Dit is onderzoek
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.1 Wat zijn de probleemstelling, de doelstelling en de
onderzoeksvraag?
Een onderzoeksplan en een onderzoeksverslag beginnen altijd met een introductie of inleiding.
Een onderzoek begint met een probleemstelling. Dit is de achtergrond waaruit de onderzoeksvraag
voorkomt. Informatie is nodig om het probleem te kunnen oplossen. Het gaat hier dan vooral om
informatie die al aanwezig is, literatuuronderzoek kan belangrijk zijn.
Daarna volgt de analyse van een probleem, al kan dit soms lastig zijn.
De taak van de onderzoeker is om informatie te leveren voor anderen om problemen te signaleren
en op te lossen. Het kan zijn dat je naast onderzoeker ook adviseur bent. Het antwoord op een
beleidsvraag geeft meestal advies over wat je als instelling of bedrijf moet doen. Daarvoor is
informatie en dus onderzoek nodig.
Elk onderzoek heeft een doel de doelstelling.
Zuiver wetenschappelijk onderzoek levert wetenschappelijke kennis op, niet persé ter oplossing
van problemen.
Toegepast onderzoek levert kennis op om praktijkproblemen op te lossen.
Beide vormen moeten op wetenschappelijk verantwoorde wijze worden uitgevoerd.
Voor het onderzoek begint, moet eerst besloten worden of het onderzoek ethisch verantwoord is
onderzoeksethiek.
Onderzoek wordt alleen uitgevoerd wanneer deze vijf vragen positief beantwoord kunnen worden:
1. Doen de respondenten vrijwillig aan het onderzoek mee?
2. Wordt er aan de respondenten van tevoren duidelijk uitgelegd wat het doel en de werkwijze
van het onderzoek zijn?
3. Worden de gegevens van de respondenten vertrouwelijk, maar het liefst anoniem verwerkt?
4. Hebben de uitkomsten van het onderzoek geen nadelige gevolgen voor de respondenten?
5. Wordt het onderzoek op een eerlijke en objectieve manier uitgevoerd?
,De onderzoeksvraag is de rode draad die door het onderzoek loopt.
Paragraaf 1.2 Gaat het om een open of gesloten onderzoeksvraag,
een kwalitatief of kwantitatief onderzoek?
Een onderzoeksvraag kan open of gesloten zijn. Bij een open onderzoeksvraag wordt er kwalitatief
onderzoek gedaan. Het gaat dan vooral om het verkrijgen van inzichten en minder om feiten.
Belangrijk hierbij is een open opstelling tijdens het onderzoek. De onderzoeksvraag kan eventueel
nog veranderen tijdens het onderzoek. Bij een gesloten onderzoeksvraag wordt er kwantitatief
onderzoek gedaan. Er worden dan steeds dezelfde vragen gesteld aan de respondenten. De
onderzoeksdata zijn getallen, meestal in een datamatrix. De onderzoeksvraag ligt echt vast.
In beide gevallen moet wel gecontroleerd kunnen worden hoe een onderzoeker aan zijn conclusies
komt. Voor kwantitatief onderzoek geldt de reproduceerbaarheidseis. Het onderzoek moet zo
gedaan worden, dat iemand anders het over kan doen.
Voor kwalitatief onderzoek geldt de verifieerbaarheidseis. Dit houdt in dat de conclusies plausibel
moeten zijn en de werkwijze moet transparant zijn.
Paragraaf 1.3 Wat zijn de onderzoekseenheden en
eigenschappen/kenmerken?
De eenheden waarover iets gezegd wordt tijdens het onderzoek zijn onderzoekseenheden. Alle
eenheden gezamenlijk vormen de populatie.
Met de keuze voor de onderzoekseenheden wordt de generalisatiepretentie vastgelegd. Dit geeft
aan voor wie de uitkomsten van het onderzoek zullen gelden. Soms zitten de onderzoekseenheden
verstopt in een onderzoeksvraag.
Kenmerken zijn de eigenschappen van de eenheden waarover je uitspraken doet op basis van
onderzoeksresultaten.
Een datamatrix is een tabel waarin gegevens overzichtelijk zijn weergegeven.
, Paragraaf 1.4 Wat is er al bekend over het onderzoeksonderwerp?
Een onderzoek begint meestal met een oriëntatie.
Voorbereiden op een onderzoek kan op twee manieren:
1. Het doen van een vooronderzoek
Bijvoorbeeld door zelf eerst te gaan kijken.
2. Het doen van een literatuuronderzoek
Literatuuronderzoek om informatie te verkrijgen over:
a. Het definiëren en meten van kenmerken
b. Maken van een onderzoeksopzet
c. Het ontwikkelen van een theorie
Om relevante literatuur te vinden zijn de volgende stappen van belang:
a. Het vinden van goede zoektermen met een thesaurus
Thesaurus woordenboek met vergelijkbare begrippen.
b. Het in zoekmachines zoeken naar relevante artikelen
Bijvoorbeeld Google Scholar.
c. Het zoeken naar proefschriften en boeken
Te vinden op DAREnet, onderdeel van Narcis. Google Books is voor het zoeken naar
boeken.
Paragraaf 1.5 Gaat het om beschrijven, exploreren of toetsen?
Het karakter van het onderzoek is:
1. Beschrijvend onderzoek
Bij een kwantitatief beschrijvend onderzoek gaat het meestal om frequentievragen. De
betekenis van het probleem onderzoek je het beste met een kwalitatieve casestudie.
