Handboek psychodynamiek
Deel 1: Psychodynamische basiskennis
Hoofdstuk 1: Psychodynamiek in het denken van Freud
1. Inleiding
Freud: had het over wat er zich in de mens afspeelt (intrapsychisch).
- Begon als neurologisch onderzoeker patiënten ruimte bieden naar hen
luisteren Freud ontwikkelde de theorie over de psyche van de mens.
- Psychoanalytische theorie = poging te begrijpen wat mensen hem vertelden over hun
worstelingen.
- Psyche = krachtenspel tussen verlangens en normen.
- “Ze (de psychoanalyse) is een dynamische zienswijze, die het psychische leven tot
een spel van begunstigde en remmende krachten herleidt.”
De psychoanalyse heeft zich geleidelijk ontwikkeld, maar ze is altijd een dynamische theorie
gebleven.
Een theorie van een conflict-vrije zone en elke vorm van monisme is fundamenteel niet-
freudiaans.
2. De theorie van conflict en compromis bij Freud
Voorbeelden uit het vroege analytische werk van Freud:
- Afweersymptoom van de scrupulositeit of van chronische paranoia (zie formulering
in het handboek pagina 22): hier zie je de indeling van het ik, es en opper-ik.
- Werking van het geheugen: dit proces is volstrekt fundamenteel voor de psychische
huishouding van iedereen. Ons geheugen is niet een volgens objectieve criteria
geordende bibliotheek, maar een subjectieve constructie (zie formulering in het
handboek pagina 23)
In het latere werk van Freud zien we wijsgerige uitspraken over de cultuur, het leven en de
kosmos. Die uitspraken zijn altijd psychodynamisch van aard; steeds gaat het om een
krachtenspel.
Belangrijk werk dat gaat over de psychodynamiek = het ik en het es (1923)
Psychodynamiek betekent ook geschiedenis: de mens is degene die hij geworden is. Het
krachtenspel tussen aanleg, omstandigheden, verlangens, idealen en verboden is gaande
depuis toujours, altijd al.
Freud zijn uitspraken wijzen erop dat het leven een strijd is en niet gemakkelijk is. De cultuur
is gebouwd op de onderdrukking van driften. Het compromis gaat niet vanzelf, kost kracht.
De onderdrukking kan losschieten en dan kan het beest in de mens tevoorschijn komen.
1
Deel 1: Psychodynamische basiskennis
Hoofdstuk 1: Psychodynamiek in het denken van Freud
1. Inleiding
Freud: had het over wat er zich in de mens afspeelt (intrapsychisch).
- Begon als neurologisch onderzoeker patiënten ruimte bieden naar hen
luisteren Freud ontwikkelde de theorie over de psyche van de mens.
- Psychoanalytische theorie = poging te begrijpen wat mensen hem vertelden over hun
worstelingen.
- Psyche = krachtenspel tussen verlangens en normen.
- “Ze (de psychoanalyse) is een dynamische zienswijze, die het psychische leven tot
een spel van begunstigde en remmende krachten herleidt.”
De psychoanalyse heeft zich geleidelijk ontwikkeld, maar ze is altijd een dynamische theorie
gebleven.
Een theorie van een conflict-vrije zone en elke vorm van monisme is fundamenteel niet-
freudiaans.
2. De theorie van conflict en compromis bij Freud
Voorbeelden uit het vroege analytische werk van Freud:
- Afweersymptoom van de scrupulositeit of van chronische paranoia (zie formulering
in het handboek pagina 22): hier zie je de indeling van het ik, es en opper-ik.
- Werking van het geheugen: dit proces is volstrekt fundamenteel voor de psychische
huishouding van iedereen. Ons geheugen is niet een volgens objectieve criteria
geordende bibliotheek, maar een subjectieve constructie (zie formulering in het
handboek pagina 23)
In het latere werk van Freud zien we wijsgerige uitspraken over de cultuur, het leven en de
kosmos. Die uitspraken zijn altijd psychodynamisch van aard; steeds gaat het om een
krachtenspel.
Belangrijk werk dat gaat over de psychodynamiek = het ik en het es (1923)
Psychodynamiek betekent ook geschiedenis: de mens is degene die hij geworden is. Het
krachtenspel tussen aanleg, omstandigheden, verlangens, idealen en verboden is gaande
depuis toujours, altijd al.
Freud zijn uitspraken wijzen erop dat het leven een strijd is en niet gemakkelijk is. De cultuur
is gebouwd op de onderdrukking van driften. Het compromis gaat niet vanzelf, kost kracht.
De onderdrukking kan losschieten en dan kan het beest in de mens tevoorschijn komen.
1
