AF - Recht voor ondernemers 2021-2022
DEEL 0 – Inleiding
1. Situering economisch recht
2. Onderscheid recht-ethiek-moraal
3. Ondernemingsrecht: belangrijke keerpunten doorheen de tijd
DEEL 1 – fundamentele elementen van het economisch recht
1. Bronnen economisch recht
1.1.Wetgeving
1.2.Rechtspraak
1.3.Gewoonte
1.4.Rechtsleer
2. De ondernemingsrechtbank
2.1.Samenstelling
2.2.Bevoegdheden
2.3.Procedures
3. Bewijs in ondernemingszaken
3.1.Algemene regels
3.2.Bijzondere bewijsstukken
DEEL 2 – ondernemingsrecht
1. Vrijheid van ondernemen en algemene verplichtingen van ondernemingen
1.1.De onderneming
1.2.Vrije en intellectuele beroepen
1.3.Statuut van de ondernemer
2. De handelszaak
2.1.Verkoop van een handelszaak
2.2.Inpandgeving handelszaak
3. Overeenkomst met handelstussenpersoon
3.1.Inleiding
3.2.Overeenkomst handelsagentuur
3.3.Commissieovereenkomst
3.4.Concessieovereenkomst
3.5.Franchiseovereenkomst
3.6.Makelaarsovereenkomst
4. Niet kennen
5. Niet kennen
6. Vennootschapsrecht
6.1.Inleiding
6.2.Definitie en soorten
6.3.Vermogen van de vennootschap & techniek rechtspersoonlijkheid
6.4.Algemene regels die gelden voor alle vennootschappen
6.5.Jaarrekening – controle – inzagerecht vennoten
6.6.Maatschap – VOF – COMMV
1
,AF - Recht voor ondernemers 2021-2022
6.7.BV
6.8.CV
6.9.NV
6.10. VZW
7. Ondernemingen in moeilijkheden: de insolventiewetgeving
7.1.Inleiding
7.2.Opsporen ondernemingen in moeilijkheden
7.3.Voorlopige maatregelen
7.4.Ondernemingsbemiddelaar en minnelijk akkoord
7.5.Gerechtelijke reorganisatie
7.6.Faillissement
DEEL 3 – marktrecht
1. Marktpraktijken en consumentenbescherming
1.1.Inleiding
1.2.Toepassingsgebied
1.3.Informatie van de markt
1.4.Overeenkomsten met consument (lezen)
1.5.Verboden praktijken
1.6.Vordering tot staking
2. Wet betreffende bescherming van consumenten bij verkoop van
consumptiegoederen
2.1.Toepassingsgebied
2.2.Conformiteit consumptiegoederen
2.3.Termijnen wettelijke garantie
2.4.Rechten van de consument
2.5.Commerciële garantie
2.6.Vordering tot staking
2
,AF - Recht voor ondernemers 2021-2022
DEEL 0 – Inleiding
1. Situering van het economisch recht
= vroegere handelsrecht waarin de woorden handel en handelaar
wegvallen
WER
o = Wetboek economisch recht
o Sinds 2013: geheel van economische wetgeving incl. EU-
wetgeving opbouwen
2. Onderscheid Recht – ethiek – moraal
Recht
o geheel van gedragsregels in de maatschappij om de orde te
handhaven
o Objectief
o Afdwingbaar
Ethiek
o Kritisch nadenken over van (moreel) goed is om te doen
o Subjectief
o 3 belangrijke stappen
1: doel stellen
2: doel behalen middelen gebruiken
3: middelen die zo min mogelijk schade aanrichten
Moraal
o Waarden en normen gewoonten
o Recht is weerspiegeling van moraal
Vroeger overspel strafrecht vandaag niet meer het geval
Alimentatie vandaag in strafrecht niet-naleven verstoort
maatschappij
o Opsplitsing
Individuele moraal
Eigen geweten onderscheid goed of kwaad
Evolueert door opvoeding, opgroeien en ervaringen
Moraal van volk of land
Cultuur
