4.bronnen van het recht
Inleiding
- Rechtsregels sturen ons gedrag
- Rechtsregels zijn uitgeschreven algemeen bindend en uitgevaardigd worden door overheid op elk
niveau.
- ‘Wetgeving’ -> rechtsregels uitgevaardigd overheid
Er bestaan nog andere bronnen van recht. Instellingen, personen of andere organen die bevoegdheid
bezitten om rechtsregels tot stand te brengen + geldingskracht hebben in Belgisch rechtssysteem.
Bv. uitspraken rechter bevatten rechtsregels die uitgesproken zijn en invloed hebben op gedrag
4.1 internationale bronnen
- Verdrag: akkoord tussen landen.
Landen kunnen overeenkomen om probleem of situatie op bepaalde manier
oplossen/aanpakken.
Internationaal aard
Bv. Verdrag die dubbele belasting vermijdt, rivier verdiepen om vervoer tussen landen vlot te
laten verlopen
- Internationale organisatie: Belgische staat kan via verdrag lid worden van internationale
organisatie om bepaalde bevoegdheid hebben op vlak binnenlandse materie.
Regels van verdrag van Internationaal organisatie en verordening organen van organisatie
gelden dan in België.
Landen niet allen verbonden door regels van organisatie maar ook burgers
Bv. Eu- verdrag (verordeningen raad van Europese unie en Europese commissie) ->
strijdigheid tussen Europese regels die strijden met Belgische heeft Europese voorrang.
Rechter zal tegenstijdige wet terzijde schuiven en Europese regel toepassen
, 4.2 Belgische wetgeving
4.2.1 hiërarchie binnen de wetgeving
Binnen federale wetgeving tussen 2 naast elkaar staande hiërarchieën van rechtsbronnen.
1. : 1e hiërarchie: omvat rechtsregels die geldig zijn voor gehele Belgisch grondgebied
a. Grondwet
b. Wet
c. Koninklijk besluit
d. Ministerieel besluit
2. 2e hiërarchie: rechtsregels verschillen door grondgebied waarop ze betrekking hebben
a. Deelstatelijke wetgeving (decreet, besluit van gewest- of gemeenschapsring)
b. Provinciale wetgeving (provinciale reglementen)
c. Gemeentelijk wetgeving (gemeentelijke reglementen)
Verdeling v.d. bevoegdheden tussen federale en deelstatelijke wetgevers staan vast in grondwet.
Voor bepaalde materie is telkens 1 van 2 bevoegd bij uitstelling alle andere overheidsinstellingen
Wet heeft geen grotere rechtskracht dan decreet. Decreet en wet staan op gelijke voet.
Bevoegdheden van provinciale en gemeentelijke wetgevers vastgelegd in decreet. Gemeentelijke
reglementen ondergeschikt aan provinciale reglementen en beide ondergeschikt aan regionale en
federale wetgeving.
Provinciale politieke instellingen kunnen niet mengen met gemeentelijk aangelegenheden wanneer
wet of decreet die bevoegdheid uitstelling aan gemeentelijke instellingen heeft toegekend.
A. Grondwet ->
Tekent grote structuur van staat en legt fundamentele rechten van burgers vast.
- Staatstructuur: organisatiestructuur Belgische staat is opgebouwd rond principe democratische
staat en scheiding der machten.
- Fundamentele rechten: in Europa historisch ontwikkeld volgens dubbel principe. Enerzijds
fundamentele rechten die burger beschermen tegen een al te bemoeizuchtige en indringerige
overheid en anderzijds fundamentele rechten die overheid actieve tussenkomst vereisen in
meest uiteenlopende v.d. samenleving om te bekomen dat burgers minimale zorg genieten in
dagelijks leven. Aantal vrijheden zijn opgenomen in verdragen die België ondertekend heeft en
waar ze aan gebonden zijn. Overheid moet zorgen dat burgers genieten van rechten.
Bv. Recht op sociale zekerheid en recht op behoorlijke huisvesting
Oorspronkelijke tekst dateer 7 februari 1831.belangrijkste wijzingen zijn het democratisch kiesstelstel
en federalisering van staat.
Grondwet allen gewijzigd via strenge en ingewikkelde procedure ‘tot herziening van de grondwet’.
