Kennisbasistoets
Nederlands
PABO
SAMENVATTING
, Mondelingen taalvaardigheid
Niveaus taal (heel belangrijk voor de toets!)
• Fonologisch: vormen van spraakklanten, uitspraak (woordaccent & intonatie)
Vb. maan-man, ‘nestje’ spreek je uit als ‘nesje’, bike = baik
• Morfologisch: hoe het woord is opgebouwd
Vb. ‘Ik ben gevald’ (gevallen)
• Syntactisch: Volgorde van woorden in een zin, opbouw zin
Vb. ‘Waar bal?’ (Waar is de bal?)
• Pragmatisch: Regels taalgebruik, communicatie
Vb. ‘Geef hier jij!!!’ (Mag ik dat terug?)
• Orthografisch: Spelling
Vb. Moed of moet
2 Perioden taalverwervingsproces
1) Prelinguale periode; 0 – 1 jaar
2) Linguale periode; 1 – 9 jaar
- Vroeglinguale fase; 1 – 2,5 jaar (één of twee/meer woordzinnen)
- Differentiatie fase; 2,5 – 5 jaar (tijdsbesef, ww, lidwoorden etc.)
à Overgeneralisatie: eigen taalregels (‘Melluk is afgewalmd’ of
loopte, gingden, meegebrent)
- Voltooiings fase; 5 – 9 jaar
Simultane tweetaligheid = 2 talen (bijv. Turks en Nederlands) tegelijk. (Voor hun 3e jaar mee
beginnen, ook op PSZ/kinderdagopvang)
Successieve tweetaligheid = 2e taal aanleren nadat 1e taal geleerd is (na 3e jaar)
à Inteferentiefouten= 2e taal wordt beïnvloedt door 1e taal
Vb. turken zeggen ‘Ik wiel dat’ i.p.v. ‘Ik wil dat.
Spreekstrategieën
• Oriënteren op het spreekdoel; nadenken, ‘Wat wil je met de presentatie bereiken?’
• Oriënteren op het onderwerp & eigen kennis; ‘Wat ga je wel/niet vertellen, welke
ervaring’
• Oriënteren op het soort spreektaal; Monoloog presenteren of interactie met publiek?
• Oriënteren op het publiek; Formeel of informeel?
• Reflecteren op de spreektaal; Je afvragen of alles duidelijk is/doel bereikt is.
à * Monitoren van de spreektaal; duidelijker zijn door bijv. kort samenvatten.
• Evalueren van de spreektaal; wat kun je de volgende keer anders doen.
Luisterstrategieën
1) Globaal luisteren: verhaal globaal begrijpen (niet alle details)
2) Intensief luisteren: à stap verder, details weten (iets te weten willen komen)
3) Kritisch luisteren: à nog een staf verder, tijdens luisteren mening vormen
4) Gericht luisteren: willen weten wie er wint, hoe is niet belangrijk (1 ding weten)
of een recept (een bepaalde handeling uitvoeren)
Nederlands
PABO
SAMENVATTING
, Mondelingen taalvaardigheid
Niveaus taal (heel belangrijk voor de toets!)
• Fonologisch: vormen van spraakklanten, uitspraak (woordaccent & intonatie)
Vb. maan-man, ‘nestje’ spreek je uit als ‘nesje’, bike = baik
• Morfologisch: hoe het woord is opgebouwd
Vb. ‘Ik ben gevald’ (gevallen)
• Syntactisch: Volgorde van woorden in een zin, opbouw zin
Vb. ‘Waar bal?’ (Waar is de bal?)
• Pragmatisch: Regels taalgebruik, communicatie
Vb. ‘Geef hier jij!!!’ (Mag ik dat terug?)
• Orthografisch: Spelling
Vb. Moed of moet
2 Perioden taalverwervingsproces
1) Prelinguale periode; 0 – 1 jaar
2) Linguale periode; 1 – 9 jaar
- Vroeglinguale fase; 1 – 2,5 jaar (één of twee/meer woordzinnen)
- Differentiatie fase; 2,5 – 5 jaar (tijdsbesef, ww, lidwoorden etc.)
à Overgeneralisatie: eigen taalregels (‘Melluk is afgewalmd’ of
loopte, gingden, meegebrent)
- Voltooiings fase; 5 – 9 jaar
Simultane tweetaligheid = 2 talen (bijv. Turks en Nederlands) tegelijk. (Voor hun 3e jaar mee
beginnen, ook op PSZ/kinderdagopvang)
Successieve tweetaligheid = 2e taal aanleren nadat 1e taal geleerd is (na 3e jaar)
à Inteferentiefouten= 2e taal wordt beïnvloedt door 1e taal
Vb. turken zeggen ‘Ik wiel dat’ i.p.v. ‘Ik wil dat.
Spreekstrategieën
• Oriënteren op het spreekdoel; nadenken, ‘Wat wil je met de presentatie bereiken?’
• Oriënteren op het onderwerp & eigen kennis; ‘Wat ga je wel/niet vertellen, welke
ervaring’
• Oriënteren op het soort spreektaal; Monoloog presenteren of interactie met publiek?
• Oriënteren op het publiek; Formeel of informeel?
• Reflecteren op de spreektaal; Je afvragen of alles duidelijk is/doel bereikt is.
à * Monitoren van de spreektaal; duidelijker zijn door bijv. kort samenvatten.
• Evalueren van de spreektaal; wat kun je de volgende keer anders doen.
Luisterstrategieën
1) Globaal luisteren: verhaal globaal begrijpen (niet alle details)
2) Intensief luisteren: à stap verder, details weten (iets te weten willen komen)
3) Kritisch luisteren: à nog een staf verder, tijdens luisteren mening vormen
4) Gericht luisteren: willen weten wie er wint, hoe is niet belangrijk (1 ding weten)
of een recept (een bepaalde handeling uitvoeren)
