Het lerende en ontwikkelende kind
Mensbeelden
Naturalistisch mensbeeld:
Biologische aanleg van de mens (pedagogisch pessimisme) (IEMAND BEPAALT ZELF WAT DIE GAAT
DOEN)
Cultuur-historisch mensbeeld: (vygotsky-->zone van naaste ontwikkeling)
Mens kan zich door intellect en rede losmaken van de natuur en een menselijk cultuur scheppen
(pedagogisch optimisme) (IEMAND ANDERS BEPAALT HOE IETS GAAT) Wat kun je er als docent
opvoeder aan toevoegen.
Religieus mensbeeld:
Mens wordt begrepen vanuit het schepsel zijn (geloof bepaalt gedeelte van je leven)
Antroposofisch mensbeeld:
Mens als vrij individu, die zelf invulling geeft aan de wijze waarop wordt geleefd.
ONTWIKKELGEBIEDEN
Psychomotoriek (onderdeel biologische ontwikkeling
Verbondenheid tussen lichaam en geest
Cognitie (onderdeel sociale ontwikkeling)
Mogelijkheid tot kennis te komen
Affectie (onderdeel sociale ontwikkeling)
Gevoelens die processen begeleiden. Heb ik ergens wel zin in (gemotiveerd), of helemaal niet
(angst of weerstand)
OPVOEDING
Onderscheid tussen:
-het kind zelf
-de opvoeder die invloed uitoefent
Onderscheid tussen
-ouders/verzorgers: natuurlijk opvoeders
-docent: beroepsmatige opvoeders
Führenà leren van anderen; kind moet worden geleid (PEDAGOGISCH OPTIMISME)
NAMEN DIE ERBIJ HOREN IS PAVLOV
Wachsen lassenàkind kan het zelf. Zelf als opvoeder niet veel toe te voegen en doe stap terug.
(PEDAGOGISCH PESSIMISME)
NAMEN DIE ERBIJ HOREN ZIJN PIAGET EN (STEINER->(vrije school-->antroposofie))
FYSIEK&NEUROLOGISCH
Fysieke groei:
-motoriek: van grof naar fijn
-motoriek: van ongericht naar gericht (per ongeluk ontdekkenàbewust)
-relatie tot omgeving waarin de kinderen opgroeien (welvaart, opvoeding)
COGNITIEVE ONTWIKKELING PIAGET
Sensomotorisch stadium (0-2jaar):
-denken door doen (motorisch leren)
-van reflex naar reflectie (=AAN DIE HANDELING IS DUS BLIJKBAAR EEN GEVOLG GEKOPPELD)
-taalverwerving
-fantasiespel
-overgangskenmerk (hoofd verstoppen achter je handen) OBJECTPERMANENTIE
Pre-operationeel stadium (2-7jaar):
- uitbreiding vermogens tot representatie (is een verzameling beelden en ideeën over één
onderwerp, bijvoorbeeld een vliegtuig. Het is een soort verhaaltje dat vertelt hoe een vliegtuig
eruitziet, wat je er mee kan, wat voor onderdelen een vliegtuig bezit en waar je vliegtuigen
doorgaans kunt zien).
- egocentrisme (=ik zie de wereld uit mijn eigen beleving)
, - taalverwerving
- centratie (beschouwen zichzelf als middelpunt)
- overgangskenmerk: conservatieprobleem (2 glazen en 1 is kleiner dan de andere maar zit
evenveel in)
Concreet operationeel stadium (6-12jaar):
- mentale operaties (=nagespeelde situatie) nadenken over een scenario uit het echte leven
-overgangskenmerk: reversibiliteit (=om kunnen draaien van een bepaalde situatie) terugdenken
vanuit een gevolg terug naar de oorzaak.
Formeel operationeel stadium (11-12jaar):
-hypothetisch-deductief denken (verschillende mogelijkheden en kiezen voor de beste mogelijkheid
met onderbouwing.
SOCIALE ONTWIKKELING
Prosociaal gedrag:
-ethologische verklaring (vanuit de evolutie te verklaren) Evolutiefactoren
-cognitieve&sociale leertheorie
MORELE ONTWIKKELING (WAAROM DOE JE WAT JE DOET)
Moraliteit: onderscheid maken tussen wat goed en verkeerd is.
Kohlberg:
-Preconventioneel stadium: kinderen gedragen zich volgens geldende conventies (regels)
Regels en afspraken zijn leidend, waarbij straf en beloning een grote rol spelen. Straf dus willen
vermijden.