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.1 Wat zijn de probleemstelling, de doelstelling en de
onderzoeksvraag?
Een onderzoeksplan en een onderzoeksverslag beginnen altijd met een introductie of inleiding.
Een onderzoek begint met een probleemstelling. Dit is de achtergrond waaruit de onderzoeksvraag
voorkomt. Informatie is nodig om het probleem te kunnen oplossen. Het gaat hier dan vooral om
informatie die al aanwezig is, literatuuronderzoek kan belangrijk zijn.
Daarna volgt de analyse van een probleem, al kan dit soms lastig zijn.
De taak van de onderzoeker is om informatie te leveren voor anderen om problemen te signaleren
en op te lossen. Het kan zijn dat je naast onderzoeker ook adviseur bent. Het antwoord op een
beleidsvraag geeft meestal advies over wat je als instelling of bedrijf moet doen. Daarvoor is
informatie en dus onderzoek nodig.
Elk onderzoek heeft een doel de doelstelling.
Zuiver wetenschappelijk onderzoek levert wetenschappelijke kennis op, niet persé ter oplossing
van problemen.
Toegepast onderzoek levert kennis op om praktijkproblemen op te lossen.
Beide vormen moeten op wetenschappelijk verantwoorde wijze worden uitgevoerd.
Voor het onderzoek begint, moet eerst besloten worden of het onderzoek ethisch verantwoord is
onderzoeksethiek.
Onderzoek wordt alleen uitgevoerd wanneer deze vijf vragen positief beantwoord kunnen worden:
1. Doen de respondenten vrijwillig aan het onderzoek mee?
2. Wordt er aan de respondenten van tevoren duidelijk uitgelegd wat het doel en de werkwijze
van het onderzoek zijn?
3. Worden de gegevens van de respondenten vertrouwelijk, maar het liefst anoniem verwerkt?
4. Hebben de uitkomsten van het onderzoek geen nadelige gevolgen voor de respondenten?
5. Wordt het onderzoek op een eerlijke en objectieve manier uitgevoerd?
,De onderzoeksvraag is de rode draad die door het onderzoek loopt.
Paragraaf 1.2 Gaat het om een open of gesloten onderzoeksvraag,
een kwalitatief of kwantitatief onderzoek?
Een onderzoeksvraag kan open of gesloten zijn. Bij een open onderzoeksvraag wordt er kwalitatief
onderzoek gedaan. Het gaat dan vooral om het verkrijgen van inzichten en minder om feiten.
Belangrijk hierbij is een open opstelling tijdens het onderzoek. De onderzoeksvraag kan eventueel
nog veranderen tijdens het onderzoek. Bij een gesloten onderzoeksvraag wordt er kwantitatief
onderzoek gedaan. Er worden dan steeds dezelfde vragen gesteld aan de respondenten. De
onderzoeksdata zijn getallen, meestal in een datamatrix. De onderzoeksvraag ligt echt vast.
In beide gevallen moet wel gecontroleerd kunnen worden hoe een onderzoeker aan zijn conclusies
komt. Voor kwantitatief onderzoek geldt de reproduceerbaarheidseis. Het onderzoek moet zo
gedaan worden, dat iemand anders het over kan doen.
Voor kwalitatief onderzoek geldt de verifieerbaarheidseis. Dit houdt in dat de conclusies plausibel
moeten zijn en de werkwijze moet transparant zijn.
Paragraaf 1.3 Wat zijn de onderzoekseenheden en
eigenschappen/kenmerken?
De eenheden waarover iets gezegd wordt tijdens het onderzoek zijn onderzoekseenheden. Alle
eenheden gezamenlijk vormen de populatie.
Met de keuze voor de onderzoekseenheden wordt de generalisatiepretentie vastgelegd. Dit geeft
aan voor wie de uitkomsten van het onderzoek zullen gelden. Soms zitten de onderzoekseenheden
verstopt in een onderzoeksvraag.
Kenmerken zijn de eigenschappen van de eenheden waarover je uitspraken doet op basis van
onderzoeksresultaten.
Een datamatrix is een tabel waarin gegevens overzichtelijk zijn weergegeven.
, Paragraaf 1.4 Wat is er al bekend over het onderzoeksonderwerp?
Een onderzoek begint meestal met een oriëntatie.
Voorbereiden op een onderzoek kan op twee manieren:
1. Het doen van een vooronderzoek
Bijvoorbeeld door zelf eerst te gaan kijken.
2. Het doen van een literatuuronderzoek
Literatuuronderzoek om informatie te verkrijgen over:
a. Het definiëren en meten van kenmerken
b. Maken van een onderzoeksopzet
c. Het ontwikkelen van een theorie
Om relevante literatuur te vinden zijn de volgende stappen van belang:
a. Het vinden van goede zoektermen met een thesaurus
Thesaurus woordenboek met vergelijkbare begrippen.
b. Het in zoekmachines zoeken naar relevante artikelen
Bijvoorbeeld Google Scholar.
c. Het zoeken naar proefschriften en boeken
Te vinden op DAREnet, onderdeel van Narcis. Google Books is voor het zoeken naar
boeken.
Paragraaf 1.5 Gaat het om beschrijven, exploreren of toetsen?
Het karakter van het onderzoek is:
1. Beschrijvend onderzoek
Bij een kwantitatief beschrijvend onderzoek gaat het meestal om frequentievragen. De
betekenis van het probleem onderzoek je het beste met een kwalitatieve casestudie.
