Verbintenissenrecht
Totstandkoming van een rechtshandeling
Rechtshandelingen Art. 3:33 BW: Vereist een op rechtsgevolg gerichte wil die zich door
een openbaring (verklaring) kenbaar is geworden.
De verklaring is in beginsel vorm vrij en kan ook in gedragingen besloten zitten, Art.
3:37 BW. Ontvangsttheorie: het moment waarop de verklaring degene heeft bereikt
tot wie zij is gericht, vanaf dit moment werkt de verklaring. Maar het kan voor risico
komen van de geadresseerde. Intrekken van een verklaring is mogelijk indien deze
verklaring de geadresseerde eerder heeft bereikt dan de eerste verklaring, Art. 3:37 lid
5 BW.
Discrepantie tussen wil en verklaring
Verklaring kan door verschillende redenen afwijken van de wil. Voorbeelden hiervan zijn:
geestelijke stoornis, vergissing, verspreking, verschrijving of een misverstand. Degene
die zich op de discrepantie beroept zal dit moeten bewijzen. Alleen ingeval van een
geestelijke stoornis is dit nader geregeld in Art. 3:34 BW. Vereisten:
Er moet worden aangetoond dat er sprake was van een blijvende of tijdelijke
stoornis
Daarnaast moet er worden aangetoond dat er een verband bestaat tussen de
stoornis en de verklaring.
Beletten van de redelijke waardering van de belangen
Verklaring onder invloed gedaan
Als de stoornis en het verband zijn bewezen wordt de wil geacht te hebben ontbroken
en derhalve is de rechtshandeling vernietigbaar of nietig.
In geval van discrepantie komt een rechtshandeling niet tot stand, tenzij de
totstandkoming wordt gerechtvaardigd op grond van Art. 3:35 BW (gerechtvaardigd
vertrouwen). Vereisten hiervoor:
1. Verklaring of gedraging van A
2. B vatte deze verklaring/gedraging op als een tot hem gericht met een bepaalde
strekking (subjectief)
3. De opvatting van B kwam overeen met de zin die hij in de gegeven
omstandigheden mocht toekennen (objectief).
Let op: bescherming is slechts een bevoegdheid. Of hier gebruik van wordt gemaakt is
de vraag.
Uitzondering uit Art. 3:37 lid 4 BW: Als verklaring onjuist is overgebracht door de
ontvanger aangewezen communicatiemiddel dan geldt de verklaring niet als een
verklaring van de afzender.
Gevolg van gerechtvaardigd vertrouwen: rechtshandeling komt alsnog geldig tot stand
op grond van Art. 3:33 Jo 3:35 BW.
Zie ook: bescherming van derden in Art. 3:36 BW.
,Mogelijke situaties:
Wil en verklaring Rechtshandeling
stemmen overeen komt tot stand
Rechtshandeling
Wil en verklaring geslaagd beroep op
komt tot stand o.g.v.
stemmen niet het gerechtvaardigd
Art. 3:33 Jo. 3:35
overeen vertrouwen
BW.
geen geslaagd
Wil en verklaring Geen
beroep op het
komen niet overeen rechtshandeling tot
gerechtvaardigd
stand
vertrouwen
Totstandkoming van overeenkomsten
Art. 6:217 BW: aanbod en aanvaarding. Deze moeten met elkaar overeenstemmen.
Aanbod: dit is een rechtshandeling en wordt beheerst door Art. 3:33, 3:35 en
3:37 BW. Het is een eenzijdige gerichte rechtshandeling maar de regels van
meerzijdige rechtshandelingen zijn van toepassing o.g.v. Art. 6:218 BW. Indien
het aanbod wordt aanvaard bestaat er een overeenkomst.
Aanvaarding: ook een eenzijdige gerichte rechtshandeling is in beginsel vorm
vrij, Art. 3:37 BW.
Verval van het aanbod:
1. Door herroeping, Art. 6:219 lid 1 BW. Dit is niet meer mogelijk indien er
ondertussen in aanvaard of indien de aanvaardingsmededeling is verzonden.
