Samenvatting toetsstof semester 2: blok 4: inclusie-exclusie: sociale uitsluiting
Van gedachten wisselen, Richard de Brabander:
3.6 De handelende mens
Maatschappijkritiek:
Marx en Fromm gaan ervan uit dat de mens zijn leven in de hand kan nemen. Ze geven een verklaring
waarom het niet gaat in de westerse samenleving.
Drie soorten menselijke activiteiten:
1. Arbeiden
2. Werken
3. Handelen
Hannah Arendt:
Is Joods en werd in 1933 door de Gestapo gearresteerd. Na haar vrijlating vluchtte ze naar Parijs.
Toen de Duitsers Frankrijk binnenvielen, werden zij en haar man opnieuw gearresteerd, maar ook
toen werden zij gelukkig weer vrijgelaten. In 1941 vluchtten zij naar New York.
Bij haar gaat het om het handelen. Het handelen kenmerkt het menselijk bestaan en betekent
volgens haar dat we iets nieuws beginnen of laten gebeuren.
Totalitarisme volgens Hannah Arendt:
Een nieuw type overheersing, waarbij het individu totaal wordt overheerst en passief wordt
gemaakt.
Belangrijkste conclusie volgens Arendts over het totalitarisme:
De belangrijkste conclusie van Arendts studie is dat het totalitarisme actief handelen onmogelijk
maakt. Een belangrijke voorwaarde van handelen is namelijk pluraliteit: de erkenning dat we op de
wereld niet alleen zijn, maar dat er ook anderen zijn, die hun anders-zijn moeten kunnen laten zijn. In
een totalitaire staat is dit onmogelijk.
Arendt over Adolf Eichmann:
Arendt zegt over Eichmann ( die een oorlogsmisdadiger is) dat het alles te maken heeft met haar idee
van het kwaad. Ze zegt dat Eichmann gewoon deed wat er van hem verwacht werd wat toen volgens
de wet moest. Ze vond het eerder pure gedachteloosheid die hem tot een van de grootste
oorlogsmisdadigers uit de 2e wereld oorlog maakte.
Van gedachten wisselen:
Dat je vanuit het perspectief van anderen kunt denken. Jezelf dus in iemand anders zijn leven kunnen
verplaatsen en je dit voorstellen.
Banaliteit van het kwaad:
Arendt wil met haar banaliteit van kwaad juist aangeven dat we anderen kwaad doen zonder het te
herkennen als kwaad. De banaliteit van het kwaad lig tin de vanzelfsprekendheid dat de dingen zijn
zoals zij zijn en in het onvermogen anders te denken.
Arbeiden:
Wordt gekenmerkt door de kringloop van het organisme dat zichzelf in leven houdt. Door te
arbeiden, produceren we het noodzakelijke om onszelf in leven te houden. Arbeid is onlosmakelijk
verbonden met het levensproces van het menselijk lichaam.
1
Van gedachten wisselen, Richard de Brabander:
3.6 De handelende mens
Maatschappijkritiek:
Marx en Fromm gaan ervan uit dat de mens zijn leven in de hand kan nemen. Ze geven een verklaring
waarom het niet gaat in de westerse samenleving.
Drie soorten menselijke activiteiten:
1. Arbeiden
2. Werken
3. Handelen
Hannah Arendt:
Is Joods en werd in 1933 door de Gestapo gearresteerd. Na haar vrijlating vluchtte ze naar Parijs.
Toen de Duitsers Frankrijk binnenvielen, werden zij en haar man opnieuw gearresteerd, maar ook
toen werden zij gelukkig weer vrijgelaten. In 1941 vluchtten zij naar New York.
Bij haar gaat het om het handelen. Het handelen kenmerkt het menselijk bestaan en betekent
volgens haar dat we iets nieuws beginnen of laten gebeuren.
Totalitarisme volgens Hannah Arendt:
Een nieuw type overheersing, waarbij het individu totaal wordt overheerst en passief wordt
gemaakt.
Belangrijkste conclusie volgens Arendts over het totalitarisme:
De belangrijkste conclusie van Arendts studie is dat het totalitarisme actief handelen onmogelijk
maakt. Een belangrijke voorwaarde van handelen is namelijk pluraliteit: de erkenning dat we op de
wereld niet alleen zijn, maar dat er ook anderen zijn, die hun anders-zijn moeten kunnen laten zijn. In
een totalitaire staat is dit onmogelijk.
Arendt over Adolf Eichmann:
Arendt zegt over Eichmann ( die een oorlogsmisdadiger is) dat het alles te maken heeft met haar idee
van het kwaad. Ze zegt dat Eichmann gewoon deed wat er van hem verwacht werd wat toen volgens
de wet moest. Ze vond het eerder pure gedachteloosheid die hem tot een van de grootste
oorlogsmisdadigers uit de 2e wereld oorlog maakte.
Van gedachten wisselen:
Dat je vanuit het perspectief van anderen kunt denken. Jezelf dus in iemand anders zijn leven kunnen
verplaatsen en je dit voorstellen.
Banaliteit van het kwaad:
Arendt wil met haar banaliteit van kwaad juist aangeven dat we anderen kwaad doen zonder het te
herkennen als kwaad. De banaliteit van het kwaad lig tin de vanzelfsprekendheid dat de dingen zijn
zoals zij zijn en in het onvermogen anders te denken.
Arbeiden:
Wordt gekenmerkt door de kringloop van het organisme dat zichzelf in leven houdt. Door te
arbeiden, produceren we het noodzakelijke om onszelf in leven te houden. Arbeid is onlosmakelijk
verbonden met het levensproces van het menselijk lichaam.
1
