Samenvatting : Kredietbemiddeling
Inhoudsopgave
Module 1 – algemene beginselen van de kredietbemiddeling ................................................... 3
1 Het Belgisch financieel landschap ...................................................................................................................3
1.1 Kredietgevers en kredietbemiddelaars ..................................................................................................... 3
1.2 De toezichthouders .................................................................................................................................. 4
1.3 Instellingen betrokken bij de omkadering van de werkzaamheden van de kredietgevers en
kredietbemiddelaars in België ............................................................................................................................. 6
2 Wetten die raakvlakken hebben met de financiële sector ..............................................................................8
2.1 Boek VI 'Marktpraktijken en consumentenbescherming' van het Wetboek van economisch recht (WER) . 8
2.2 Wet op collectieve schuldenregeling ...................................................................................................... 10
2.3 Compliance ............................................................................................................................................ 10
2.4 Contractueel recht ................................................................................................................................. 12
2.5 Gevolgen huwelijks vermogelijks vermogensstelsel op het krediet ......................................................... 13
2.6 Bescherming van de persoonsgegevens ................................................................................................. 14
Module 2 – consumentenkrediet ................................................................................................ 15
1 Betalingsverkeer: debetkaart en kredietkaart .............................................................................................. 15
1.1 Debetkaart............................................................................................................................................. 15
1.2 Kredietkaart........................................................................................................................................... 16
1.3 Betaalbehoeften klant en kaartkeuze ..................................................................................................... 18
2 De zekerheden .............................................................................................................................................. 18
2.1 Belang en functie van de zekerheden ..................................................................................................... 18
2.2 Vormvereisten en openbaarmaking ....................................................................................................... 19
2.3 Soorten zekerheden............................................................................................................................... 19
3 Boek VII WER: consumentenkrediet ............................................................................................................. 21
3.1 Doel boek VII WER ................................................................................................................................. 21
3.2 Toepassingsgebied boek VII WER ........................................................................................................... 21
3.3 Onderscheid tussen de diverse kredietvormen ...................................................................................... 22
3.4 Maximumlooptijd van een VOA, LOA en financieringshuur .................................................................... 23
3.5 Nulstelling en minimale terugbetalingen van kredietopeningen ............................................................. 24
3.6 Niet-geoorloofde debetstand en overschrijding van een kredietopening ............................................... 25
4 Precontractuele bescherming van de consumenten ..................................................................................... 27
4.1 Regels betreffende de reclame .............................................................................................................. 27
4.2 Verplichtingen bij het commercieel benaderen van de klant .................................................................. 28
4.3 Verplichting om informatie in te winnen over de financiële toestand ..................................................... 28
4.4 Precontractuele informatie .................................................................................................................... 28
1
, 4.5 Raadpleging CKP .................................................................................................................................... 30
5 Identificatie en controle identiteitsgegevens................................................................................................ 30
6 Het sluiten van de kredietovereenkomst ...................................................................................................... 30
6.1 Vormvoorwaarden opgelegd door boek VII van het Wetboek van economisch recht: ............................ 30
6.2 Betaling ................................................................................................................................................. 31
6.3 Herroepingsrecht van de consument ..................................................................................................... 31
7 Vervroegde terugbetaling ............................................................................................................................. 31
8 Niet uitvoering van de kredietovereenkomst ............................................................................................... 32
9 Toegang tot de activiteit van de kredietgevers en van de kredietbemiddelaars en sancties ........................ 32
