Samenvatting Bedrijfsethiek
Hoofdstuk 1: Ethiek
Ethiek gaat over goed en kwaad in het menselijk handelen.
1.2 Wat is ethiek?
Ethiek is een bepaalde manier van naar de werkelijkheid kijken. Je kunt met verschillende brillen naar
de werkelijkheid kijken. Er is ook een ethische bril en die noemen we de ethische optiek.
mensen die een zelfde optiek innemen, hoeven het niet altijd met elkaar eens t zijn. Ze kunnen dus
verschillende standpunten innemen. Een standpunt is een mening of een visie. Elke optiek heeft een
eigen aandachtsveld. Zo ook de ethische optiek. Haar aandachtsveld is: mensen behoren goed te
handelen. Bij de ethische optiek stellen we ons de vraag: is ons handelen menswaardig te noemen?
Ethische optiek stelt niet alleen vragen, maar houdt ons ook een norm voor, en dat is de volgende:
wij behoren moreel goed te handelen. Een ethische optiek is ook een praktische optiek: wij behoren
het goede in praktijk te brengen.
Het goede (menswaardigheid)
Ethische optiek behoren (normatief)
Doen (in praktijk brengen)
1.3 waarden, normen en cultuur
Een eenvoudige omschrijving van het begrip waarde is: een opvatting over wat uiteindelijk belangrijk
en nastrevenswaardig is. het wordt ook wel gedefinieerd als: collectieve voorstellingen binnen een
maatschappij of groepering over wat goed, juist en daarom nastrevenswaardig is. waarden zijn de
fundamentele principes aan de hand waarvan mensen hun leven inrichten en waardoor ze
gemotiveerd worden om deel te nemen aan bepaalde activiteiten. Waarden worden persoonlijk
beleefd.
In de ethiek wordt wel een onderscheid gemaakt tussen intrinsieke en instrumentele waarden. Een
instrumentele waarde is een waarde die geen doel in zich zelf is, maar in dienst staat van een andere,
hogere waarde. Intrinsieke waarde is een waarde in zich zelf, dus zonder verder extern doel.
Een eenvoudige omschrijving van het begrip norm is: een bepaalde gedragsregel. Of ook wel:
collectieve, meer of minder bindende, verwachtingen ten aanzien van het handelen of niet-handelen
onder bepaalde omstandigheden. Normen zijn dus gedragsverwachtingen die voortkomen uit
waarden die mensen aanhangen.
Waarde norm
Funderend principe Gedragsregel en/of –verwachting
Doel Middel
Algemeen Concreet
Concretisering door normen Gebaseerd op een waarde
1
Hoofdstuk 1: Ethiek
Ethiek gaat over goed en kwaad in het menselijk handelen.
1.2 Wat is ethiek?
Ethiek is een bepaalde manier van naar de werkelijkheid kijken. Je kunt met verschillende brillen naar
de werkelijkheid kijken. Er is ook een ethische bril en die noemen we de ethische optiek.
mensen die een zelfde optiek innemen, hoeven het niet altijd met elkaar eens t zijn. Ze kunnen dus
verschillende standpunten innemen. Een standpunt is een mening of een visie. Elke optiek heeft een
eigen aandachtsveld. Zo ook de ethische optiek. Haar aandachtsveld is: mensen behoren goed te
handelen. Bij de ethische optiek stellen we ons de vraag: is ons handelen menswaardig te noemen?
Ethische optiek stelt niet alleen vragen, maar houdt ons ook een norm voor, en dat is de volgende:
wij behoren moreel goed te handelen. Een ethische optiek is ook een praktische optiek: wij behoren
het goede in praktijk te brengen.
Het goede (menswaardigheid)
Ethische optiek behoren (normatief)
Doen (in praktijk brengen)
1.3 waarden, normen en cultuur
Een eenvoudige omschrijving van het begrip waarde is: een opvatting over wat uiteindelijk belangrijk
en nastrevenswaardig is. het wordt ook wel gedefinieerd als: collectieve voorstellingen binnen een
maatschappij of groepering over wat goed, juist en daarom nastrevenswaardig is. waarden zijn de
fundamentele principes aan de hand waarvan mensen hun leven inrichten en waardoor ze
gemotiveerd worden om deel te nemen aan bepaalde activiteiten. Waarden worden persoonlijk
beleefd.
In de ethiek wordt wel een onderscheid gemaakt tussen intrinsieke en instrumentele waarden. Een
instrumentele waarde is een waarde die geen doel in zich zelf is, maar in dienst staat van een andere,
hogere waarde. Intrinsieke waarde is een waarde in zich zelf, dus zonder verder extern doel.
Een eenvoudige omschrijving van het begrip norm is: een bepaalde gedragsregel. Of ook wel:
collectieve, meer of minder bindende, verwachtingen ten aanzien van het handelen of niet-handelen
onder bepaalde omstandigheden. Normen zijn dus gedragsverwachtingen die voortkomen uit
waarden die mensen aanhangen.
Waarde norm
Funderend principe Gedragsregel en/of –verwachting
Doel Middel
Algemeen Concreet
Concretisering door normen Gebaseerd op een waarde
1
