Samenvatting Water in China HF8 vmbo-kgt 4

Hoofdstuk 8 water in China



Rivieren in de waterkringloop

Rivieren stromen van hoog naar laag. De grens van twee stroomgebieden heet ook wel
waterscheiding want, aan de ene kant ervan stroomt het water naar de ene rivier, aan de andere
kant naar de andere rivier.

Rivieren spelen een belangrijke rol in de waterkringloop. Daarbij verdampt water uit de oceanen, uit
meren, uit planten en van het aardoppervlak door energie van de zon.

Bij verdamping wordt vloeibaar water gasvormige waterdamp. Als waterdamp afkoelt, ontstaat weer
vloeibaar water. Dat heet condenseren. De waterdruppels die ontstaan, zie je als mist of wolken. Als
de waterdruppels groter worden, vallen ze naar beneden en gaat het regenen. Als de lucht koud is
kan het ook gaan sneeuwen of hagelen. De wind kan wolken ver landinwaarts verplaatsen. De
neerslag valt dan op het land.

Een groot deel van het regenwater zakt in de bodem. Dat heet infiltratie. De bovenkant van dat
water heet het grondwaterpeil. Grondwater staat niet stil. Ondergronds stroomt het water heel
langzaam naar rivieren of de zee. Dat kan honderden of zelfs duizenden jaren duren.

Sneeuw wordt jaren opgestapeld in erg koude gebieden. Zo ontstaan in berggebieden gletsjers.
Gletsjers bewegen heel langzaam de berg af. Het smeltwater stroomt naar de rivier.

Als een aardoppervlak hard en ondoordringbaar is, kan regenwater over het landoppervlak
afstromen naar rivieren. De rivieren voeren het water dan verder af naar zee.

Soorten rivieren

er zijn kleine en grote rivieren. Een beek is
een kleine rivier. Rivieren beginnen allemaal
als een beek. Als een kleine rivier in een
grotere uitkomt, is de kleinste rivier een
zijrivier.

Het eerste stuk van de rivier(vanaf de bron)
noem je de bovenloop. Voor de meeste
rivieren ligt de benedenloop in het laagland,
dicht bij zee, maar sommige rivieren komen
niet in de zee.

Je kunt rivieren indelen maar hoe de rivier
aan zijn water komt. Een rivier die alleen
regenwater afvoert, is een regenrivier. Een
rivier die vooral smeltwater van een gletsjer afvoer, is een gletsjerrivier. Als een gletsjerrivier
zijrivieren heeft met veel regenwater, is het een gemengde rivier.

De hoeveelheid water die een bepaald punt langs de rivier passeert, heet het debiet. Dat wordt
uitgedrukt in m3 per seconde. Het debiet hangt af van de grootte van de rivier en de
stroomsnelheid. Het debiet of de waterafvoer van een rivier is niet altijd gelijk. In de winter valt de
neerslag in de bergen als sneeuw en blijft daar liggen. Er komt dan geen water in de rivier. Het
debiet is dan klein of zelfs nul. In het voorjaar en in de zomer smelt sneeuw en regent het.

, In de maand dat een rivier het meeste water afvoert, zorgen regen-en smeltwater samen voor een
piekafvoer: extreem hoge waterafvoer in de rivier. De schommelingen in de waterafvoer noem je
het regiem van een rivier. Het regiem van een gletsjerrivier is dus wisselend. Het regiem van een
regenrivier met een stroomgebied waar het gedurende het hele jaar regelmatig regent, is
gelijkmatiger.




Begrippen:

stroomgebied: het gebied dat afwatert op een bepaalde rivier en zijn zijrivieren.

Waterscheiding: de grens tussen twee stroomgebieden.

Infiltratie: Het wegzakken van regenwater in de grond.

Grondwaterpeil: bovenkant van het grondwater.

Smeltwater: gesmolten ijs, sneeuw of hagel.

Regenwater: water dat bij regen uit de lucht valt.

Bovenloop: Het eerste stuk van een rivier in de bergen, vaak met een hoge stroomsnelheid.

Middenloop: Het middelste deel van een rivier.

Benedenloop: Het laatste stuk van een rivier dichtbij zee.

Regenrivier: rivier die alleen regenwater afvoert.

Gletsjerrivier: Rivier die alleen smeltwater van gletsjers afvoert.

Gemengde rivier: Rivier die regenwater en smeltwater van gletsjers afvoert.

Debiet: de hoeveelheid water die op een bepaald punt door een rivier stroomt in kubieke meter per
seconde.

Piekafvoer: Hoogste waterafvoer in een rivier.

Regiem: schommeling in de waterafvoer van een rivier ( in de loop van een jaar).