9.1 Bevoegde toezichthouders..................................................................................................................... 32
9.2 Kredietgevers inzake consumentenkrediet............................................................................................. 32
9.3 De bemiddelaars inzake consumentenkrediet ........................................................................................ 32
9.4 Categoriën bemiddelaars inzake consumentenkrediet ........................................................................... 33
9.5 Inschrijvingsvoorwaarden van de kredietbemiddelaars .......................................................................... 33
9.6 Collectieve inschrijving........................................................................................................................... 34
9.7 Inschrijvingsprocedure ........................................................................................................................... 34
9.8 Sancties ................................................................................................................................................. 34
Module 3 – hypothecaire kredieten ............................................................................................ 35
1 de zekerheden .............................................................................................................................................. 35
1.1 Belang en functie van de zekerheden ..................................................................................................... 35
1.2 Vormvereisten en openbaarmaking ....................................................................................................... 35
1.3 Soorten zekerheden............................................................................................................................... 35
2 Regelgeving inzake hypothecaire kredieten ................................................................................................. 38
2.1 Boek VII WER inzake hypothecaire kredieten ......................................................................................... 38
2.2 Zekerheden in het kader van hypothecaire kredietverstrekking ............................................................. 40
2.3 Precontractuele bescherming van de consument ................................................................................... 42
2.4 Identificatie en controle van de identificatiegegevens............................................................................ 47
2.5 Sluiten van de hypothecaire kredietovereenkomst ................................................................................ 48
2.6 Uitvoering van de hypothecaire kredietovereenkomst ........................................................................... 50
2.7 Niet-uitvoering van de kredietovereenkomst ......................................................................................... 53
2.8 Fiscaliteit van de hypothecaire kredieten ............................................................................................... 54
2.9 De voorlopige koopakte ......................................................................................................................... 55
3 Toegang tot activiteit en sancties ................................................................................................................. 55
3.1 Bevoegde toezichthouders + Kredietgevers inzake hypothecair krediet ................................................. 55
3.2 De bemiddelaars inzake hypothecair krediet.......................................................................................... 55
3.3 De inschrijvingsvoorwaarden van de bemiddelaars inzake hypothecaire kredieten ................................ 56
3.4 Collectieve inschrijving........................................................................................................................... 56
3.5 Inschrijvingsprocedure ........................................................................................................................... 56
3.6 SANCTIES ............................................................................................................................................... 57
2
,Module 1 – algemene beginselen van de kredietbemiddeling
1 Het Belgisch financieel landschap
Onderwerpen:
1. Kredietgevers en kredietbemiddelaars
2. Organen voor toezicht, omkadering en oriëntatie
3. Ombudsfin (Ombudsdienst)
1.1 Kredietgevers en kredietbemiddelaars
De kredietverstrekking en de kredietbemiddeling zijn gereguleerde activiteiten. Enkel behoorlijk vergunde
kredietgevers, respectievelijk behoorlijk ingeschreven kredietbemiddelaars mogen deze activiteiten in België
uitoefenen
1.1.1 Kredietgevers
De kredietGEVER
= elke natuurlijke persoon of elke rechtspersoon die, in het raam van zijn handels- of beroepsactiviteiten, een krediet
toestaat (verstrekt)
= verstrekt leningen aan kredietnemers. In ruil voor het geleende bedrag betaalt de kredietnemer periodiek rente en
aflossing aan de kredietgever.
voorbeeld: een bank, financiële instelling moet die specifieke vergunning hebben
Wie mag in België de activiteit van kredietgever uitoefenen?
enkel degenen die op voorhand van de FSMA een vergunning heeft verkregen of door haar is geregistreerd.
De kredietinstellingen (= banken), verzekeringsondernemingen, instellingen voor elektronisch geld en
betalingsinstellingen die al vergund zijn voor hun andere activiteiten dienen voorafgaandelijk ook vergund te worden
door de FSMA als kredietgever.
= Bedrijf met rechtspersoonlijkheid dat zich hoofdzakelijk bezig houdt met financiële bemiddeling, d.w.z. het
aantrekken, omzetten en uitzetten van financiële middelen, zoals het, al dan niet op termijn, ter beschikking krijgen
van opvraagbare gelden en het voor eigen rekening verlenen van leningen of het doen van beleggingen.
1.1.2 Kredietbemiddelaars
KredietBEMIDDELAAR
= geeft advies en helpt met het vinden, afsluiten en uitvoeren van een kredietovereenkomst, en verzorgt in veel
gevallen ook de contacten met de kredietverstrekker totdat de lening tot stand is gekomen.
