Hoofdstuk 2: voor vrijheid en
volk
4. De moeizame doorbraak van liberalisme en
nationalisme
doorbraak idealen verlichting:
- 13 Amerikaanse kolonies (1776)
- Frankrijk (1789)
- Rest Europa verlangen naar
> liberalisme (vrijheid, gelijkheid en soevereiniteit)
> nationalisme (eigen natiestaat)
> congres van Wenen = dam tegen verlichtingsidealen werkt niet
ongenoegen over restauratiepolitiek:
- eerst periferie en Balkan
- 1830 & 1848 Europa
- na 1848 doorbraak nationalisme (volkeren eisen autonomie) en
liberalisme (evolutie naar rechtstaat)
- WOI: doorbraak nationale rechtstaten
4.1 de dekolonisatie van Latijns-Amerika: de eerste
overwinning van liberalisme en nationalisme op de
restauratiepolitiek van het congres van Wenen
Begin 19e eeuw Spanje en Portugal steeds minder koloniaal rijk
standenmaatschappij in kolonies:
- peninsulares: ambtenaren en officieren uit het moederland leidende
functie
- creolen: blanke landeigenaars en kooplui geboren in kolonies eisten
meer vrijheid en autonomie
Napoleon 1808 greep macht in Spanje en Portugal
verbinding S & P en hun kolonies verbroken
creoolse (bv. Simon Bolivar) leiders komen in opstand komen en
onafhankelijkheid uit roepen
, MAAR
grote alliantie doet niet veel door…
- interne tegenstelling: landen hadden andere belangen
> VK: willen dat kolonies onafhankelijk worden geen protectionisme
meer = makkelijkere handel met vrije kolonies
> Spanje en Portugal: protectionisme (= eigen markten
beschermen door ze niet bereikbaar te maken voor anderen)
- Monroeleer (VS) Europeanen mogen niet koloniseren in Amerika
> theorie: de Amerikaanse volken beschermen/een eigen rechtstaat
geven
MAAR
> praktijk: creëert 2 werelden inkomsten kolonies VS ipv S en P
neokolonisatie: nieuwe vorm kolonisatie, politiek onafhankelijk
maar economisch afhankelijk
zie cartoon: Monroeleer beschermde Amerika van WWII isolationisme: zich
afschermen van de rest van de wereld
! behalve wanneer Amerika de oorlog aan Duitsland verklaarde
door uitbreiding van VSA
1830 Indian Removal Act = totale vernietiging inheemse culturen/first nations
4.2 De Griekse onafhankelijkheidsstrijd
Moldavië
Balkan
volk
4. De moeizame doorbraak van liberalisme en
nationalisme
doorbraak idealen verlichting:
- 13 Amerikaanse kolonies (1776)
- Frankrijk (1789)
- Rest Europa verlangen naar
> liberalisme (vrijheid, gelijkheid en soevereiniteit)
> nationalisme (eigen natiestaat)
> congres van Wenen = dam tegen verlichtingsidealen werkt niet
ongenoegen over restauratiepolitiek:
- eerst periferie en Balkan
- 1830 & 1848 Europa
- na 1848 doorbraak nationalisme (volkeren eisen autonomie) en
liberalisme (evolutie naar rechtstaat)
- WOI: doorbraak nationale rechtstaten
4.1 de dekolonisatie van Latijns-Amerika: de eerste
overwinning van liberalisme en nationalisme op de
restauratiepolitiek van het congres van Wenen
Begin 19e eeuw Spanje en Portugal steeds minder koloniaal rijk
standenmaatschappij in kolonies:
- peninsulares: ambtenaren en officieren uit het moederland leidende
functie
- creolen: blanke landeigenaars en kooplui geboren in kolonies eisten
meer vrijheid en autonomie
Napoleon 1808 greep macht in Spanje en Portugal
verbinding S & P en hun kolonies verbroken
creoolse (bv. Simon Bolivar) leiders komen in opstand komen en
onafhankelijkheid uit roepen
, MAAR
grote alliantie doet niet veel door…
- interne tegenstelling: landen hadden andere belangen
> VK: willen dat kolonies onafhankelijk worden geen protectionisme
meer = makkelijkere handel met vrije kolonies
> Spanje en Portugal: protectionisme (= eigen markten
beschermen door ze niet bereikbaar te maken voor anderen)
- Monroeleer (VS) Europeanen mogen niet koloniseren in Amerika
> theorie: de Amerikaanse volken beschermen/een eigen rechtstaat
geven
MAAR
> praktijk: creëert 2 werelden inkomsten kolonies VS ipv S en P
neokolonisatie: nieuwe vorm kolonisatie, politiek onafhankelijk
maar economisch afhankelijk
zie cartoon: Monroeleer beschermde Amerika van WWII isolationisme: zich
afschermen van de rest van de wereld
! behalve wanneer Amerika de oorlog aan Duitsland verklaarde
door uitbreiding van VSA
1830 Indian Removal Act = totale vernietiging inheemse culturen/first nations
4.2 De Griekse onafhankelijkheidsstrijd
Moldavië
Balkan
