Samenvatting Algemene Economie
1. De Economische Kringloop
1.1 De verschillende huishoudingen in de economische
kringloop
De economische kringloop ofwel het kringloopmodel van de economie is een schematisch
model van de werking van de economie als systeem. Deze kringloop is een abstracte voorstelling
van de relaties tussen de gezinnen en de bedrijven in een land.
De rol van gezinnen
Een gezin (waarmee een particulier huishouden wordt bedoeld) moet geld verdienen om te
kunnen leven. Zij ontvangen loon van bedrijven. Het loon vloeit gedeeltelijk terug omdat gezinnen
consumeren. Zij kopen consumptiegoederen van de bedrijven. Daarnaast moeten ze over een
deel van het inkomen belasting betalen aan de overheid. Het deel wat overblijft wordt gespaard
en wordt ondergebracht bij een nanciële instelling.
De rol van bedrijven
Bedrijven verdienen het geld door producten en/of diensten te verkopen. Om producten te
kunnen maken, is personeel nodig. Er moeten loonkosten gemaakt worden om het personeel (de
gezinnen) te kunnen betalen. De producten en/of diensten kunnen verkocht worden aan gezinnen,
aan de overheid of aan het buitenland, ook wel export genoemd. Wanneer het bedrijf niet alle
gewenste voorraden of benodigde producten in het eigen land kan inkopen, vindt er inkoop uit het
buitenland plaats (import). Daarnaast moet een bedrijf investeren in onroerend goed, machines,
voorraden etc. Hiervoor krijgen zij een nanciering van een bank.
De rol van de overheid
De overheid ontvangt de belastingen van de consumenten. Zelf doen zij overheidsbestedingen
om het land van voldoende faciliteiten te voorzien. Zo laten zij wegen, parkeervoorzieningen en
andere faciliteiten bouwen. Dit werk besteden ze over het algemeen uit aan bedrijven.
De rol van de nanciële instellingen
De nanciële instellingen hebben een zogenaamde doorleenfunctie in het model. Gezinnen die
geld overhouden brengen dit naar de bank. De bank betaalt hier spaarrente voor. Het geld wordt
doorgeleend aan bedrijven die geld nodig hebben om investeringen te kunnen doen. Voor dit
uitgeleend geld betalen de bedrijven weer rente aan de bank. Met de ontvangen rente kan de
bank de spaarrente betalen
fi fi fi fi
, • Y: nationaal inkomen
• C: consumptie van particulieren
• S: besparingen van particulieren
• B: belastingen
• O: overheidsbestedingen
• I: particuliere investeringen
• E: export
• M: import
Gezinnen
IN = UIT
Y = C+S+B
Y=C+S+B
Gezinnen moeten over hun inkomen belasting betalen. Zij sparen een aanzienlijk deel van hun
inkomen. Denk bij sparen ook/vooral aan pensioensparen en verzekeringspremies betalen. En
natuurlijk geven zij geld uit aan consumptie, het kopen van goederen en diensten.
Bedrijven (1)
IN = UIT
C+I+O+E = Y+M
Y = C+ I + O + E–M
Het inkomen wordt verdiend door producten te maken voor gezinnen, bedrijven, overheid en het
buitenland. Maar omdat in de bestedingen C, I, O en E ook producten zitten die we niet zelf
maken, maar importeren, moeten we M van de bestedingen af halen. Alleen aan producten die we
zelf maken verdienen we inkomen.
Bedrijven (2)
IN = UIT
C+I+O+E = Y+M
E–M = Y – (C + I + O)
Y – (C + I + O) = (E – M)
Y – (C+I+O) = nationale spaarsaldo
We hebben een positief nationaal spaarsaldo wanneer we meer verdienen (Y) dan we zelf aan
producten kopen (de binnenlandse bestedingen C+I+O). Dit extra inkomen hebben we verdiend
door meer producten te exporteren dan te importeren.
Financiële instellingen / combi van bovenstaande
Y = Y
C+S+B = C+ I + O + E–M
, omdat ‘C’ aan beide kanten staat, kunnen we die
ook weg laten:
S+B = I + O + E–M
we kunnen vervolgens de letters groeperen:
• voor de particuliere sectoren gezin en
bedrijven
• voor de overheid
• voor het buitenland
(S -I) + (B-O) = (E-M)
(S-I) + (B-O) = (E-M)
Ook hier kunnen we het nationale spaarsaldo uitrekenen: (S-I) + (B-O).
