BURGERLIJK RECHT
DEEL 1: ALGEMEEN DEEL
HOOFDSTUK 1: ALGEMENE INLEIDING
1. WAT IS RECHT?
Het recht omvat een geheel van gedragsregels en normen die tot doel hebben
het maatschappelijk leven te ordenen en deze regels worden opgelegd door de
overheid, deze regels zijn afdwingbaar.
2. INDELINGEN VAN HET RECHT
2.1. PRIVAATRECHT – PUBLIEKRECHT
Privaatrecht regelt de verhouding tussen de burgers onderling;
- Burgerlijk recht
- Gerechtelijk privaatrecht
- Internationaal privaatrecht
Publiekrecht regelt de algemene belangen en heeft betrekking op de inrichting,
de werking en de onderlinge verhoudingen van de overheidsorganen en op de
verhouding van de overheid tot de burgers
- Staatsrecht
- Administratief recht
- Strafrecht
- Strafprocesrecht
- Fiscaal recht
Rechtstakken die moeilijk te plaatsen zijn tussen privaat en publiek
,Bv. Ondernemingsrecht, economisch recht, financieel recht, sociaal recht en de
intellectuele rechten. Ook het internationaal recht; volkenrecht (verhoudingen
tussen staten regelt)
2.1.1. ANDERE INDELINGEN
Objectief recht: geheel van normen die de menselijke activiteiten, onderlinge
verhouding tussen mensen en hun verhouding tot de gemeenschap regelen.
Bevatten de rechtsregels op zich. Recht zoals je het vindt in wetboeken.
Subjectief recht: aanspraken die een persoon tegenover een ander laat gelden,
deze aanspraken zijn gebaseerd op het objectieve recht. Persoon die zich
baseert op het recht om bepaalde eisen te stellen.
Materiële recht: regels die rechten toekennen en plichten opleggen.
Formele recht: hoe de naleving van het materiële recht verzekerd kan worden.
Hoe je die regels moet afdwingen
3. BRONNEN VAN HET RECHT
3.1. WETGEVING SENSU LATO
Brede zin: wetgevende norm gemaakt door bevoegde overheid
Enge zin: wetgevende norm gemaakt door parlement, “een wet”
3.1.1. INTERNATIONALE VERDRAGEN EN BESLISSINGEN VAN SUPRANATIONALE ORGANISATIES
Beslissingen van supranationale politieke instellingen → recht van de EU
Richtlijnen: geven een aantal regels aan door de nationale overheid die
de lidstaten verplicht moeten opnemen en verwerken in eigen
wetgeving.
, Verordeningen: algemene en volledige reglementering die rechtstreeks
van toepassing is in alle lidstaten.
Besluiten: bevatten regels die van toepassing zijn op de daarin
aangeduide bestemmeling (staat, bedrijf of persoon)
Internationale verdragen tussen twee of meer staten.
3.1.2. GRONDWET
Meest fundamentele wet van België
- Inrichting van de staat, hoe de staat zich organiseert
- Wie wetgevende, rechterlijke en uitvoerende macht is binnen een staat
- Fundamentele rechten en vrijheden
- Wijzigen van de Grondwet
o Opmaken van lijst van de grondwetsartikelen die voor herziening
vatbaar zijn verklaard
o Wetgevende kamers ontbonden + verkiezingen
o 2/3 van de leden aanwezig zijn + 2/3 voorstemmen kamer en
senaat
- Gecoördineerde grondwet 1994
3.1.3. WET SENSU STRICTO
- Federale wetgevende macht: Kamer, Senaat en de Koning
- Wet komt tot stand door de Kamer van Volksvertegenwoordigers
- Bicamerale procedure: 2 kamers
- Monocamerale procedure: 1 kamer
- Hoe een wet tot stand komt
o Initiatief; regering (wetsontwerp) of parlement (wetsvoorstel)
o Raad van State, afdeling wetgeving → advies geven
o Parlementaire Commissie → debatteren
, o Kamer stemmen → amenderen (aanpassen)
o Koning bekrachtigen (wetgevende macht) en afkondigen
(uitvoerende macht)
o Publicatie in Belgisch Staatsblad
o Toepassing na 10 dagen in BS van kracht
3.1.4. DECRETEN
- Wetten op niveau van gemeenschappen en gewesten
- Hiërarchie van de normen → hetzelfde niveau als federale wet
- BHG → ordonnantie
- Belangrijker door alle staatshervormingen
- Komen niet in federaal parlement maar in parlement van de
deelgebieden
- Regionale materie → bv. Onderwijs & woninghuurwetgeving
- Belgische materie → bv. Defensie
3.1.5. KONINKLIJK BESLUIT
Besluiten genomen door de Koning (praktijk gaat om ministers) en zijn nodig
voor de uitvoering van bepaalde wetten.