Inleiding
- Rechtsregels sturen ons gedrag
- Rechtsregels zijn uitgeschreven algemeen bindend en uitgevaardigd worden door overheid op elk
niveau.
- ‘Wetgeving’ -> rechtsregels uitgevaardigd overheid
Er bestaan nog andere bronnen van recht. Instellingen, personen of andere organen die bevoegdheid
bezitten om rechtsregels tot stand te brengen + geldingskracht hebben in Belgisch rechtssysteem.
Bv. uitspraken rechter bevatten rechtsregels die uitgesproken zijn en invloed hebben op gedrag
4.1 internationale bronnen
- Verdrag: akkoord tussen landen.
Landen kunnen overeenkomen om probleem of situatie op bepaalde manier
oplossen/aanpakken.
Internationaal aard
Bv. Verdrag die dubbele belasting vermijdt, rivier verdiepen om vervoer tussen landen vlot te
laten verlopen
- Internationale organisatie: Belgische staat kan via verdrag lid worden van internationale
organisatie om bepaalde bevoegdheid hebben op vlak binnenlandse materie.
Regels van verdrag van Internationaal organisatie en verordening organen van organisatie
gelden dan in België.
Landen niet allen verbonden door regels van organisatie maar ook burgers
Bv. Eu- verdrag (verordeningen raad van Europese unie en Europese commissie) ->
strijdigheid tussen Europese regels die strijden met Belgische heeft Europese voorrang.
Rechter zal tegenstijdige wet terzijde schuiven en Europese regel toepassen
, 4.2 Belgische wetgeving
4.2.1 hiërarchie binnen de wetgeving
Binnen federale wetgeving tussen 2 naast elkaar staande hiërarchieën van rechtsbronnen.
1. : 1e hiërarchie: omvat rechtsregels die geldig zijn voor gehele Belgisch grondgebied
a. Grondwet
b. Wet
c. Koninklijk besluit
d. Ministerieel besluit
2. 2e hiërarchie: rechtsregels verschillen door grondgebied waarop ze betrekking hebben
a. Deelstatelijke wetgeving (decreet, besluit van gewest- of gemeenschapsring)
b. Provinciale wetgeving (provinciale reglementen)
c. Gemeentelijk wetgeving (gemeentelijke reglementen)
Verdeling v.d. bevoegdheden tussen federale en deelstatelijke wetgevers staan vast in grondwet.
Voor bepaalde materie is telkens 1 van 2 bevoegd bij uitstelling alle andere overheidsinstellingen
Wet heeft geen grotere rechtskracht dan decreet. Decreet en wet staan op gelijke voet.
Bevoegdheden van provinciale en gemeentelijke wetgevers vastgelegd in decreet. Gemeentelijke
reglementen ondergeschikt aan provinciale reglementen en beide ondergeschikt aan regionale en
federale wetgeving.
Provinciale politieke instellingen kunnen niet mengen met gemeentelijk aangelegenheden wanneer
wet of decreet die bevoegdheid uitstelling aan gemeentelijke instellingen heeft toegekend.
A. Grondwet ->
Tekent grote structuur van staat en legt fundamentele rechten van burgers vast.
- Staatstructuur: organisatiestructuur Belgische staat is opgebouwd rond principe democratische
staat en scheiding der machten.
- Fundamentele rechten: in Europa historisch ontwikkeld volgens dubbel principe. Enerzijds
fundamentele rechten die burger beschermen tegen een al te bemoeizuchtige en indringerige
overheid en anderzijds fundamentele rechten die overheid actieve tussenkomst vereisen in
meest uiteenlopende v.d. samenleving om te bekomen dat burgers minimale zorg genieten in
dagelijks leven. Aantal vrijheden zijn opgenomen in verdragen die België ondertekend heeft en
waar ze aan gebonden zijn. Overheid moet zorgen dat burgers genieten van rechten.
Bv. Recht op sociale zekerheid en recht op behoorlijke huisvesting
Oorspronkelijke tekst dateer 7 februari 1831.belangrijkste wijzingen zijn het democratisch kiesstelstel
en federalisering van staat.
Grondwet allen gewijzigd via strenge en ingewikkelde procedure ‘tot herziening van de grondwet’.