Soms is een aanbod onherroepelijk. Dit kan zijn door de aard van het aanbod
(termijn), door een ovk of een gewoonte o.g.v. Art. 6:217 lid 2 BW of op grond
van een beding Art. 6:219 lid 3 BW
2. Door tijdsverloop.
3. Doordat het wordt verworpen, Art. 6:217 lid 2 BW
, Precontractuele fase/onderhandelingsfase
Hoofdregel:
De partijen hebben contractvrijheid. Zij kunnen zelf beslissen met wie en over wat zij
contracteren.
Partijen dienen zich bij de onderhandelingen tegenover elkaar betamelijk te gedragen
anders kan er sprake zijn van een onrechtmatige daad op grond van Art. 6:162 BW.
Sprake hiervan is indien er wordt onderhandeld te kwader trouw en als er sprake is van
contractdwang maar er wordt niet gecontracteerd.
Arrest Baris/Riezenkamp: Als partijen met elkaar onderhandelen moeten zij ter goeder
trouw handelen (met inachtneming van de redelijkheid en billijkheid). Door de
onderhandelingen staan zij in een bijzondere rechtsverhouding.
Arrest Plas/Valburg: Welke gevolgen zijn verbonden aan het afbreken van de
onderhandelingen wordt bepaald aan de eisen van redelijkheid en billijkheid. In dit arrest
stelt de Hoge Raad dat het antwoord op de vraag wat de redelijkheid en billijkheid
meebrengen afhankelijk is van het stadium waarin de onderhandelingen van het moment
van afbreken verkeerden.
Arrest CBB/JPO: contractsvrijheid staat voorop. Er moet terughouden worden betracht
met betrekking tot het intrden van de derde fase. Het afbreken moet namelijk
onaanvaardbaar zijn; Art. 6:248 lid 2 BW. Onaanvaardbaar is het om terug te trekken
indien er bij de ander vertrouwen op totstandkoming is gewekt.
NBM/securicor: Het wekken van gerechtvaardigd vertrouwen én het niet gestand doen
daarvan is een onrechtmatige daad wat leidt tot een vergoeding van het positieve
contractbelang.
Inhoud van de overeenkomst
Totstandkoming van een rechtshandeling
Rechtshandelingen Art. 3:33 BW: Vereist een op rechtsgevolg gerichte wil die zich door
een openbaring (verklaring) kenbaar is geworden.
De verklaring is in beginsel vorm vrij en kan ook in gedragingen besloten zitten, Art.
3:37 BW. Ontvangsttheorie: het moment waarop de verklaring degene heeft bereikt
tot wie zij is gericht, vanaf dit moment werkt de verklaring. Maar het kan voor risico
komen van de geadresseerde. Intrekken van een verklaring is mogelijk indien deze
verklaring de geadresseerde eerder heeft bereikt dan de eerste verklaring, Art. 3:37 lid
5 BW.
Discrepantie tussen wil en verklaring
Verklaring kan door verschillende redenen afwijken van de wil. Voorbeelden hiervan zijn:
geestelijke stoornis, vergissing, verspreking, verschrijving of een misverstand. Degene
die zich op de discrepantie beroept zal dit moeten bewijzen. Alleen ingeval van een
geestelijke stoornis is dit nader geregeld in Art. 3:34 BW. Vereisten:
Er moet worden aangetoond dat er sprake was van een blijvende of tijdelijke
stoornis
Daarnaast moet er worden aangetoond dat er een verband bestaat tussen de
stoornis en de verklaring.
Beletten van de redelijke waardering van de belangen
Verklaring onder invloed gedaan
Als de stoornis en het verband zijn bewezen wordt de wil geacht te hebben ontbroken
en derhalve is de rechtshandeling vernietigbaar of nietig.
In geval van discrepantie komt een rechtshandeling niet tot stand, tenzij de
totstandkoming wordt gerechtvaardigd op grond van Art. 3:35 BW (gerechtvaardigd
vertrouwen). Vereisten hiervoor:
1. Verklaring of gedraging van A
2. B vatte deze verklaring/gedraging op als een tot hem gericht met een bepaalde
strekking (subjectief)
3. De opvatting van B kwam overeen met de zin die hij in de gegeven
omstandigheden mocht toekennen (objectief).
