H0 inleidend hoofdstuk
Leidinggevende moet weten hoe personeel optimaal kan functioneren, hij/zij moet inzicht hebben in:
ORGANISATIELEER: Hoe de organisatie werkt en welke implicaties dit heeft op het functioneren van
mensen
ORGANISATIEGEDRAG: Hoe het menselijk gedrag in elkaar zit en welke implicaties dit heeft voor het
functioneren van de onderneming
STRATEGISCH HUMAN RESOURCES MANAGEMENT: een sterk personeelsbeleid om een zo sterk presterend
mogelijke organisatie op te bouwen.
Operationeel human resources management: is eerder in de praktijk ter plaatse, de processen die
plaatsvinden op vlak van payroll, aanwerven,… hoe die worden ingevuld op een doordachte wijze
De leidinggevende moet peilen naar organisatie-effectiviteit ( = een vloeiend, draaiend bedrijf) vs
welzijn van werknemers (hij/zij moet het personeelswelzijn trachten te behouden). Een goeie
leidinggevende balanseert beiden.
Situering van HRM in een bedrijf:
• Topmanagement
• Middenmanagement (toezichthouders over
eerstelijnmanagement)
• Eerstelijnmanagement (managers die op de
vloer in de praktijk enkele zaken in de
organisatie aansturen)
• HRM zit tussen top en de andere managersHet
zijn niet enkel HRM managers dat zich
bezighouden met de achterliggende processen
omtrent personeel en organisatie. Ook anderen zoals leidinggevenden zijn hiermee gemoeid.
Leidinggevenden moeten inspelen op de actualiteit.
Actua: arbeidsdeal = de regering sluit een akkoord om meer mensen aan het werk te houden op de
werkvloer. De werkcondities worden aangepast = een duurzaam HRM-beleid = personeel managen
zodanig dat het een houdbare positieve situatie is voor werknemers en leidinggevenden.
Sinds 2016 3x meer burn-outs, sinds 2019 meer mensen op uitkering vandaar deze maatregel.
1
,H1 De veranderende wereld van management
De veranderende wereld
De versnelde verandering heeft enorme gevolgen voor managers, organisaties en de samenleving.
Grote gevolgen voor het moderne management (opnieuw uitvinden van het management).
Verandering is soms niet wenselijk → in de toekomst: wat met Facebook, Instagram? → moeten
meegaan in de digitale wereld ?
Managers dilemma: hoe ga je om met de veranderende wereld, je moet niet reageren maar
anticiperen, verwacht het onverwachte. Hoe ga je om met het onverwachte? De toekomst is onzeker
dus je gaat het verleden gebruiken voor de identificatie van de toekomst.
Voorbeelden:
• Kodak was in 1975 marktleider → geen stap gezet naar verandering → failliet in 2012. 2013
opkomst van Instagram MEEVERANDEREN MET DE WERELDTRENDS
• Nokia was groot in 2007 → CEO niet geluisterd naar R&D → failliet gegaan.
• The social dilemma sommige veranderingen zijn niet haalbaar.
• VNMBS sluit loketten → mensen kopen ticket online → meegaan met de digitale omgeving
Term in de actua: “het nieuwe normaal”, hoe kunnen we na de corona werk een plaats geven in de
gedigitaliseerde samenleving?
Historisch perspectief
Van landbouw en nijverheid naar industrieel tijdperk na WO1. De
eerste grote, industriële bedrijven kwamen tot stand en veranderden
veel. De agrarische samenleving is verschoven naar een industriële
samenleving door 2 gebeurtenissen:
1. publicatie boek The wealth of nations van Adam Smith:
• Het beschrijft de voordelen van de verdeling van arbeid: opdelen van taken in kleinere taken die
snel herhaald kunnen worden zodat er geen tijdsverlies is. Dit verhoogde de productiviteit.
• Bepaalde taken konden worden geautomatiseerd met innovatie en uitvindingen.
Voorbeeld: de lopende band
2. De industriële revolutie
• Vervanging van menselijk arbeid door machinale arbeid
• Groeiende belang van productie in fabrieken
• Grote, efficiënte fabrieken vereisen managementvaardigheden; er was een nood aan mensen die
konden organiseren, plannen, …
2
,Conclusie:
Adam smith illustreerde productiviteit en efficientie door taken te verdelen in kleine delen. Men keek
toen naar management als een wetenschap; hoe de taken verdeeld konden worden was pure
wetenschap, theorie.
De klassieke benadering
Standaard
De klassieke benadering brengt de theorie tot leven in de praktijk.
