Bronnenlijst sociologie
1. Referentiekader: bestaat uit iemands kennis en verklaringen van en oordelen over de sociale
werkelijkheid
2. Sociaal bewustzijn: houdt in dat je zicht hebt op de snijpunten tussen je persoonlijke
levenslot, geschiedenis en sociale omstandigheden
3. Cognitieve dissonantie: is een psychologische term voor de onaangename spanning die
ontstaat bij het kennisnemen van feiten of opvattingen die strijdig zijn met een eigen
overtuiging of mening
4. Halo-effect: is de neiging om te denken dat wanneer iemand op 1 terrein positief opvalt, hij
ook wel goed zal zijn op andere terreinen.
5. Positie: is een plaats in een netwerk van relaties
6. Sociale status: is waardering die de samenleving aan een positie hecht in relatie tot andere
posities
7. Sociaal aanzien: is de mate van waardering die men heeft voor de wijze waarop iemand een
positie bekleedt
8. Sociale structuur: is de wijze waarop de posities in een samenleving of groep op elkaar
betrokken zijn
9. Organogram: is een schema van de structuur van een organisatie
10. Rol: is het gedrag dat van een positiebekleder verwacht wordt
11. Rolattributen: zijn uiterlijkheden die nuttig zijn of dienen als herkenningsmiddel van een rol
12. Statussymbolen: zijn uiterlijkheden die verwijzen naar prestige, rijkdom, macht, invloed,
gezag en dergelijke
13. Intern rolconflict: is sprake wanneer een persoon geconfronteerd wordt met niet of moeilijk
te combineren verwachtingen ten aanzien van 1 positie die hij bekleedt
14. Extern rolconflict: is sprake wanneer een persoon geconfronteerd wordt met niet of moeilijk
te combineren verwachtingen ten aanzien van verschillende posities die hij bekleedt
15. Socialisatie: dat leren spelen van rollen (nieuwkomers hoe zich te gedragen)
(vriendengroepen, verenigingen, opleidingen, zorginstellingen etc)
16. Primaire socialisatie: gaat het om het leren van algemene rollen
17. Secundaire socialisatie: gaat het om het aanleren van meer specifieke rollen
18. Anticiperende socialisatie: is het in gedrag en houding vooruitlopen op een toekomstige rol
19. Collectieve rituelen: zijn activiteiten die de functie hebben om de groepssolidariteit te
versterken, de waarden en normen van de groep aan te scherpen en aldus het conformisme
te vergroten
20. Sociale controle: verstaan we het geheel van positieve en negatieve sancties dat dient om
het sociaal gedrag van mensen te beheersen en in overeenstemming te brengen met de
heersende waarden, normen en verwachtingen
21. Een zichzelf waarmakende voorspelling: is een voorspelling die werkelijkheid wordt als
gevolg van een verkeerde definitie van de situatie
22. Een zichzelf vernietigende voorspelling: is een aanvankelijke juiste definitie van de situatie
die leidt tot gedrag dat voorkomt dat de aanvankelijke definitie waar wordt.
23. Selectief waarnemen: wordt de werkelijkheid vertekend, vervormd en in overeenstemming
gebracht met de eigen opvattingen en belangen
24. Vooroordeel: is een bepaalde, min of meer vaste manier van denken, voelen en handelen die
een gedeelte van de sociale werkelijkheid in behoorlijke mate vertekent
25. Stereotypering: is een min of meer vaste manier van denken, voelen en handelen ten
opzichte van groepering, die de werkelijkheid sterk vertekent.
1. Referentiekader: bestaat uit iemands kennis en verklaringen van en oordelen over de sociale
werkelijkheid
2. Sociaal bewustzijn: houdt in dat je zicht hebt op de snijpunten tussen je persoonlijke
levenslot, geschiedenis en sociale omstandigheden
3. Cognitieve dissonantie: is een psychologische term voor de onaangename spanning die
ontstaat bij het kennisnemen van feiten of opvattingen die strijdig zijn met een eigen
overtuiging of mening
4. Halo-effect: is de neiging om te denken dat wanneer iemand op 1 terrein positief opvalt, hij
ook wel goed zal zijn op andere terreinen.
5. Positie: is een plaats in een netwerk van relaties
6. Sociale status: is waardering die de samenleving aan een positie hecht in relatie tot andere
posities
7. Sociaal aanzien: is de mate van waardering die men heeft voor de wijze waarop iemand een
positie bekleedt
8. Sociale structuur: is de wijze waarop de posities in een samenleving of groep op elkaar
betrokken zijn
9. Organogram: is een schema van de structuur van een organisatie
10. Rol: is het gedrag dat van een positiebekleder verwacht wordt
11. Rolattributen: zijn uiterlijkheden die nuttig zijn of dienen als herkenningsmiddel van een rol
12. Statussymbolen: zijn uiterlijkheden die verwijzen naar prestige, rijkdom, macht, invloed,
gezag en dergelijke
13. Intern rolconflict: is sprake wanneer een persoon geconfronteerd wordt met niet of moeilijk
te combineren verwachtingen ten aanzien van 1 positie die hij bekleedt
14. Extern rolconflict: is sprake wanneer een persoon geconfronteerd wordt met niet of moeilijk
te combineren verwachtingen ten aanzien van verschillende posities die hij bekleedt
15. Socialisatie: dat leren spelen van rollen (nieuwkomers hoe zich te gedragen)
(vriendengroepen, verenigingen, opleidingen, zorginstellingen etc)
16. Primaire socialisatie: gaat het om het leren van algemene rollen
17. Secundaire socialisatie: gaat het om het aanleren van meer specifieke rollen
18. Anticiperende socialisatie: is het in gedrag en houding vooruitlopen op een toekomstige rol
19. Collectieve rituelen: zijn activiteiten die de functie hebben om de groepssolidariteit te
versterken, de waarden en normen van de groep aan te scherpen en aldus het conformisme
te vergroten
20. Sociale controle: verstaan we het geheel van positieve en negatieve sancties dat dient om
het sociaal gedrag van mensen te beheersen en in overeenstemming te brengen met de
heersende waarden, normen en verwachtingen
21. Een zichzelf waarmakende voorspelling: is een voorspelling die werkelijkheid wordt als
gevolg van een verkeerde definitie van de situatie
22. Een zichzelf vernietigende voorspelling: is een aanvankelijke juiste definitie van de situatie
die leidt tot gedrag dat voorkomt dat de aanvankelijke definitie waar wordt.
23. Selectief waarnemen: wordt de werkelijkheid vertekend, vervormd en in overeenstemming
gebracht met de eigen opvattingen en belangen
24. Vooroordeel: is een bepaalde, min of meer vaste manier van denken, voelen en handelen die
een gedeelte van de sociale werkelijkheid in behoorlijke mate vertekent
25. Stereotypering: is een min of meer vaste manier van denken, voelen en handelen ten
opzichte van groepering, die de werkelijkheid sterk vertekent.
