Samenvatting Palliatieve zorg

Verpleegkunde – Palliatieve zorg
1. De organisatie en de uitgangspunten van palliatieve zorg
Literatuur:
Zorgprogrammering: Fasen in het palliatieve proces uitgewerkt – copyrighted
content
Dossier palliatieve zorg Nivel – copyrighted content
Palliatieve zorg
 Palliatieve zorg is een benadering die de kwaliteit van het leven verbetert van
patiënten en hun naasten die te maken hebben met een levensbedreigende
aandoening, door het voorkomen en verlichten van lijden, door middel van
vroegtijdige signalering en zorgvuldige beoordeling en benadering van pijn en
andere problemen van lichamelijk, psychosociale en spirituele aard.
Palliatieve zorg richt zich op mensen met een ongeneeslijke, levensbedreigende
aandoening. Daarbij is er in de palliatieve zorg ook aandacht voor ondersteuning
van naasten van de patiënt.
Bij palliatieve zorg:
 is er aandacht voor pijn en andere belastende symptomen;
 wordt sterven gezien als een normaal, natuurlijk proces, dat niet vertraagd
of versneld wordt;
 wordt ook psychologische en geestelijke ondersteuning geboden;
 worden patiënten ondersteund om zo actief mogelijk te blijven leven;
 is er emotionele ondersteuning voor de naasten om te leren omgaan met
de ziekte van de patiënt en met eigen rouwgevoelens;
 wordt vanuit een team zorgverleners gewerkt, zodat aan behoeften van
patiënten en naasten tegemoet kan worden gekomen, indien nodig ook aan de
ondersteuningsbehoeften van de naasten na het overlijden van de patiënt;
 zal de kwaliteit van leven verbeteren, en kan ook een positieve invloed op
het verloop van de ziekte uitgeoefend worden;
 kan al vroeg in het ziektetraject gestart worden, soms in combinatie met
therapieën die bedoeld zijn om het leven te verlengen, zoals chemotherapie of
radiotherapie, en in combinatie met onderzoeken die nodig zijn om
complicaties vast te stellen en te behandelen


Ontstaan palliatieve zorg

 Latijn: palium = mantel
 Geschiedenis:
- 1976: Hospices in Engeland
- 1996: Stimulering van onderzoek en innovatie
- 1998: Centra Ontwikkeling Palliatieve Zorg (COPZ)
- 1999: Projectgroep Integratie Hospicezorg
- 2004: Taken voor IKC’s
Principes

 Genezing staat niet centraal maar een zo hoog mogelijke kwaliteit van
leven.
 De dood is een normaal, natuurlijk proces, dat niet vertraagd of
versneld wordt.

, Uitgangspunten

 Is er emotionele ondersteuning voor de zorgvrager en zijn naasten
 De psychologische en spirituele aspecten worden in de zorg
geïntegreerd
 Is er aandacht voor lichamelijke en psychische klachten

Kennis, kunde en attitude

 Richtlijn palliatieve zorg
 Palliatieve sedatie/euthanasie
 Symptoombestrijding
 Behoeftes zorgvrager en naasten
 Actief luisteren
 Troost bieden
 Het er ‘echt’ zijn
 Aansluiten spirituele behoeftes

Palliatieve fasen
1. Markering van de palliatieve fase
- Moment dat levensbedreigende aandoening niet meer reageert op
de curatieve behandeling.
2. Fase van heroriëntatie op het veranderde levensperspectief
- Verstoring levensbalans na het laten doordringen van de slechte
prognose.
3. Fase van relatieve balans
- De zorgvrager heeft, gegeven de omstandigheden, (weer) grip op de
situatie. Er is (weer) een relatief evenwicht ontstaan.
4. Fase van multiple problematiek
- Het optreden van (meest acute) complexe problematiek, waarbij
herstel van balans niet meer mogelijk is (onomkeerbaar).
5. Stervensfase (laatste dagen)
- Aan de hand van ijkpunten wordt, door meerdere betrokken
disciplines, vastgesteld dat iemand stervende is.
6. Nazorgfase
- Het overlijden van de zorgvrager. Zo adequaat mogelijk inspelen op
de wensen en noden die naasten aangeven.
Momenten van start palliatieve zorg
1. Het moment waarop men hoort dat de levensbedreigende aandoening die
men heeft niet meer op beproefde (EB) curatieve behandeling reageert. Er
wordt benoemd dat het eigen sterven realiteit wordt. Men dient het
sterven onder ogen te gaan zien.