Klassieke organisatietheorie: richting en sturing op het gedrag van
medewerkers leidt tot meer productiviteit en meer winst
Idee: de mens als een rationeel-economisch wezen. Je gaat mensen
hoger verlonen hoewel ze niet graag werken is een voorbeeld van hoe
men kan inspelen op de rationele gedachtengang van de mens.
Taylor is de grondlegger van SCIENTIFIC MANAGEMENT = Taylorisme:
het gebruik van wetenschappelijke methode om de ‘best mogelijke
manier’ van het uitvoeren van een taak vast te stellen.
4 managementsprincipes van Frederick Taylor (Taylorisme):
1. Wetenschappelijke methoden om efficiëntste manier van werk te bepalen
2. Selecteer beste ‘man’, train en ondersteun ‘hem’ om efficiënt te werken
3. Werk goed samen [als manager] met arbeiders (controle prestatie)
4. Verdeel: arbeiders (uitvoering) en manager (coördinatie & controle)
Scientific management vandaag: men gebruik Scientific management voor:
• Analyseren van elementaire taken
• Tijds- en bewegingsgegevens gebruiken voor bannen van onnodig werk
• Beloningssysteem op basis van prestaties ontwerpen
Voorbeelden:
• Amazon wil WN controleren met elektrisch armband
• Horloges die de WG laten weten hoe gelukkig de WN is
Algemeen bureaucratische organisatietheorie
Management vanuit oogpunt van de hele organisatie uitgewerkt door Henri Fayol.
Algemeen bureaucratische organisatietheorie: Algemene theorie wat managers doen en wat een
management een goed management maakt.
Verschil Taylor en Fayol:
Taylor: management op het allerlaagste organisatieniveau
Fayol: richt zich vooral op activiteiten van alle managers
3
, POLC 1MODEL: Management is een universele verzameling van functies zoals plannen, organiseren,
leiden en controleren. Werknemers voeren uit.
GRONDBEGINSELEN VAN MANAGEMENT (afbeeldingen): elementaire regels van management die je
kan leren en in elk type organisatie kan toepassen (niet alle 14 principes kennen maar van de drie
types wel voorbeelden kunnen geven)
Deel 1: Belang gezag, discipline en hiërarchie
Deel 2: Efficiëntie en goed plannen
1
Plannen, Controleren, Organiseren en Leiden
4
Leidinggevende moet weten hoe personeel optimaal kan functioneren, hij/zij moet inzicht hebben in:
ORGANISATIELEER: Hoe de organisatie werkt en welke implicaties dit heeft op het functioneren van
mensen
ORGANISATIEGEDRAG: Hoe het menselijk gedrag in elkaar zit en welke implicaties dit heeft voor het
functioneren van de onderneming
STRATEGISCH HUMAN RESOURCES MANAGEMENT: een sterk personeelsbeleid om een zo sterk presterend
mogelijke organisatie op te bouwen.
Operationeel human resources management: is eerder in de praktijk ter plaatse, de processen die
plaatsvinden op vlak van payroll, aanwerven,… hoe die worden ingevuld op een doordachte wijze
De leidinggevende moet peilen naar organisatie-effectiviteit ( = een vloeiend, draaiend bedrijf) vs
welzijn van werknemers (hij/zij moet het personeelswelzijn trachten te behouden). Een goeie
leidinggevende balanseert beiden.
Situering van HRM in een bedrijf:
• Topmanagement
• Middenmanagement (toezichthouders over
eerstelijnmanagement)
• Eerstelijnmanagement (managers die op de
vloer in de praktijk enkele zaken in de
organisatie aansturen)
• HRM zit tussen top en de andere managersHet
zijn niet enkel HRM managers dat zich
bezighouden met de achterliggende processen
omtrent personeel en organisatie. Ook anderen zoals leidinggevenden zijn hiermee gemoeid.
Leidinggevenden moeten inspelen op de actualiteit.
Actua: arbeidsdeal = de regering sluit een akkoord om meer mensen aan het werk te houden op de
werkvloer. De werkcondities worden aangepast = een duurzaam HRM-beleid = personeel managen
zodanig dat het een houdbare positieve situatie is voor werknemers en leidinggevenden.
Sinds 2016 3x meer burn-outs, sinds 2019 meer mensen op uitkering vandaar deze maatregel.
1
,H1 De veranderende wereld van management
De veranderende wereld
De versnelde verandering heeft enorme gevolgen voor managers, organisaties en de samenleving.
Grote gevolgen voor het moderne management (opnieuw uitvinden van het management).