= de natuurlijke persoon of rechtspersoon die niet optreedt als kredietgever en die in het raam van zijn bedrijfs- of
beroepsactiviteiten tegen een vergoeding in de vorm van geld of een ander overeengekomen economisch voordeel:
• aan consumenten kredietovereenkomsten voorstelt of aanbiedt;
• consumenten bijstaat bij de voorbereiding van het sluiten van kredietovereenkomsten;
• namens de kredietgever met consumenten kredietovereenkomsten sluit.
Wordt hiermee gelijkgesteld de persoon die kredietovereenkomsten aanbiedt of toestaat wanneer deze
overeenkomsten het voorwerp uitmaken van een onmiddellijke overdracht of indeplaatsstelling ten gunste van een
andere vergunning houdende of geregistreerde kredietgever aangewezen in de overeenkomst.
3
, Niemand mag in België de activiteit van bemiddelaar inzake consumentenkrediet of hypothecair krediet uitoefenen
als hij niet op voorhand in het daartoe door de FSMA bijgehouden register is ingeschreven.
Samenvatting
Kredietgever Kredietbemiddelaar
• natuurlijke persoon of rechtspersoon • natuurlijke persoon of rechtspersoon
• die krediet toestaat of verstrekt • géén kredietgever
• die vergunning heeft van FSMA om krediet te • die tegen vergoeding (geld of economisch
verstrekking voordeel)
• kredietovereenkomst aan consumenten
voorstelt of aanbiedt + bijstaat bij de
voorbereiding
• namens kredietgever de kredietovereenkomst
sluit
• is ingeschreven in het register FSMA!!!
1.2 De toezichthouders
Toezichthouder
= een onafhankelijke en onpartijdige instantie die toeziet op naleving van de betreffende wet- en regelgeving door
organisaties, beroepsbeoefenaren en burgers.
= De toezichthouder kan onder meer beslissen over het verlenen van een vergunning of ontheffing en sancties
opleggen.
4
Inhoudsopgave
Module 1 – algemene beginselen van de kredietbemiddeling ................................................... 3
1 Het Belgisch financieel landschap ...................................................................................................................3
1.1 Kredietgevers en kredietbemiddelaars ..................................................................................................... 3
1.2 De toezichthouders .................................................................................................................................. 4
1.3 Instellingen betrokken bij de omkadering van de werkzaamheden van de kredietgevers en
kredietbemiddelaars in België ............................................................................................................................. 6
2 Wetten die raakvlakken hebben met de financiële sector ..............................................................................8
2.1 Boek VI 'Marktpraktijken en consumentenbescherming' van het Wetboek van economisch recht (WER) . 8
2.2 Wet op collectieve schuldenregeling ...................................................................................................... 10
2.3 Compliance ............................................................................................................................................ 10
2.4 Contractueel recht ................................................................................................................................. 12
2.5 Gevolgen huwelijks vermogelijks vermogensstelsel op het krediet ......................................................... 13
2.6 Bescherming van de persoonsgegevens ................................................................................................. 14
Module 2 – consumentenkrediet ................................................................................................ 15
1 Betalingsverkeer: debetkaart en kredietkaart .............................................................................................. 15
1.1 Debetkaart............................................................................................................................................. 15
1.2 Kredietkaart........................................................................................................................................... 16
1.3 Betaalbehoeften klant en kaartkeuze ..................................................................................................... 18
2 De zekerheden .............................................................................................................................................. 18
2.1 Belang en functie van de zekerheden ..................................................................................................... 18
2.2 Vormvereisten en openbaarmaking ....................................................................................................... 19
2.3 Soorten zekerheden............................................................................................................................... 19
3 Boek VII WER: consumentenkrediet ............................................................................................................. 21
3.1 Doel boek VII WER ................................................................................................................................. 21
3.2 Toepassingsgebied boek VII WER ........................................................................................................... 21
3.3 Onderscheid tussen de diverse kredietvormen ...................................................................................... 22
3.4 Maximumlooptijd van een VOA, LOA en financieringshuur .................................................................... 23
3.5 Nulstelling en minimale terugbetalingen van kredietopeningen ............................................................. 24
3.6 Niet-geoorloofde debetstand en overschrijding van een kredietopening ............................................... 25
4 Precontractuele bescherming van de consumenten ..................................................................................... 27
4.1 Regels betreffende de reclame .............................................................................................................. 27
4.2 Verplichtingen bij het commercieel benaderen van de klant .................................................................. 28
4.3 Verplichting om informatie in te winnen over de financiële toestand ..................................................... 28
4.4 Precontractuele informatie .................................................................................................................... 28