Let op: bescherming is slechts een bevoegdheid. Of hier gebruik van wordt gemaakt is
de vraag.
Uitzondering uit Art. 3:37 lid 4 BW: Als verklaring onjuist is overgebracht door de
ontvanger aangewezen communicatiemiddel dan geldt de verklaring niet als een
verklaring van de afzender.
Gevolg van gerechtvaardigd vertrouwen: rechtshandeling komt alsnog geldig tot stand
op grond van Art. 3:33 Jo 3:35 BW.
Zie ook: bescherming van derden in Art. 3:36 BW.
,Mogelijke situaties:
Wil en verklaring Rechtshandeling
stemmen overeen komt tot stand
Rechtshandeling
Wil en verklaring geslaagd beroep op
komt tot stand o.g.v.
stemmen niet het gerechtvaardigd
Art. 3:33 Jo. 3:35
overeen vertrouwen
BW.
geen geslaagd
Wil en verklaring Geen
beroep op het
komen niet overeen rechtshandeling tot
gerechtvaardigd
stand
vertrouwen
Totstandkoming van overeenkomsten
Art. 6:217 BW: aanbod en aanvaarding. Deze moeten met elkaar overeenstemmen.
Aanbod: dit is een rechtshandeling en wordt beheerst door Art. 3:33, 3:35 en
3:37 BW. Het is een eenzijdige gerichte rechtshandeling maar de regels van
meerzijdige rechtshandelingen zijn van toepassing o.g.v. Art. 6:218 BW. Indien
het aanbod wordt aanvaard bestaat er een overeenkomst.
Aanvaarding: ook een eenzijdige gerichte rechtshandeling is in beginsel vorm
vrij, Art. 3:37 BW.
Verval van het aanbod:
1. Door herroeping, Art. 6:219 lid 1 BW. Dit is niet meer mogelijk indien er
ondertussen in aanvaard of indien de aanvaardingsmededeling is verzonden.
Soms is een aanbod onherroepelijk. Dit kan zijn door de aard van het aanbod
(termijn), door een ovk of een gewoonte o.g.v. Art. 6:217 lid 2 BW of op grond
van een beding Art. 6:219 lid 3 BW
2. Door tijdsverloop.
3. Doordat het wordt verworpen, Art. 6:217 lid 2 BW
, Precontractuele fase/onderhandelingsfase
Hoofdregel:
De partijen hebben contractvrijheid. Zij kunnen zelf beslissen met wie en over wat zij
contracteren.
Partijen dienen zich bij de onderhandelingen tegenover elkaar betamelijk te gedragen
anders kan er sprake zijn van een onrechtmatige daad op grond van Art. 6:162 BW.
Sprake hiervan is indien er wordt onderhandeld te kwader trouw en als er sprake is van
contractdwang maar er wordt niet gecontracteerd.
Arrest Baris/Riezenkamp: Als partijen met elkaar onderhandelen moeten zij ter goeder
trouw handelen (met inachtneming van de redelijkheid en billijkheid). Door de
onderhandelingen staan zij in een bijzondere rechtsverhouding.
Arrest Plas/Valburg: Welke gevolgen zijn verbonden aan het afbreken van de
onderhandelingen wordt bepaald aan de eisen van redelijkheid en billijkheid. In dit arrest
stelt de Hoge Raad dat het antwoord op de vraag wat de redelijkheid en billijkheid
meebrengen afhankelijk is van het stadium waarin de onderhandelingen van het moment
van afbreken verkeerden.
Arrest CBB/JPO: contractsvrijheid staat voorop. Er moet terughouden worden betracht
met betrekking tot het intrden van de derde fase. Het afbreken moet namelijk
onaanvaardbaar zijn; Art. 6:248 lid 2 BW. Onaanvaardbaar is het om terug te trekken
indien er bij de ander vertrouwen op totstandkoming is gewekt.
NBM/securicor: Het wekken van gerechtvaardigd vertrouwen én het niet gestand doen
daarvan is een onrechtmatige daad wat leidt tot een vergoeding van het positieve
contractbelang.
Inhoud van de overeenkomst