Regels zijn heilig. ‘’Het mag niet van juf!’’ NAGEDACHT, WAT VIND DE OPVOEDER?
-Conventioneel stadium: Conventies worden overgenomen. De relatie en het onderscheid tussen de
gestelde norm en de achterliggende waarde wordt bewuster. Aan het einde van het conventioneel
stadium neemt gezag van waardedragers af.
Het kind gaat nadenken over het ‘waarom’. Waarom is deze afspraak leidend?
-Postconventioneel stadium: Ontwikkeling van autonome morele principes.
Verzinnen hun eigen principes. Wat vind ik belangrijk en hoe handel ik hiernaar.
Leertheorie: behaviorisme (door Pavlov) PAVLOV TRAINDE HONDEN
Pavlov (klassiek conditioneren) en Skinner (operant conditioneren)
Operant conditioneren: versterken en verzwakken van gedrag
HET TOEVOEGEN VAN EEN BEWUSTE STIMULUS= operante conditionering
Behaviorisme= waarneembaar gedrag van mens en dier. Dat ons gedrag door de omgeving wordt
bepaald. Ons gedrag is aangeleerd door de omgeving. (OPTIMISME)
Behaviorisme gaat uit van de stimulus naar de respons
Gedrag is aangeleerd
StimulusàRespons
- succesvol gedrag wordt herhaald
- minder succesvol gedrag dooft uit
Informatieverwerking
In ieder geheugen 3 stappen:
- Sensorisch geheugen
- Werkgeheugen
- Lange-termijn geheugen (betekenisvol aangehecht)
Cognitivisme
Kijkt naar interne psychische processen die niet direct observeerbaar zijn (black box wordt
opengebroken). Cognitivisme is een leertheorie en beschrijft hoe mensen kennis verwerven,
ordenen en gebruiken in hun gedrag. Er wordt bij het cognitivisme vooral gekeken naar het
waarnemen en verwerken van informatie. Ook geeft het cognitivisme inzicht in de
verwerkingsprocessen die in de hersenen van mensen plaatsvinden.
Cognitivisme in het onderwijs
- Nadruk ligt op het leerproces van de lerende
- Voortbouwen op voorkennis van leerlingen
Mensbeelden
Naturalistisch mensbeeld:
Biologische aanleg van de mens (pedagogisch pessimisme) (IEMAND BEPAALT ZELF WAT DIE GAAT
DOEN)
Cultuur-historisch mensbeeld: (vygotsky-->zone van naaste ontwikkeling)
Mens kan zich door intellect en rede losmaken van de natuur en een menselijk cultuur scheppen
(pedagogisch optimisme) (IEMAND ANDERS BEPAALT HOE IETS GAAT) Wat kun je er als docent
opvoeder aan toevoegen.
Religieus mensbeeld:
Mens wordt begrepen vanuit het schepsel zijn (geloof bepaalt gedeelte van je leven)
Antroposofisch mensbeeld:
Mens als vrij individu, die zelf invulling geeft aan de wijze waarop wordt geleefd.
ONTWIKKELGEBIEDEN
Psychomotoriek (onderdeel biologische ontwikkeling
Verbondenheid tussen lichaam en geest
Cognitie (onderdeel sociale ontwikkeling)
Mogelijkheid tot kennis te komen
Affectie (onderdeel sociale ontwikkeling)
Gevoelens die processen begeleiden. Heb ik ergens wel zin in (gemotiveerd), of helemaal niet
(angst of weerstand)
OPVOEDING
Onderscheid tussen:
-het kind zelf
-de opvoeder die invloed uitoefent
Onderscheid tussen
-ouders/verzorgers: natuurlijk opvoeders
-docent: beroepsmatige opvoeders
Führenà leren van anderen; kind moet worden geleid (PEDAGOGISCH OPTIMISME)
NAMEN DIE ERBIJ HOREN IS PAVLOV
Wachsen lassenàkind kan het zelf. Zelf als opvoeder niet veel toe te voegen en doe stap terug.