3.1.6. BESLUIT VAN DE GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN
= regionale Koninklijke Besluiten (hiërarchisch vlak hetzelfde als KB)
3.1.7. ANDERE
MB en besluiten van een lid van de gemeenschap- en gewestregering
(hiërarchisch vlak lager)
DEEL 1: ALGEMEEN DEEL
HOOFDSTUK 1: ALGEMENE INLEIDING
1. WAT IS RECHT?
Het recht omvat een geheel van gedragsregels en normen die tot doel hebben
het maatschappelijk leven te ordenen en deze regels worden opgelegd door de
overheid, deze regels zijn afdwingbaar.
2. INDELINGEN VAN HET RECHT
2.1. PRIVAATRECHT – PUBLIEKRECHT
Privaatrecht regelt de verhouding tussen de burgers onderling;
- Burgerlijk recht
- Gerechtelijk privaatrecht
- Internationaal privaatrecht
Publiekrecht regelt de algemene belangen en heeft betrekking op de inrichting,
de werking en de onderlinge verhoudingen van de overheidsorganen en op de
verhouding van de overheid tot de burgers
- Staatsrecht
- Administratief recht
- Strafrecht
- Strafprocesrecht
- Fiscaal recht
Rechtstakken die moeilijk te plaatsen zijn tussen privaat en publiek
,Bv. Ondernemingsrecht, economisch recht, financieel recht, sociaal recht en de
intellectuele rechten. Ook het internationaal recht; volkenrecht (verhoudingen
tussen staten regelt)
2.1.1. ANDERE INDELINGEN
Objectief recht: geheel van normen die de menselijke activiteiten, onderlinge
verhouding tussen mensen en hun verhouding tot de gemeenschap regelen.
Bevatten de rechtsregels op zich. Recht zoals je het vindt in wetboeken.
Subjectief recht: aanspraken die een persoon tegenover een ander laat gelden,
deze aanspraken zijn gebaseerd op het objectieve recht. Persoon die zich
baseert op het recht om bepaalde eisen te stellen.
Materiële recht: regels die rechten toekennen en plichten opleggen.
Formele recht: hoe de naleving van het materiële recht verzekerd kan worden.
Hoe je die regels moet afdwingen
3. BRONNEN VAN HET RECHT
3.1. WETGEVING SENSU LATO
Brede zin: wetgevende norm gemaakt door bevoegde overheid
Enge zin: wetgevende norm gemaakt door parlement, “een wet”
3.1.1. INTERNATIONALE VERDRAGEN EN BESLISSINGEN VAN SUPRANATIONALE ORGANISATIES
Beslissingen van supranationale politieke instellingen → recht van de EU
Richtlijnen: geven een aantal regels aan door de nationale overheid die
de lidstaten verplicht moeten opnemen en verwerken in eigen
wetgeving.
, Verordeningen: algemene en volledige reglementering die rechtstreeks
van toepassing is in alle lidstaten.
Besluiten: bevatten regels die van toepassing zijn op de daarin
aangeduide bestemmeling (staat, bedrijf of persoon)
Internationale verdragen tussen twee of meer staten.
3.1.2. GRONDWET
Meest fundamentele wet van België
- Inrichting van de staat, hoe de staat zich organiseert
- Wie wetgevende, rechterlijke en uitvoerende macht is binnen een staat
- Fundamentele rechten en vrijheden
- Wijzigen van de Grondwet
o Opmaken van lijst van de grondwetsartikelen die voor herziening
vatbaar zijn verklaard
o Wetgevende kamers ontbonden + verkiezingen
o 2/3 van de leden aanwezig zijn + 2/3 voorstemmen kamer en
senaat
- Gecoördineerde grondwet 1994
3.1.3. WET SENSU STRICTO
- Federale wetgevende macht: Kamer, Senaat en de Koning
- Wet komt tot stand door de Kamer van Volksvertegenwoordigers
- Bicamerale procedure: 2 kamers
- Monocamerale procedure: 1 kamer
- Hoe een wet tot stand komt
o Initiatief; regering (wetsontwerp) of parlement (wetsvoorstel)
o Raad van State, afdeling wetgeving → advies geven
o Parlementaire Commissie → debatteren
, o Kamer stemmen → amenderen (aanpassen)
o Koning bekrachtigen (wetgevende macht) en afkondigen
(uitvoerende macht)
o Publicatie in Belgisch Staatsblad
o Toepassing na 10 dagen in BS van kracht
3.1.4. DECRETEN
- Wetten op niveau van gemeenschappen en gewesten
- Hiërarchie van de normen → hetzelfde niveau als federale wet
- BHG → ordonnantie
- Belangrijker door alle staatshervormingen
- Komen niet in federaal parlement maar in parlement van de
deelgebieden
- Regionale materie → bv. Onderwijs & woninghuurwetgeving
- Belgische materie → bv. Defensie
3.1.5. KONINKLIJK BESLUIT
Besluiten genomen door de Koning (praktijk gaat om ministers) en zijn nodig
voor de uitvoering van bepaalde wetten.
3.1.6. BESLUIT VAN DE GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN
= regionale Koninklijke Besluiten (hiërarchisch vlak hetzelfde als KB)
3.1.7. ANDERE
MB en besluiten van een lid van de gemeenschap- en gewestregering
(hiërarchisch vlak lager)
