Impingement
Primair vs secundair impingement:
a. Primair impingement: vernauwde subacromiale ruimte bijv. verdikte pees, gevulde bursa, osteofyten AC:
ruimte onder subacromiale dak wordt kleiner door lokale veranderingen
b. Secundair impingement: inklemming tijdens specifieke houdingen en of bewegingen, liggen lager dan de kop
van de bovenarm, vaak meer een regionaal probleem: rol hierbij kan spelen
GH instabiliteit
scapulathoracale disfunctie, door bijv. verkeerde houding
bicepspathologie ( slap)
slappe niet meewerkende spieren van de schoudergordel
beperking van postieure schouderkapsel glenohumeral intern rotation deficit
een val
A. Anamnese
- Pijn en bewegingsbeperking bij anteflexie en abductie
- Komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen
- Ouder dan 35 = zowel primair als secundair kan voorkomen; jonger dan 35 jaar = secundair
- Painful arc tussen ongeveer de 60-120 graden abductie (met duim naar beneden)
- Bovenhandse activiteiten verergeren de klacht
- Vaak is er uitstraling naar de nek, de bovenarm, de elleboog of de hand en zijn er tintelingen in de hand
B. Onderzoek
Doel 1: aantonen dat er sprake is van een impingement
- Painful arc sign: anteflexie en abductie maken tot volledige eindstand. Let hierbij ook op de beweging van
de scapula over de thorax (schokkerig, winging)
> Positief: bij de patiënt treedt in een consequent afgebakende ROM (meestal tussen de 60° en 120°
abductie) een pijnsensatie op in de deltoïdeusregio. De pijn kan zowel in het opwaartse, als in het
neerwaartse traject optreden.
- Hawkins – Kennedy impingement sign: 90° anteflexie in schouder en 90° flexie in elleboog, de therapeut
beweegt de arm (passief) naar endorotatie, totdat de patiënt pijn voelt of er een laterorotatie van de
scapula wordt waargenomen (= eindstand).
> Positief: pijn aan de superomediale zijde van de humerus
- Empty Can test (Test van Jobe / ‘Supraspinatus spierkrachttest’): 90° anteflexie in scapulaire vlak met
beide armen met endorotatie. De therapeut geeft weerstand naar buiten en de patiënt probeert de
positie te handhaven.
> Positief: onvermogen om positie te handhaven en/of pijn
Heeft voorkeur om aan één zijde tegelijk te testen om meteen de scapula te zien; vaak roteert deze naar
mediorotatie, wat twee dingen tot gevolg heeft:
a. Het alignement van het glenohumerale gewricht is verstoord waardoor de scapula onvoldoende basis kan
bieden om een goed momentum op te leveren (vergelijk het gooien van een bal, staand op een oefentol met
staand op de vaste grond: wanneer gooi je verder?)
b. De fornix duikt tijdens de mediorotatie van de scapula relatief naar beneden ten opzichte van de arm en
veroorzaakt op die manier een compromitterende situatie met impingement tot gevolg. (fornix humeri = het
dak van de schouder, bestaande uit het acromion, het lig. coracoacromiale en het proc. coracoideus)
- Modified Scapular Assistance test: de patiënt anteflecteerd de arm maximal en geeft een VAS/ NRS score
aan. De patiënt anteflecteerd de arm weer maximaal maar nu helpt de therapeut de scapula mee tijdens
de beweging en weer wordt de VAS/ NRS score gevraagd.
> Positief: VAS/ NRS is 2 punten minder.
Primair vs secundair impingement:
a. Primair impingement: vernauwde subacromiale ruimte bijv. verdikte pees, gevulde bursa, osteofyten AC:
ruimte onder subacromiale dak wordt kleiner door lokale veranderingen
b. Secundair impingement: inklemming tijdens specifieke houdingen en of bewegingen, liggen lager dan de kop
van de bovenarm, vaak meer een regionaal probleem: rol hierbij kan spelen
GH instabiliteit
scapulathoracale disfunctie, door bijv. verkeerde houding
bicepspathologie ( slap)
slappe niet meewerkende spieren van de schoudergordel
beperking van postieure schouderkapsel glenohumeral intern rotation deficit
een val
A. Anamnese
- Pijn en bewegingsbeperking bij anteflexie en abductie
- Komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen
- Ouder dan 35 = zowel primair als secundair kan voorkomen; jonger dan 35 jaar = secundair
- Painful arc tussen ongeveer de 60-120 graden abductie (met duim naar beneden)
- Bovenhandse activiteiten verergeren de klacht
- Vaak is er uitstraling naar de nek, de bovenarm, de elleboog of de hand en zijn er tintelingen in de hand
B. Onderzoek
Doel 1: aantonen dat er sprake is van een impingement
- Painful arc sign: anteflexie en abductie maken tot volledige eindstand. Let hierbij ook op de beweging van
de scapula over de thorax (schokkerig, winging)
> Positief: bij de patiënt treedt in een consequent afgebakende ROM (meestal tussen de 60° en 120°
abductie) een pijnsensatie op in de deltoïdeusregio. De pijn kan zowel in het opwaartse, als in het
neerwaartse traject optreden.
- Hawkins – Kennedy impingement sign: 90° anteflexie in schouder en 90° flexie in elleboog, de therapeut
beweegt de arm (passief) naar endorotatie, totdat de patiënt pijn voelt of er een laterorotatie van de
scapula wordt waargenomen (= eindstand).
> Positief: pijn aan de superomediale zijde van de humerus
- Empty Can test (Test van Jobe / ‘Supraspinatus spierkrachttest’): 90° anteflexie in scapulaire vlak met
beide armen met endorotatie. De therapeut geeft weerstand naar buiten en de patiënt probeert de
positie te handhaven.
> Positief: onvermogen om positie te handhaven en/of pijn
Heeft voorkeur om aan één zijde tegelijk te testen om meteen de scapula te zien; vaak roteert deze naar
mediorotatie, wat twee dingen tot gevolg heeft:
a. Het alignement van het glenohumerale gewricht is verstoord waardoor de scapula onvoldoende basis kan
bieden om een goed momentum op te leveren (vergelijk het gooien van een bal, staand op een oefentol met
staand op de vaste grond: wanneer gooi je verder?)
b. De fornix duikt tijdens de mediorotatie van de scapula relatief naar beneden ten opzichte van de arm en
veroorzaakt op die manier een compromitterende situatie met impingement tot gevolg. (fornix humeri = het
dak van de schouder, bestaande uit het acromion, het lig. coracoacromiale en het proc. coracoideus)
- Modified Scapular Assistance test: de patiënt anteflecteerd de arm maximal en geeft een VAS/ NRS score
aan. De patiënt anteflecteerd de arm weer maximaal maar nu helpt de therapeut de scapula mee tijdens
de beweging en weer wordt de VAS/ NRS score gevraagd.
> Positief: VAS/ NRS is 2 punten minder.