1
, 4.5 Raadpleging CKP .................................................................................................................................... 30
5 Identificatie en controle identiteitsgegevens................................................................................................ 30
6 Het sluiten van de kredietovereenkomst ...................................................................................................... 30
6.1 Vormvoorwaarden opgelegd door boek VII van het Wetboek van economisch recht: ............................ 30
6.2 Betaling ................................................................................................................................................. 31
6.3 Herroepingsrecht van de consument ..................................................................................................... 31
7 Vervroegde terugbetaling ............................................................................................................................. 31
8 Niet uitvoering van de kredietovereenkomst ............................................................................................... 32
9 Toegang tot de activiteit van de kredietgevers en van de kredietbemiddelaars en sancties ........................ 32
9.1 Bevoegde toezichthouders..................................................................................................................... 32
9.2 Kredietgevers inzake consumentenkrediet............................................................................................. 32
9.3 De bemiddelaars inzake consumentenkrediet ........................................................................................ 32
9.4 Categoriën bemiddelaars inzake consumentenkrediet ........................................................................... 33
9.5 Inschrijvingsvoorwaarden van de kredietbemiddelaars .......................................................................... 33
9.6 Collectieve inschrijving........................................................................................................................... 34
9.7 Inschrijvingsprocedure ........................................................................................................................... 34
9.8 Sancties ................................................................................................................................................. 34
Module 3 – hypothecaire kredieten ............................................................................................ 35
1 de zekerheden .............................................................................................................................................. 35
1.1 Belang en functie van de zekerheden ..................................................................................................... 35
1.2 Vormvereisten en openbaarmaking ....................................................................................................... 35
1.3 Soorten zekerheden............................................................................................................................... 35
2 Regelgeving inzake hypothecaire kredieten ................................................................................................. 38
2.1 Boek VII WER inzake hypothecaire kredieten ......................................................................................... 38
2.2 Zekerheden in het kader van hypothecaire kredietverstrekking ............................................................. 40
2.3 Precontractuele bescherming van de consument ................................................................................... 42
2.4 Identificatie en controle van de identificatiegegevens............................................................................ 47
2.5 Sluiten van de hypothecaire kredietovereenkomst ................................................................................ 48
2.6 Uitvoering van de hypothecaire kredietovereenkomst ........................................................................... 50
2.7 Niet-uitvoering van de kredietovereenkomst ......................................................................................... 53
2.8 Fiscaliteit van de hypothecaire kredieten ............................................................................................... 54
2.9 De voorlopige koopakte ......................................................................................................................... 55
3 Toegang tot activiteit en sancties ................................................................................................................. 55
3.1 Bevoegde toezichthouders + Kredietgevers inzake hypothecair krediet ................................................. 55
3.2 De bemiddelaars inzake hypothecair krediet.......................................................................................... 55
3.3 De inschrijvingsvoorwaarden van de bemiddelaars inzake hypothecaire kredieten ................................ 56
3.4 Collectieve inschrijving........................................................................................................................... 56
3.5 Inschrijvingsprocedure ........................................................................................................................... 56
3.6 SANCTIES ............................................................................................................................................... 57
2
,Module 1 – algemene beginselen van de kredietbemiddeling
1 Het Belgisch financieel landschap
Onderwerpen:
1. Kredietgevers en kredietbemiddelaars
2. Organen voor toezicht, omkadering en oriëntatie
3. Ombudsfin (Ombudsdienst)
1.1 Kredietgevers en kredietbemiddelaars
De kredietverstrekking en de kredietbemiddeling zijn gereguleerde activiteiten. Enkel behoorlijk vergunde
kredietgevers, respectievelijk behoorlijk ingeschreven kredietbemiddelaars mogen deze activiteiten in België
uitoefenen
1.1.1 Kredietgevers
De kredietGEVER
= elke natuurlijke persoon of elke rechtspersoon die, in het raam van zijn handels- of beroepsactiviteiten, een krediet
toestaat (verstrekt)
= verstrekt leningen aan kredietnemers. In ruil voor het geleende bedrag betaalt de kredietnemer periodiek rente en
aflossing aan de kredietgever.