(PEDAGOGISCH PESSIMISME)
NAMEN DIE ERBIJ HOREN ZIJN PIAGET EN (STEINER->(vrije school-->antroposofie))
FYSIEK&NEUROLOGISCH
Fysieke groei:
-motoriek: van grof naar fijn
-motoriek: van ongericht naar gericht (per ongeluk ontdekkenàbewust)
-relatie tot omgeving waarin de kinderen opgroeien (welvaart, opvoeding)
COGNITIEVE ONTWIKKELING PIAGET
Sensomotorisch stadium (0-2jaar):
-denken door doen (motorisch leren)
-van reflex naar reflectie (=AAN DIE HANDELING IS DUS BLIJKBAAR EEN GEVOLG GEKOPPELD)
-taalverwerving
-fantasiespel
-overgangskenmerk (hoofd verstoppen achter je handen) OBJECTPERMANENTIE
Pre-operationeel stadium (2-7jaar):
- uitbreiding vermogens tot representatie (is een verzameling beelden en ideeën over één
onderwerp, bijvoorbeeld een vliegtuig. Het is een soort verhaaltje dat vertelt hoe een vliegtuig
eruitziet, wat je er mee kan, wat voor onderdelen een vliegtuig bezit en waar je vliegtuigen
doorgaans kunt zien).
- egocentrisme (=ik zie de wereld uit mijn eigen beleving)
, - taalverwerving
- centratie (beschouwen zichzelf als middelpunt)
- overgangskenmerk: conservatieprobleem (2 glazen en 1 is kleiner dan de andere maar zit
evenveel in)
Concreet operationeel stadium (6-12jaar):
- mentale operaties (=nagespeelde situatie) nadenken over een scenario uit het echte leven
-overgangskenmerk: reversibiliteit (=om kunnen draaien van een bepaalde situatie) terugdenken
vanuit een gevolg terug naar de oorzaak.
Formeel operationeel stadium (11-12jaar):
-hypothetisch-deductief denken (verschillende mogelijkheden en kiezen voor de beste mogelijkheid
met onderbouwing.
SOCIALE ONTWIKKELING
Prosociaal gedrag:
-ethologische verklaring (vanuit de evolutie te verklaren) Evolutiefactoren
-cognitieve&sociale leertheorie
MORELE ONTWIKKELING (WAAROM DOE JE WAT JE DOET)
Moraliteit: onderscheid maken tussen wat goed en verkeerd is.
Kohlberg:
-Preconventioneel stadium: kinderen gedragen zich volgens geldende conventies (regels)
Regels en afspraken zijn leidend, waarbij straf en beloning een grote rol spelen. Straf dus willen
vermijden.
Regels zijn heilig. ‘’Het mag niet van juf!’’ NAGEDACHT, WAT VIND DE OPVOEDER?
-Conventioneel stadium: Conventies worden overgenomen. De relatie en het onderscheid tussen de
gestelde norm en de achterliggende waarde wordt bewuster. Aan het einde van het conventioneel
stadium neemt gezag van waardedragers af.
Het kind gaat nadenken over het ‘waarom’. Waarom is deze afspraak leidend?
-Postconventioneel stadium: Ontwikkeling van autonome morele principes.
Verzinnen hun eigen principes. Wat vind ik belangrijk en hoe handel ik hiernaar.
Leertheorie: behaviorisme (door Pavlov) PAVLOV TRAINDE HONDEN
Pavlov (klassiek conditioneren) en Skinner (operant conditioneren)
Operant conditioneren: versterken en verzwakken van gedrag
HET TOEVOEGEN VAN EEN BEWUSTE STIMULUS= operante conditionering
Behaviorisme= waarneembaar gedrag van mens en dier. Dat ons gedrag door de omgeving wordt
bepaald. Ons gedrag is aangeleerd door de omgeving. (OPTIMISME)
Behaviorisme gaat uit van de stimulus naar de respons
Gedrag is aangeleerd
StimulusàRespons
- succesvol gedrag wordt herhaald
- minder succesvol gedrag dooft uit
Informatieverwerking
In ieder geheugen 3 stappen:
- Sensorisch geheugen
- Werkgeheugen
- Lange-termijn geheugen (betekenisvol aangehecht)
Cognitivisme
Kijkt naar interne psychische processen die niet direct observeerbaar zijn (black box wordt
opengebroken). Cognitivisme is een leertheorie en beschrijft hoe mensen kennis verwerven,
ordenen en gebruiken in hun gedrag. Er wordt bij het cognitivisme vooral gekeken naar het
waarnemen en verwerken van informatie. Ook geeft het cognitivisme inzicht in de
verwerkingsprocessen die in de hersenen van mensen plaatsvinden.
Cognitivisme in het onderwijs
- Nadruk ligt op het leerproces van de lerende
- Voortbouwen op voorkennis van leerlingen