Verandering is soms niet wenselijk → in de toekomst: wat met Facebook, Instagram? → moeten
meegaan in de digitale wereld ?
Managers dilemma: hoe ga je om met de veranderende wereld, je moet niet reageren maar
anticiperen, verwacht het onverwachte. Hoe ga je om met het onverwachte? De toekomst is onzeker
dus je gaat het verleden gebruiken voor de identificatie van de toekomst.
Voorbeelden:
• Kodak was in 1975 marktleider → geen stap gezet naar verandering → failliet in 2012. 2013
opkomst van Instagram MEEVERANDEREN MET DE WERELDTRENDS
• Nokia was groot in 2007 → CEO niet geluisterd naar R&D → failliet gegaan.
• The social dilemma sommige veranderingen zijn niet haalbaar.
• VNMBS sluit loketten → mensen kopen ticket online → meegaan met de digitale omgeving
Term in de actua: “het nieuwe normaal”, hoe kunnen we na de corona werk een plaats geven in de
gedigitaliseerde samenleving?
Historisch perspectief
Van landbouw en nijverheid naar industrieel tijdperk na WO1. De
eerste grote, industriële bedrijven kwamen tot stand en veranderden
veel. De agrarische samenleving is verschoven naar een industriële
samenleving door 2 gebeurtenissen:
1. publicatie boek The wealth of nations van Adam Smith:
• Het beschrijft de voordelen van de verdeling van arbeid: opdelen van taken in kleinere taken die
snel herhaald kunnen worden zodat er geen tijdsverlies is. Dit verhoogde de productiviteit.
• Bepaalde taken konden worden geautomatiseerd met innovatie en uitvindingen.
Voorbeeld: de lopende band
2. De industriële revolutie
• Vervanging van menselijk arbeid door machinale arbeid
• Groeiende belang van productie in fabrieken
• Grote, efficiënte fabrieken vereisen managementvaardigheden; er was een nood aan mensen die
konden organiseren, plannen, …
2
,Conclusie:
Adam smith illustreerde productiviteit en efficientie door taken te verdelen in kleine delen. Men keek
toen naar management als een wetenschap; hoe de taken verdeeld konden worden was pure
wetenschap, theorie.
De klassieke benadering
Standaard
De klassieke benadering brengt de theorie tot leven in de praktijk.
Klassieke organisatietheorie: richting en sturing op het gedrag van
medewerkers leidt tot meer productiviteit en meer winst
Idee: de mens als een rationeel-economisch wezen. Je gaat mensen
hoger verlonen hoewel ze niet graag werken is een voorbeeld van hoe
men kan inspelen op de rationele gedachtengang van de mens.
Taylor is de grondlegger van SCIENTIFIC MANAGEMENT = Taylorisme:
het gebruik van wetenschappelijke methode om de ‘best mogelijke
manier’ van het uitvoeren van een taak vast te stellen.
4 managementsprincipes van Frederick Taylor (Taylorisme):
1. Wetenschappelijke methoden om efficiëntste manier van werk te bepalen
2. Selecteer beste ‘man’, train en ondersteun ‘hem’ om efficiënt te werken
3. Werk goed samen [als manager] met arbeiders (controle prestatie)
4. Verdeel: arbeiders (uitvoering) en manager (coördinatie & controle)
Scientific management vandaag: men gebruik Scientific management voor:
• Analyseren van elementaire taken
• Tijds- en bewegingsgegevens gebruiken voor bannen van onnodig werk
• Beloningssysteem op basis van prestaties ontwerpen
Voorbeelden:
• Amazon wil WN controleren met elektrisch armband
• Horloges die de WG laten weten hoe gelukkig de WN is
Algemeen bureaucratische organisatietheorie
Management vanuit oogpunt van de hele organisatie uitgewerkt door Henri Fayol.
Algemeen bureaucratische organisatietheorie: Algemene theorie wat managers doen en wat een
management een goed management maakt.
Verschil Taylor en Fayol:
Taylor: management op het allerlaagste organisatieniveau
Fayol: richt zich vooral op activiteiten van alle managers
3
, POLC 1MODEL: Management is een universele verzameling van functies zoals plannen, organiseren,
leiden en controleren. Werknemers voeren uit.
GRONDBEGINSELEN VAN MANAGEMENT (afbeeldingen): elementaire regels van management die je
kan leren en in elk type organisatie kan toepassen (niet alle 14 principes kennen maar van de drie
types wel voorbeelden kunnen geven)
Deel 1: Belang gezag, discipline en hiërarchie
Deel 2: Efficiëntie en goed plannen
1
Plannen, Controleren, Organiseren en Leiden
4