3. Ondernemingsrecht doorheen de tijd: belangrijke keerpunten
1789 Franse revolutie
Einde oude maatschappij: weg kostensysteem
Liberté, égalité & fraternité: solidariteitsgevoel ontstaat
1800 Napoleon
1804 Code civiel
2 basisprincipes
o Eigendomsrecht: werd uitgebreid voor iedereen
o Contractrecht: elke burger kreeg contractuele
3
,AF - Recht voor ondernemers 2021-2022
vrijheden
Basis voor onze wetgeving
Voordelen
o Eigendoms- en contractrecht
Nadelen
o Situatie ‘arbeiders’ (toen nog niet zo benoemd)
o Vrouw buiten beschouwing (pas stemrecht in 1948)
1807 Wetboek van de koophandel
1830 BE onafhankelijk
1850 Industriële revolutie start in EU-landen
Beroep arbeider ontstaat werden uitgebuit
1900 Sociaal recht & vakbonden ontstaan: arbeiders beschermen
1900- WOI & WOII economisch dieptepunt
1950
1960 Golden sixties economisch hoogtepunt
1986 Eerste kernramp
Wake-up call
1990 eerste milieuwetgeving MER (milieu effecten
rapport)
Nadien volgden ook VLAREM 1, 2 & 3
2002 Invoering € uniform betalingssysteem: economie gaat er op
vooruit
2007 Smartphone
2008 Bankencrisis
4
,AF - Recht voor ondernemers 2021-2022
DEEL 1 – fundamentele elementen van economisch
recht
1. Bronnen van het economisch recht
4 klassieke rechtsbronnen:
Wetgeving
Rechtspraak
Gewoonte
Rechtsleer
1.1. Wetgeving
Nationale wetgeving: federale wetten
o Economische wetgeving
o Vennootschapswetgeving
o Burgerlijk recht
o Regionale wetgeving
Decreten (gelijkgesteld aan wetten)
Besluiten
Ordonnanties (Brussels hoofdstedelijk gewest)
Internationaal recht
o Europees recht
Richtlijnen = landen verplicht opnemen in eigen
wetgeving
Verordeningen = rechtstreeks van toepassing in
lidstaten
Besluiten = specifiek van toepassing op bepaalde
lidstaten
o EU 5 instellingen
Europees parlement
De raad (van de Europese Unie)
De Europese commissie
Hof van justitie van Europese unie
In Luxemburg
Burger kan aanspraak maken als hij vindt dat
zijn land minder rechten geeft dan afgesproken
in EVRM
Rekenkamer
1.2. Rechtspraak
= alle beslissingen uitgesproken door diverse rechtscolleges
Juridisch niet bindend, maar belangrijke rechtsbron
Uitspraken andere rechters kunnen andere rechters helpen bij
uitspraak over zaak
1.3. Gewoonte
5
, AF - Recht voor ondernemers 2021-2022
= rechtsregels gebaseerd op
Welbepaalde en herhaalde handelswijzen
Algemeen als verbindend worden aanvaard
1.4. Rechtsleer
= geheel studies geschreven door rechtsgeleerden
Niet bindend
Kan onbedoeld wel invloed uitoefenen
2. De ondernemingsrechtbank
2.1. Samenstelling
1 beroepsmagistraat = rechter volgens beroep
2 lekenrechters = mensen uit bedrijfsleven
o = paritaire samenstelling: voordeel lekenrechters voeling
bedrijfsleven
Griffier
Optioneel: magistraat openbaar ministerie
2.2. Bevoegdheden
Alle geschillen tussen ondernemingen
Niet-ondernemingen die vorderingen instellen tegen
ondernemingen
Geschillen tussen vennoten
Geschillen bij faillissement
2.3. Procedures
3 kernmomenten
Dagvaarding
o Eiser brengt de verweerder voor bevoegde rechtbank
Openbare terechtzitting
o Partijen bepleiten hun zaak
Vonnis
