Hoofdstuk 4; Depressieve stoornissen
1. Algemeen
Affecten = de uitingen van de positieve of negatieve waardering van de mens voor een
wereld waarin hij zijn behoeften al dan niet kan bevredigen.
Het begrip ‘affect’ is een verzamelterm voor drie affectieve reacties:
- Gevoel
o Affect dat uit een concrete ervaring resulteert
o Bv: denken wat een fijne groep student, dit blij gevoel resulteert vanuit een
concrete ervaring.
- Emotie
o Een gevoel kan zo intens zijn dat het ons een beetje kan ontredderen.
- Stemming
o Affectieve toestand die van langere duur is en als achtergrond voor je
gevoelens fundeert.
• Depressie als symptoom en syndroom
o Symptoom
§ Het gaat hier om dat gevoelsleven
o Syndroom
§ Zoals het in de DSM-5 beschreven staat: betreft een verzameling van
verschillende symptomen.
• Reactieve en endogene depressies
o Seligman: depressie is de verkoudheid van de psychopathologie
o Reactieve depressie
§ 75% vd depressies valt hieronder, het wordt gezien als een reactie op
gebeurtenissen van buitenaf. Persoon kan duidelijk aangeven waarom
hij of zij zo depressief geworden is. Hij kan duidelijk link leggen met de
gebeurtenissen.
o Endogene depressie
§ Zijn vaak biologisch en worden lichamelijk veroorzaakt door een
stoornis bijvoorbeeld in de hormonenhuishouding of door andere
oorzaken. Hier ziet de persoon geen relatie tot gebeurtenissen van
buiten af. Dit is een vervelende depressie want het overvalt je, je voelt
dit niet aankomen.
, 2. Ontregelende stemmingsstoornis
2.1 Kenmerken van de ontregelende stemmingsstoornis (DSM-5)
A. De stoornis wordt gekenmerkt door ernstige, terugkerende, driftmatige
uitbarstingen, verbaal (verbale razernij) en/of gedragsmatig (fysieke agressie op
mensen of goederen), die op geen enkele manier in verhouding staan met de
intensiteit of de duur van de situatie.
B. De driftmatige uitbarstingen zijn in strijd met het ontwikkelingsniveau.
C. De driftmatige uitbarstingen treden gemiddeld drie of meer keer per week op.
D. De stemming tussen de driftmatige uitbarstingen is bijna elke dag, het grootste
deel van de dag, voortdurend prikkelbaar of boos en is waarneembaar door
anderen (bv. ouders, leerkrachten, collega’s).
E. Criteria A-D zijn gedurende 12 maanden of meer aanwezig. Gedurende die tijd
heeft de persoon niet 3 of meer opeenvolgende maanden gehad zonder de
symptomen van criteria A-D.
F. Criteria A en D zijn in ten minste twee situaties (thuis, op school/op het werk of
bij peers aanwezig en moeten ernstig zijn in ten minste één setting.
G. De diagnose mag niet voor de eerste keer worden gesteld voor de leeftijd van 6
of na de leeftijd van 18 jaar.
H. De criteria A tot en met E verschijnen voor het eerst voor de leeftijd van 10 jaar.
I. Niet ten gevolge van een andere stoornis.
3. Depressieve stoornis
3.1 Kenmerken van de depressieve stoornis volgens DSM-5
Vijf of meer van de volgende symptomen zijn aanwezig gedurende dezelfde periode
van twee weken en geven een verandering te zien in het vroegere functioneren;
tenminste één is zowel de depressieve stemming of het verlies van interesse of
plezier.
1. Een depressieve stemming gedurende het grootste deel van de dag, bijna elke
dag, zoals blijkt uit de zelfrapportage (voelt zich triest, leeg hopeloos) of uit de
observatie van anderen;
2. Een duidelijk verminderde interesse of duidelijk verminderd plezier in alle of bijna
alle activiteiten gedurende het grootste deel van de dag, bijna elke dag (zoals
aangegeven door ofwel de zelfrapportage of de observatie door anderen).
3. Significant gewichtsverlies terwijl de persoon niet dieet, of gewichtstoename (een
verandering van meer dan 5 % van het lichaamsgewicht in een maand), of een
toename of afname van de eetlust bijna elke dag.
§ Comborbiditeit van eetstoornis en depressieve stoornis erg groot.
4. Insomnia of hypersomnia bijna elke dag
§ Insomnia = te weinig slaap
§ Hypersomnia = te veel slaap
§ Vaak het 1ste kenmerk dat optreedt voor je een depressie krijgt.
