornaamste
elektrolyt betrokken bij de regulatie van het extracellulair vocht en van de osmolariteit. K +
en Ca++ worden ook nauw gereguleerd door de nier. K+ mag namelijk niet te hoog zijn, want
dit zou kunnen zorgen voor hartritmestoornissen. Een hoge concentratie K+ zorgt namelijk
voor een depolarisatie van het membraan, waardoor een impuls ontstaat. Ca++ is ook heel
belangrijk, want dit heeft een invloed op de geleiding.
HOMEOSTASE VAN DE PH
De pH van het plasma wordt constant gehouden tussen ongeveer 7,38 - 7,42. Wanneer de
zuurtegraad toeneemt door bijvoorbeeld omdat je te veel zuur binnen neemt; ontregelde
diabetes (insuline tekort) of bij extreme inspanningen, zal de nier hierop reageren door:
, ● overtollig H+ gaan uitscheiden
● HCO3- proberen vast te houden
Hoewel de nier een belangrijke rol speelt in de homeostase van de pH, werkt deze buffer
trager dan de longen wat
betreft het corrigeren van
de afwijkingen. De nier zal
dus de lange termijn
regulator zijn en de longen
de korte termijn
regulatoren door te gaan
hyperventileren waardoor
er meer CO2 naar buiten
zal gaan.
Het omgekeerde kan ook. Je kan door bijvoorbeeld braken heel veel zuur uit het lichaam
doen, waardoor het
lichaam te basisch
wordt en de pH zul
stijgen. Om dit te
compenseren gaat
men meer CO2
moeten bijhouden om
terug zuurder te
worden. De
ademhalings-
frequentie zal dus
afnemen.
UITSCHEIDING VAN AFVALSTOFFEN
De nieren elimineren de metabole afbraakproducten en lichaamsvreemde stoffen met de
urine, zoals:
● ureum, creatinine, urinezuur
● urobilinogeen
● geneesmiddelen
→ bij nierinsufficiëntie moet je andere concentraties geven, want anders zul je een te
harde werking krijgen
● endogene hormonen (bv. insuline)
● stoffen zoals sacharine, benzoaat, ...
PRODUCTIE VAN HORMONEN
De nieren produceren verschillende hormonen:
Erythropoëtine (EPO) Stimulatie aanmaak van RBC (beenmerg) ⇒ zorgen voor een
goede oxygenatie. Bij inspanningen zul je merken of dit er
genoeg aanwezig is of niet en dus of de nieren goed werken of
niet.