o Rechter oordeelt
6
DEEL 0 – Inleiding
1. Situering economisch recht
2. Onderscheid recht-ethiek-moraal
3. Ondernemingsrecht: belangrijke keerpunten doorheen de tijd
DEEL 1 – fundamentele elementen van het economisch recht
1. Bronnen economisch recht
1.1.Wetgeving
1.2.Rechtspraak
1.3.Gewoonte
1.4.Rechtsleer
2. De ondernemingsrechtbank
2.1.Samenstelling
2.2.Bevoegdheden
2.3.Procedures
3. Bewijs in ondernemingszaken
3.1.Algemene regels
3.2.Bijzondere bewijsstukken
DEEL 2 – ondernemingsrecht
1. Vrijheid van ondernemen en algemene verplichtingen van ondernemingen
1.1.De onderneming
1.2.Vrije en intellectuele beroepen
1.3.Statuut van de ondernemer
2. De handelszaak
2.1.Verkoop van een handelszaak
2.2.Inpandgeving handelszaak
3. Overeenkomst met handelstussenpersoon
3.1.Inleiding
3.2.Overeenkomst handelsagentuur
3.3.Commissieovereenkomst
3.4.Concessieovereenkomst
3.5.Franchiseovereenkomst
3.6.Makelaarsovereenkomst
4. Niet kennen
5. Niet kennen
6. Vennootschapsrecht
6.1.Inleiding
6.2.Definitie en soorten
6.3.Vermogen van de vennootschap & techniek rechtspersoonlijkheid
6.4.Algemene regels die gelden voor alle vennootschappen
6.5.Jaarrekening – controle – inzagerecht vennoten
6.6.Maatschap – VOF – COMMV
1
,AF - Recht voor ondernemers 2021-2022
6.7.BV
6.8.CV
6.9.NV
6.10. VZW
7. Ondernemingen in moeilijkheden: de insolventiewetgeving
7.1.Inleiding
7.2.Opsporen ondernemingen in moeilijkheden
7.3.Voorlopige maatregelen
7.4.Ondernemingsbemiddelaar en minnelijk akkoord
7.5.Gerechtelijke reorganisatie
7.6.Faillissement
DEEL 3 – marktrecht
1. Marktpraktijken en consumentenbescherming
1.1.Inleiding
1.2.Toepassingsgebied
1.3.Informatie van de markt
1.4.Overeenkomsten met consument (lezen)
1.5.Verboden praktijken
1.6.Vordering tot staking
2. Wet betreffende bescherming van consumenten bij verkoop van
consumptiegoederen
2.1.Toepassingsgebied
2.2.Conformiteit consumptiegoederen
2.3.Termijnen wettelijke garantie
2.4.Rechten van de consument
2.5.Commerciële garantie
2.6.Vordering tot staking
2
,AF - Recht voor ondernemers 2021-2022
DEEL 0 – Inleiding
1. Situering van het economisch recht
= vroegere handelsrecht waarin de woorden handel en handelaar
wegvallen
WER
o = Wetboek economisch recht
o Sinds 2013: geheel van economische wetgeving incl. EU-
wetgeving opbouwen
2. Onderscheid Recht – ethiek – moraal
Recht
o geheel van gedragsregels in de maatschappij om de orde te
handhaven
o Objectief
o Afdwingbaar
Ethiek
o Kritisch nadenken over van (moreel) goed is om te doen
o Subjectief
o 3 belangrijke stappen
1: doel stellen
2: doel behalen middelen gebruiken
3: middelen die zo min mogelijk schade aanrichten
Moraal
o Waarden en normen gewoonten
o Recht is weerspiegeling van moraal
Vroeger overspel strafrecht vandaag niet meer het geval
Alimentatie vandaag in strafrecht niet-naleven verstoort
maatschappij
o Opsplitsing
Individuele moraal
Eigen geweten onderscheid goed of kwaad
Evolueert door opvoeding, opgroeien en ervaringen
Moraal van volk of land
Cultuur
3. Ondernemingsrecht doorheen de tijd: belangrijke keerpunten