voorbeeld: een bank, financiële instelling moet die specifieke vergunning hebben
Wie mag in België de activiteit van kredietgever uitoefenen?
enkel degenen die op voorhand van de FSMA een vergunning heeft verkregen of door haar is geregistreerd.
De kredietinstellingen (= banken), verzekeringsondernemingen, instellingen voor elektronisch geld en
betalingsinstellingen die al vergund zijn voor hun andere activiteiten dienen voorafgaandelijk ook vergund te worden
door de FSMA als kredietgever.
= Bedrijf met rechtspersoonlijkheid dat zich hoofdzakelijk bezig houdt met financiële bemiddeling, d.w.z. het
aantrekken, omzetten en uitzetten van financiële middelen, zoals het, al dan niet op termijn, ter beschikking krijgen
van opvraagbare gelden en het voor eigen rekening verlenen van leningen of het doen van beleggingen.
1.1.2 Kredietbemiddelaars
KredietBEMIDDELAAR
= geeft advies en helpt met het vinden, afsluiten en uitvoeren van een kredietovereenkomst, en verzorgt in veel
gevallen ook de contacten met de kredietverstrekker totdat de lening tot stand is gekomen.
= de natuurlijke persoon of rechtspersoon die niet optreedt als kredietgever en die in het raam van zijn bedrijfs- of
beroepsactiviteiten tegen een vergoeding in de vorm van geld of een ander overeengekomen economisch voordeel:
• aan consumenten kredietovereenkomsten voorstelt of aanbiedt;
• consumenten bijstaat bij de voorbereiding van het sluiten van kredietovereenkomsten;
• namens de kredietgever met consumenten kredietovereenkomsten sluit.
Wordt hiermee gelijkgesteld de persoon die kredietovereenkomsten aanbiedt of toestaat wanneer deze
overeenkomsten het voorwerp uitmaken van een onmiddellijke overdracht of indeplaatsstelling ten gunste van een
andere vergunning houdende of geregistreerde kredietgever aangewezen in de overeenkomst.
3
, Niemand mag in België de activiteit van bemiddelaar inzake consumentenkrediet of hypothecair krediet uitoefenen
als hij niet op voorhand in het daartoe door de FSMA bijgehouden register is ingeschreven.
Samenvatting
Kredietgever Kredietbemiddelaar
• natuurlijke persoon of rechtspersoon • natuurlijke persoon of rechtspersoon
• die krediet toestaat of verstrekt • géén kredietgever
• die vergunning heeft van FSMA om krediet te • die tegen vergoeding (geld of economisch
verstrekking voordeel)
• kredietovereenkomst aan consumenten
voorstelt of aanbiedt + bijstaat bij de
voorbereiding
• namens kredietgever de kredietovereenkomst
sluit
• is ingeschreven in het register FSMA!!!
1.2 De toezichthouders
Toezichthouder
= een onafhankelijke en onpartijdige instantie die toeziet op naleving van de betreffende wet- en regelgeving door
organisaties, beroepsbeoefenaren en burgers.
= De toezichthouder kan onder meer beslissen over het verlenen van een vergunning of ontheffing en sancties
opleggen.
4
