THEMA 8: BESCHERMING EN AFWEER TEGEN LICHAAMSVREEMDE STOFFEN
1. Nut van het afweersysteem
Pathogenen = ziekteverwekkers
- Virussen
- Bacteriën
- Schimmels
- Ééncellige parasieten
Lichaam binnendringen en vermenigvuldigen dan maakt het ons ziek
Ook eigen cellen kunnen afwijking vertonen en ontaarden in kankercellen
Abnormale lichaamseigen cellen
Lichaamsvreemde cellen (transplantaties)
DE OPLOSSING: Afweersysteem = immuunsysteem (vernietigt de indringers)
In stand houden van de homeostase van het lichaam
2 soorten afweersystemen :
Niet-specifieke afweer:
- Infecties
- Bij geboorte aanwezig
- Richt zich zonder onderscheidt tot alle lichaamsvreemde stoffen
Specifieke afweer:
- Aangeworven
- Herkent vreemde cellen en zal elke cel op een specifieke manier uitschakelen
Kan ook nare gevolgen hebben
Bv: patiënt krijgt bloed van een verkeerde bloedgroep vreemde bloedcellen worden
herkend vorming van gevaarlijke bloedklonters
Afweersysteem is niet feilloos
Allergieën wijzen zo meestal op te sterke reactie van het afweersysteem
Auto-immuunziekten ontstaan wanneer lichaamseigen cellen of stoffen afbreekt
Sommige pathogenen zichten zich tot afweersysteem zelf (bv hiv-virus
veroorzaakt aids)
2. Niet-specifieke afweer
bij geboorte aanwezig
richt zich tot alle lichaamsvreemde stoffen (geen onderscheid tussen pathogenen)
voorkomen van het binnendringen van een pathogeen
verwijderen en vernietigen van pathogeen na binnendringen
, 2 barrières:
- Voorkomen van binnendringen
Huid en slijmvliezen
- Verwijderen en vernietigen
Fagocytose
celperforatie
2.1. Huid en slijmvliezen als eerste barrière
Door huid- en slijmvliezen wordt groot aantal pathogenen tegengehouden
Manifesteert zich in 4 vormen:
Fysische barrière: (micro-organismen kunnen niet binnendringen door je huid)
- Epidermis; de buitenste laag van je huid
bestaat aan de buitenkant uit dode, verhoornde cellen die een ondoordringbare laag
vormen
- Bij kwetsuur kunnen pathogenen gemakkelijk je lichaam infecteren
Chemische barrière: (lichaamsvochten bevatten chemische stoffen die indringers vernietigen)
- Zweet- en talgklieren: scheiden zuren af die de vermenigvuldiging van bacteriën afremmen
- Lichaamsvloeistoffen (traanvocht, slijm en speeksel) bevatten lysozymen (= enzymen die
niet-specifiek vele soorten bacteriën vernietigt door celwand aan te tasten)
Mechanische barrière: (indringen van pathogenen wordt voorkomen door hun voortgang te
belemmeren)
- Trilhaarbewegingen in het trilhaarslijmvlies van de luchtwegen; ingeademde micro-
organismen die in het slijm worden gevangen worden mechanisch verwijderd. Komen
terecht in de maag (te zure omgeving)
- Urine in urinewegen; worden van micro-organismen gezuiverd door de urine
Competitie: (ons lichaam bevat al veel bacteriën die een omgeving creëren waarin indringers niet
kunnen gedijen)
- Melkzuurbacteriën in de vagina; veroorzaken door melkzuurproductie een zure omgeving
- Huid en dikkedarmflora bevinden bacteriën die niet schadelijk zijn; ze scheiden stoffen af
tegen vreemde bacteriën
1. Nut van het afweersysteem
Pathogenen = ziekteverwekkers
- Virussen
- Bacteriën
- Schimmels
- Ééncellige parasieten
Lichaam binnendringen en vermenigvuldigen dan maakt het ons ziek
Ook eigen cellen kunnen afwijking vertonen en ontaarden in kankercellen
Abnormale lichaamseigen cellen
Lichaamsvreemde cellen (transplantaties)
DE OPLOSSING: Afweersysteem = immuunsysteem (vernietigt de indringers)
In stand houden van de homeostase van het lichaam
2 soorten afweersystemen :
Niet-specifieke afweer:
- Infecties
- Bij geboorte aanwezig
- Richt zich zonder onderscheidt tot alle lichaamsvreemde stoffen
Specifieke afweer:
- Aangeworven
- Herkent vreemde cellen en zal elke cel op een specifieke manier uitschakelen
Kan ook nare gevolgen hebben
Bv: patiënt krijgt bloed van een verkeerde bloedgroep vreemde bloedcellen worden
herkend vorming van gevaarlijke bloedklonters
Afweersysteem is niet feilloos
Allergieën wijzen zo meestal op te sterke reactie van het afweersysteem
Auto-immuunziekten ontstaan wanneer lichaamseigen cellen of stoffen afbreekt
Sommige pathogenen zichten zich tot afweersysteem zelf (bv hiv-virus
veroorzaakt aids)
2. Niet-specifieke afweer
bij geboorte aanwezig
richt zich tot alle lichaamsvreemde stoffen (geen onderscheid tussen pathogenen)
voorkomen van het binnendringen van een pathogeen
verwijderen en vernietigen van pathogeen na binnendringen
, 2 barrières:
- Voorkomen van binnendringen
Huid en slijmvliezen
- Verwijderen en vernietigen
Fagocytose
celperforatie
2.1. Huid en slijmvliezen als eerste barrière
Door huid- en slijmvliezen wordt groot aantal pathogenen tegengehouden
Manifesteert zich in 4 vormen:
Fysische barrière: (micro-organismen kunnen niet binnendringen door je huid)
- Epidermis; de buitenste laag van je huid
bestaat aan de buitenkant uit dode, verhoornde cellen die een ondoordringbare laag
vormen
- Bij kwetsuur kunnen pathogenen gemakkelijk je lichaam infecteren
Chemische barrière: (lichaamsvochten bevatten chemische stoffen die indringers vernietigen)
- Zweet- en talgklieren: scheiden zuren af die de vermenigvuldiging van bacteriën afremmen
- Lichaamsvloeistoffen (traanvocht, slijm en speeksel) bevatten lysozymen (= enzymen die
niet-specifiek vele soorten bacteriën vernietigt door celwand aan te tasten)
Mechanische barrière: (indringen van pathogenen wordt voorkomen door hun voortgang te
belemmeren)
- Trilhaarbewegingen in het trilhaarslijmvlies van de luchtwegen; ingeademde micro-
organismen die in het slijm worden gevangen worden mechanisch verwijderd. Komen
terecht in de maag (te zure omgeving)
- Urine in urinewegen; worden van micro-organismen gezuiverd door de urine
Competitie: (ons lichaam bevat al veel bacteriën die een omgeving creëren waarin indringers niet
kunnen gedijen)
- Melkzuurbacteriën in de vagina; veroorzaken door melkzuurproductie een zure omgeving
- Huid en dikkedarmflora bevinden bacteriën die niet schadelijk zijn; ze scheiden stoffen af
tegen vreemde bacteriën