In dit geval is dat spaarsaldo opgedeeld in een spaarsaldo van de particuliere sector (S-I) en een
spaarsaldo van de overheidssector (B-O).
2. De markt en de prijs van de goederen en diensten
2.1 Het begrip markt
In de meest algemene zin is de markt het geheel van omstandigheden waaronder gevraagde en
aangeboden hoeveelheden van een bepaald product of een bepaalde dienst verhandeld worden
en waar een prijs ontstaat.
2.2 De vraag en de vraagcurve
In de economie is de vraagcurve of prijsafzetcurve een gra ek die de relatie afbeeldt tussen
diverse prijzen van een bepaald goed en de hoeveelheid van dat goed die een afnemer bij elk van
die prijzen bereid zou zijn aan te scha en. Het gaat hierbij dus niet om de hoeveelheid die een
afnemer bij een bepaalde prijs daadwerkelijk aanschaft, maar om de hoeveelheid die hij tegen een
gegeven prijs bereid zou zijn af te nemen
Afzet is simpelweg het aantal verkochte producten in een bepaalde periode. Vaak verwarren
mensen het woord afzet met de omzet. Omzet is het geldbedrag dat binnengehaald wordt bij het
verkopen van de producten. De omzet bereken je door de verkoopprijs (p) te vermenigvuldigen
met de afzet (q).
Dit is de vraag naar goederen en diensten op een markt bij verschillende prijzen (denk aan huizen,
aandelen of espressoapparaten tegen verschillende prijzen).
De vraag is iets anders dan de gevraagde hoeveelheid. Bij de gevraagde hoeveelheid wordt
namelijk gekeken naar de vraag van een goed of dienst bij één bepaalde prijs.
Er wordt verschil gemaakt tussen de collectieve vraag en de individuele vraag. Bij de individuele
vraag wordt gekeken naar de hoeveelheid goederen en diensten die door één consument/
huishouden wordt gevraagd bij verschillende prijzen. Bij de collectieve vraag wordt gekeken naar
de vraag bij verschillende prijzen van alle consumenten/huishoudens die een speci ek goed of
dienst willen kopen.
ff fi fi
1. De Economische Kringloop
1.1 De verschillende huishoudingen in de economische
kringloop
De economische kringloop ofwel het kringloopmodel van de economie is een schematisch
model van de werking van de economie als systeem. Deze kringloop is een abstracte voorstelling
van de relaties tussen de gezinnen en de bedrijven in een land.
De rol van gezinnen
Een gezin (waarmee een particulier huishouden wordt bedoeld) moet geld verdienen om te
kunnen leven. Zij ontvangen loon van bedrijven. Het loon vloeit gedeeltelijk terug omdat gezinnen
consumeren. Zij kopen consumptiegoederen van de bedrijven. Daarnaast moeten ze over een
deel van het inkomen belasting betalen aan de overheid. Het deel wat overblijft wordt gespaard
en wordt ondergebracht bij een nanciële instelling.
De rol van bedrijven
Bedrijven verdienen het geld door producten en/of diensten te verkopen. Om producten te
kunnen maken, is personeel nodig. Er moeten loonkosten gemaakt worden om het personeel (de
gezinnen) te kunnen betalen. De producten en/of diensten kunnen verkocht worden aan gezinnen,
aan de overheid of aan het buitenland, ook wel export genoemd. Wanneer het bedrijf niet alle
gewenste voorraden of benodigde producten in het eigen land kan inkopen, vindt er inkoop uit het
buitenland plaats (import). Daarnaast moet een bedrijf investeren in onroerend goed, machines,
voorraden etc. Hiervoor krijgen zij een nanciering van een bank.
De rol van de overheid
De overheid ontvangt de belastingen van de consumenten. Zelf doen zij overheidsbestedingen
om het land van voldoende faciliteiten te voorzien. Zo laten zij wegen, parkeervoorzieningen en
andere faciliteiten bouwen. Dit werk besteden ze over het algemeen uit aan bedrijven.
