Geschiedenis Hoofdstuk 10 Feniks Samenvatting

Geschiedenis H10
§1: De Koude Oorlog: 1945-1963

Kenmerkend aspect
 De verdeling in de wereld in twee ideologische blokken in de greep van een
wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog

Verbeterde versie van de Volkenbond = Verenigde Naties (1945)
Stalin werd overgehaald door Roosevelt om mee te doen. Bijna alle landen werden lid
en beloofden hun geschillen voortaan langs vreedzame weg op te lossen.  Uiteindelijk
niet gelukt.

Doordat de Amerikanen en de Russen dezelfde vijand hadden in WOII, betekende dat
niet dat ze na de oorlog nog vriendjes waren  kapitalisme en communisme  het
wantrouwen bleef.

Er ontstond een conflict over de heerschappij in Europa tussen het Westen en de
Sovjet-Unie. Na de WOII waren de Russen, Britten en de Amerikanen de overwinnaars.
Maar hoe verdelen we nu Duitsland?

Stalin wilde ook West-Duitsland  Dus hij paste zijn propaganda toe
Churchill sloeg alarm over de dreiging van de S-U en beschreef de scheidslijn tussen
het Westen en Oosten als een Ijzeren Gordijn. Stalin vond Churchill hiermee een
oorlogshitser en zei dat Churchill hem liet denken aan Hitler en de rassentheorie  taal
v.d. Koude Oorlog

Het vertrouwen dat er geen oorlog zou komen was al snel weggevaagd  De Sovjet-
Unie nam Polen, Roemenië, Bulgarije en Hongarij in o.l.v. Moskou.  Hierdoor liepen de
spanningen hoog op.
De naam De Koude Oorlog komt doordat de oorlog zogenaamd koud was, omdat er
geen sprake was van een rechtstreekse gewapende oorlog, maar de Amerikaanse en de
Russische leiders gedroegen zich wel zo.

In 1949 bleek dat na de V.S. ook de Sovjet-Unie atoomwapens hadden. Gevolgen:
 Hierdoor dreven de 2 supermachten hun bewapening op.
 Bespioneerden elkaar
 Sloten bondgenootschappen
 Propagandaoorlog
 Hierdoor blokvorming compleet. Aan de ene kant de kapitalistische landen en aan de
andere kant de communistische landen
Door de dreiging van de atoombom waren veel mensen zenuwachtig.  Ze deden
bomoefeningen, vulden hun kelders met voedsel en zelfs rijke mensen lieten een
atoomvrije schuildkelders maken. Maar ook veel West-Europeanen emigreerden (Zuid-
Afrika, Canada, Australië)  Ze geloofden niet meer in een veilige en welvarende
toekomst in Europa.

In 1947 zei Truman dat ieder land die zich bedreigd voelde, kon rekenen op de steun
van de Amerikanen = Trumandoctrine
Ook overal waar de Sovjet-Unie drug uitoefende, zou Amerika tegendruk geven =
containmentpolitiek  de macht van de tegenstander in te perken
Na de Trumandoctrine kwam de V.S. met de Marshallhulp  Mensen die arm waren,
neigden meer naar het communisme. Dat wilde de V.S. niet, dus kwamen ze met
geldhulp (of een schenking, of een lening)

, Amerika deed dit aanbod ook uit eigenbelang: een economisch hersteld West-Europa
kon weer een afzetgebied worden voor de Amerikaanse producten
 De Russische leiders wezen de Marshallhulp af, hierdoor moesten ook andere
Oostbloklanden onder Russische druk, het aanbod afslaan.  Hierdoor nog meer
tegenstellingen tussen Oost en West.




Oost-Europa kreeg hetzelfde bewind als de Sovjet-Unie:
 Fabrieken werden staatseigendom
 Collectieve boerderijen
 Van vrije pers was geen sprake
 De Statsi hielden de burgers in de DDR goed in de gaten
 sprake van een totalitair systeem

De top van zijn oostbloklanden hadden ook te maken met de zuiveringen van Stalin 
leiders die ‘te zelfstanding’ optraden werden gearresteerd en in een showproces
‘ontmaskerd’ als handlangers van het kapitalisme.
Dit gebeurde bij Rudolf Slánsky  Sovjetleider Baria stuurde vervalste ‘bewijzen’ naar
Praag, waarin stond dat Slánsky geheime banden had met de CIA + hij was joods. Hij
werd jarenlang gemarteld en ondervraagd, totdat hij ‘bekende’.  Slánsky + zijn 13
medebeklaagden kregen de kogel.  hiermee intimideerde Stalin het volk, om te laten
zien dat je geen bezwaar moet hebben tegen het regime.

De Duitse Verdeling
Tijdens de Conferentie van Potsdam in juli 1945 stond de vraag centraal wat men met
Duitsland moest doen.  Oplossing was dat Duitsland werd verdeeld in 4
bezettingszones: Amerikaans, Brits, Frans en Russisch. Ook de stad Berlijn werd
opgedeeld.
Toen in 1948 in de 3 westelijke zones de gemeenschappelijke munt kwam: D-Mark,
reageerden de Russen met een blokkade van Berlijn.
West-Berlijn kon niet meer over land worden bevoorraad (werden dichtgezet door de
Russen)  De Amerikanen kwamen met een luchtbrug: 11 maanden lang vloog het
Westen om de bevoorrading aan te vullen.
In 1949 hief Stalin de blokkade op  containmentpolitiek had gewerkt vanuit de
Amerikanen.

Door de blokkade nog meer spanningen. In 1949 werd daarom ook de Noord-
Atlantische Verdragsorganisatie opgericht (NAVO) = een militair bondgenootschap van
de V.S, Canada en een aantal Europese landen.
De blokkade had ook tot gevolg dat in 1949 de 3 westelijke zones werden
samengevoegd tot de BRD, met een democratische grondwet.  Russen riepen daarop
hun Oostzone uit tot DDR (Deutsche Demokratische Republik)  Hierdoor dus 2
Duitslanden en dus 2 hoofdsteden: Bonn en Oost-Berlijn

In 1955 trad West-Duitsland ook tot de NAVO  Hierdoor kwam de S-U met het
Warschaupact  Tot dit bondgenootschap traden alle Oostbloklanden toe. Veel inwoners
ontevreden en vluchtten uit de DDR. Dat waren vaak mensen die goed opgeleid waren
en een betere toekomst wilden. Door deze migratie bleven er weinig ‘goed opgeleide’
mensen over in de DDR. Om dit te stoppen kwam de Berlijnse Muur

Chinese Revolutie en Koreaoorlog
In 1949 kwam er een nieuw spanningsveld: Oost-Azië  In China was er al een lange
burgeroorlog gaande tussen: de president Chiang Kai-shek en de Chinese
Communistische Partij van guerillaleider Mao Zedong