1789 Franse revolutie
Einde oude maatschappij: weg kostensysteem
Liberté, égalité & fraternité: solidariteitsgevoel ontstaat
1800 Napoleon
1804 Code civiel
2 basisprincipes
o Eigendomsrecht: werd uitgebreid voor iedereen
o Contractrecht: elke burger kreeg contractuele
3
,AF - Recht voor ondernemers 2021-2022
vrijheden
Basis voor onze wetgeving
Voordelen
o Eigendoms- en contractrecht
Nadelen
o Situatie ‘arbeiders’ (toen nog niet zo benoemd)
o Vrouw buiten beschouwing (pas stemrecht in 1948)
1807 Wetboek van de koophandel
1830 BE onafhankelijk
1850 Industriële revolutie start in EU-landen
Beroep arbeider ontstaat werden uitgebuit
1900 Sociaal recht & vakbonden ontstaan: arbeiders beschermen
1900- WOI & WOII economisch dieptepunt
1950
1960 Golden sixties economisch hoogtepunt
1986 Eerste kernramp
Wake-up call
1990 eerste milieuwetgeving MER (milieu effecten
rapport)
Nadien volgden ook VLAREM 1, 2 & 3
2002 Invoering € uniform betalingssysteem: economie gaat er op
vooruit
2007 Smartphone
2008 Bankencrisis
4
,AF - Recht voor ondernemers 2021-2022
DEEL 1 – fundamentele elementen van economisch
recht
1. Bronnen van het economisch recht
4 klassieke rechtsbronnen:
Wetgeving
Rechtspraak
Gewoonte
Rechtsleer
1.1. Wetgeving
Nationale wetgeving: federale wetten
o Economische wetgeving
o Vennootschapswetgeving
o Burgerlijk recht
o Regionale wetgeving
Decreten (gelijkgesteld aan wetten)
Besluiten
Ordonnanties (Brussels hoofdstedelijk gewest)
Internationaal recht
o Europees recht
Richtlijnen = landen verplicht opnemen in eigen
wetgeving
Verordeningen = rechtstreeks van toepassing in
lidstaten
Besluiten = specifiek van toepassing op bepaalde
lidstaten
o EU 5 instellingen
Europees parlement
De raad (van de Europese Unie)
De Europese commissie
Hof van justitie van Europese unie
In Luxemburg
Burger kan aanspraak maken als hij vindt dat
zijn land minder rechten geeft dan afgesproken
in EVRM
Rekenkamer
1.2. Rechtspraak
= alle beslissingen uitgesproken door diverse rechtscolleges
Juridisch niet bindend, maar belangrijke rechtsbron
Uitspraken andere rechters kunnen andere rechters helpen bij
uitspraak over zaak
1.3. Gewoonte
5
, AF - Recht voor ondernemers 2021-2022
= rechtsregels gebaseerd op
Welbepaalde en herhaalde handelswijzen
Algemeen als verbindend worden aanvaard
1.4. Rechtsleer
= geheel studies geschreven door rechtsgeleerden
Niet bindend
Kan onbedoeld wel invloed uitoefenen
2. De ondernemingsrechtbank
2.1. Samenstelling
1 beroepsmagistraat = rechter volgens beroep
2 lekenrechters = mensen uit bedrijfsleven
o = paritaire samenstelling: voordeel lekenrechters voeling
bedrijfsleven
Griffier
Optioneel: magistraat openbaar ministerie
2.2. Bevoegdheden
Alle geschillen tussen ondernemingen
Niet-ondernemingen die vorderingen instellen tegen
ondernemingen
Geschillen tussen vennoten
Geschillen bij faillissement
2.3. Procedures
3 kernmomenten
Dagvaarding
o Eiser brengt de verweerder voor bevoegde rechtbank
Openbare terechtzitting
o Partijen bepleiten hun zaak
Vonnis
o Rechter oordeelt
6