De rol van de nanciële instellingen
De nanciële instellingen hebben een zogenaamde doorleenfunctie in het model. Gezinnen die
geld overhouden brengen dit naar de bank. De bank betaalt hier spaarrente voor. Het geld wordt
doorgeleend aan bedrijven die geld nodig hebben om investeringen te kunnen doen. Voor dit
uitgeleend geld betalen de bedrijven weer rente aan de bank. Met de ontvangen rente kan de
bank de spaarrente betalen
fi fi fi fi
, • Y: nationaal inkomen
• C: consumptie van particulieren
• S: besparingen van particulieren
• B: belastingen
• O: overheidsbestedingen
• I: particuliere investeringen
• E: export
• M: import
Gezinnen
IN = UIT
Y = C+S+B
Y=C+S+B
Gezinnen moeten over hun inkomen belasting betalen. Zij sparen een aanzienlijk deel van hun
inkomen. Denk bij sparen ook/vooral aan pensioensparen en verzekeringspremies betalen. En
natuurlijk geven zij geld uit aan consumptie, het kopen van goederen en diensten.
Bedrijven (1)
IN = UIT
C+I+O+E = Y+M
Y = C+ I + O + E–M
Het inkomen wordt verdiend door producten te maken voor gezinnen, bedrijven, overheid en het
buitenland. Maar omdat in de bestedingen C, I, O en E ook producten zitten die we niet zelf
maken, maar importeren, moeten we M van de bestedingen af halen. Alleen aan producten die we
zelf maken verdienen we inkomen.
Bedrijven (2)
IN = UIT
C+I+O+E = Y+M
E–M = Y – (C + I + O)
Y – (C + I + O) = (E – M)
Y – (C+I+O) = nationale spaarsaldo
We hebben een positief nationaal spaarsaldo wanneer we meer verdienen (Y) dan we zelf aan
producten kopen (de binnenlandse bestedingen C+I+O). Dit extra inkomen hebben we verdiend
door meer producten te exporteren dan te importeren.
Financiële instellingen / combi van bovenstaande
Y = Y
C+S+B = C+ I + O + E–M
, omdat ‘C’ aan beide kanten staat, kunnen we die
ook weg laten:
S+B = I + O + E–M
we kunnen vervolgens de letters groeperen:
• voor de particuliere sectoren gezin en
bedrijven
• voor de overheid
• voor het buitenland
(S -I) + (B-O) = (E-M)
(S-I) + (B-O) = (E-M)
Ook hier kunnen we het nationale spaarsaldo uitrekenen: (S-I) + (B-O).
In dit geval is dat spaarsaldo opgedeeld in een spaarsaldo van de particuliere sector (S-I) en een
spaarsaldo van de overheidssector (B-O).
2. De markt en de prijs van de goederen en diensten
2.1 Het begrip markt
In de meest algemene zin is de markt het geheel van omstandigheden waaronder gevraagde en
aangeboden hoeveelheden van een bepaald product of een bepaalde dienst verhandeld worden
en waar een prijs ontstaat.
2.2 De vraag en de vraagcurve
In de economie is de vraagcurve of prijsafzetcurve een gra ek die de relatie afbeeldt tussen
diverse prijzen van een bepaald goed en de hoeveelheid van dat goed die een afnemer bij elk van
die prijzen bereid zou zijn aan te scha en. Het gaat hierbij dus niet om de hoeveelheid die een
afnemer bij een bepaalde prijs daadwerkelijk aanschaft, maar om de hoeveelheid die hij tegen een
gegeven prijs bereid zou zijn af te nemen
Afzet is simpelweg het aantal verkochte producten in een bepaalde periode. Vaak verwarren
mensen het woord afzet met de omzet. Omzet is het geldbedrag dat binnengehaald wordt bij het
verkopen van de producten. De omzet bereken je door de verkoopprijs (p) te vermenigvuldigen
met de afzet (q).
Dit is de vraag naar goederen en diensten op een markt bij verschillende prijzen (denk aan huizen,
aandelen of espressoapparaten tegen verschillende prijzen).
De vraag is iets anders dan de gevraagde hoeveelheid. Bij de gevraagde hoeveelheid wordt
namelijk gekeken naar de vraag van een goed of dienst bij één bepaalde prijs.
Er wordt verschil gemaakt tussen de collectieve vraag en de individuele vraag. Bij de individuele
vraag wordt gekeken naar de hoeveelheid goederen en diensten die door één consument/
huishouden wordt gevraagd bij verschillende prijzen. Bij de collectieve vraag wordt gekeken naar
de vraag bij verschillende prijzen van alle consumenten/huishoudens die een speci ek goed of
dienst willen kopen.
ff fi fi