1. Algemeen
Affecten = de uitingen van de positieve of negatieve waardering van de mens voor een
wereld waarin hij zijn behoeften al dan niet kan bevredigen.
Het begrip ‘affect’ is een verzamelterm voor drie affectieve reacties:
- Gevoel
o Affect dat uit een concrete ervaring resulteert
o Bv: denken wat een fijne groep student, dit blij gevoel resulteert vanuit een
concrete ervaring.
- Emotie
o Een gevoel kan zo intens zijn dat het ons een beetje kan ontredderen.
- Stemming
o Affectieve toestand die van langere duur is en als achtergrond voor je
gevoelens fundeert.
• Depressie als symptoom en syndroom
o Symptoom
§ Het gaat hier om dat gevoelsleven
o Syndroom
§ Zoals het in de DSM-5 beschreven staat: betreft een verzameling van
verschillende symptomen.
• Reactieve en endogene depressies
o Seligman: depressie is de verkoudheid van de psychopathologie
o Reactieve depressie
§ 75% vd depressies valt hieronder, het wordt gezien als een reactie op
gebeurtenissen van buitenaf. Persoon kan duidelijk aangeven waarom
hij of zij zo depressief geworden is. Hij kan duidelijk link leggen met de
gebeurtenissen.
o Endogene depressie
§ Zijn vaak biologisch en worden lichamelijk veroorzaakt door een
stoornis bijvoorbeeld in de hormonenhuishouding of door andere
oorzaken. Hier ziet de persoon geen relatie tot gebeurtenissen van
buiten af. Dit is een vervelende depressie want het overvalt je, je voelt
dit niet aankomen.
, 2. Ontregelende stemmingsstoornis
2.1 Kenmerken van de ontregelende stemmingsstoornis (DSM-5)
A. De stoornis wordt gekenmerkt door ernstige, terugkerende, driftmatige
uitbarstingen, verbaal (verbale razernij) en/of gedragsmatig (fysieke agressie op
mensen of goederen), die op geen enkele manier in verhouding staan met de
intensiteit of de duur van de situatie.
B. De driftmatige uitbarstingen zijn in strijd met het ontwikkelingsniveau.
C. De driftmatige uitbarstingen treden gemiddeld drie of meer keer per week op.
D. De stemming tussen de driftmatige uitbarstingen is bijna elke dag, het grootste
deel van de dag, voortdurend prikkelbaar of boos en is waarneembaar door
anderen (bv. ouders, leerkrachten, collega’s).
E. Criteria A-D zijn gedurende 12 maanden of meer aanwezig. Gedurende die tijd
heeft de persoon niet 3 of meer opeenvolgende maanden gehad zonder de
symptomen van criteria A-D.
F. Criteria A en D zijn in ten minste twee situaties (thuis, op school/op het werk of
bij peers aanwezig en moeten ernstig zijn in ten minste één setting.
G. De diagnose mag niet voor de eerste keer worden gesteld voor de leeftijd van 6
of na de leeftijd van 18 jaar.
H. De criteria A tot en met E verschijnen voor het eerst voor de leeftijd van 10 jaar.
I. Niet ten gevolge van een andere stoornis.
3. Depressieve stoornis
3.1 Kenmerken van de depressieve stoornis volgens DSM-5
Vijf of meer van de volgende symptomen zijn aanwezig gedurende dezelfde periode
van twee weken en geven een verandering te zien in het vroegere functioneren;
tenminste één is zowel de depressieve stemming of het verlies van interesse of
plezier.
1. Een depressieve stemming gedurende het grootste deel van de dag, bijna elke
dag, zoals blijkt uit de zelfrapportage (voelt zich triest, leeg hopeloos) of uit de
observatie van anderen;
2. Een duidelijk verminderde interesse of duidelijk verminderd plezier in alle of bijna
alle activiteiten gedurende het grootste deel van de dag, bijna elke dag (zoals
aangegeven door ofwel de zelfrapportage of de observatie door anderen).
3. Significant gewichtsverlies terwijl de persoon niet dieet, of gewichtstoename (een
verandering van meer dan 5 % van het lichaamsgewicht in een maand), of een
toename of afname van de eetlust bijna elke dag.
§ Comborbiditeit van eetstoornis en depressieve stoornis erg groot.
4. Insomnia of hypersomnia bijna elke dag
§ Insomnia = te weinig slaap
§ Hypersomnia = te veel slaap
§ Vaak het 1ste kenmerk dat optreedt voor je een depressie krijgt.
