Samenvatting Godsdienst 2
Hoe begin je aan het uitwerken van godsdienstmomenten?
→ componentenschema (verbondenheid met zichzelf, de anderen, de cultuur en natuur en
gemeenschappen, basisvertrouwen, symboliek en geloofstaal, mogelijkheden en beperkingen, groeien in
gevoeligheid voor goed en kwaad) = 8 componenten
Wat zijn de componenten van levensbeschouwelijke en religieuze groei?
→ aan alle 3 de gebieden werken (belevingen, geloofsverhalen, klasrituelen. Je mag er maar aan 1
component werken (bv: verbondenheid met zichzelf). Godsdienstmoment mag 10 minuten duren (1ste),
20 minuten (3de)
Hoofdstuk 1 : Met de bijbel op verhaal komen
Inleidingen
De bijbel is een mengeling van alles, er zit een mythe in.
→ Bijbelverhalen vertellen twee scheppingsverhalen.
- Ze komen na elkaar
- Bevatten tegenstrijdigheden
→ (Adam en Eva, 2de scheppingsverhaal) (God schept 6
dagen en de 7de dag rust hij, 1ste scheppingsverhaal)
Waarom staan ze dan alle 2 in de bijbel na elkaar?
- Ze willen je een boodschap meegeven.
1) Een eeuwenoud boek
1.1) De bijbel… een boek met een verleden
1.2) Geloofservaringen krijgen en neerslag
- Mensen bewaren graag herinneringen aan dingen die ze meemaken.
Soms geraken deze ervaringen de kern van het leven, samenleving en geven daardoor zin aan het leven.
Die ervaringen verbond de mens met Jahweh, met God.
- Ze gaan van mondelinge naar schriftelijke traditie en van losse verhalen naar een verzameling in een
Bijbelboek.
1.2.1) De canon van de bijbel: de ‘kaft’ van de bijbel
Canon: zijn alle boeken in een bepaalde volgorde
- De rabbijnen stelden omstreeks 100 n.C. het heilige boek vast
- In het nieuwe testament 500 n.C. definitief vastgelegd.
1.2.2) De bijbel, een bibliotheek
- De bijbel is een verzameling van boeken
- De bijbel is ook een bibliotheek met verschillende boeken:
o Van verschillende auteurs
o Verschillende tijden
o Verschillende talen
o Verschillende bedoelingen
o Verschillende schrijfstijlen
o Verschillende mensen
1
, 1.2.3) Welke boeken vinden we terug in de Bijbel?
1.2.3.1)De joodse ‘bijbel’ of Tenach?
Het christendom is geworteld in het jodendom. → jezus was een jood.
De joodse bijbel krijgt de naam → Tenach
1.2.3.2) De christelijke bijbel
De christelijke bijbel is gebaseerd op de Tenach.
Er zijn 2 belangrijke verschillen tussen de Tenach en het Oude testament:
- Ze hebben een andere volgorde
o O.T:
▪ wet (of Thora)
▪ Historische boeken
▪ Dichterlijke boeken
▪ Profeten (Nebiim)
- O.T. Bevat meer boeken (de deuterocanonieke boeken)
Het nieuwe Testament bestaat uit:
- De vier evangeliën
- De handelingen van de apostelen
- De brieven
- De Apocalyps of openbaring
→ Logische opeenvolging in de christelijke bijbel:
→ Van het ontstaan van de aarde (Genesis), over
de geschiedenis van de mens tot en met het
einde van de wereld (Apocalyps)
1.3) Hoe zoeken we op in de bijbel
- Inhoudstafel
- Afkortingen bovenaan
- Tekstaanduidingen van hoofdstukken en verzen
- Soms: voetnoten of eindnoten
De bijbel wordt opgedeeld in twee grote delen:
- Het oude testament
- Het nieuwe testament
2
,Referenties naar Bijbelverhalen bestaat uit afkortingen:
- Het B-H-V-verhaal = Boek - Hoofdstuk - Vers
Hoe zoek je iets op in de bijbel:
→ Opzoeken in fysieke exemplaren van de Bijbel:
- Inhoudstafel
- Afkortingen bovenaan
- Tekstaanduidingen van hoofdstukken en verzen
- Soms: voetnoten of eindnoten
2) Een geloofsboek
2.1) Een complex boek
- Het is een gegroeid boek
→ 1 één keer geschreven
- Een veelheid aan tekst
- Een culturele kloof
- Een chronologische kloof
- Geschreven in verschillende talen
2.2) Een boek met een geloofsboodschap
Het is een neerschrijven van de ervaringen van mensen met God.
De bijbel is een:
- Venster naar het verleden
- Een spiegel voor het heden
- Een schilderij van de toekomst
🡺 Het is een voortdurende
wisselwerking tussen toen, nu en straks
2.3) Hoe komen we op het spoor van de boodschap?
2.3.1) Via de historische context
Bijbelverhalen mogen we niet letterlijk nemen maar WEL de boodschap achterhalen.
Bij de interpretatie van Bijbelverhalen houden we rekening met de historische context:
- Waarover het verhaal iets vertelt
- Waarin de auteur leefde
2.3.2) Via de bedoeling van de auteur
Ons de vraag stellen wat de auteur aan zijn lezers wou zeggen.
2.3.3) Via Bijbelse en buiten Bijbelse bronnen
Is een hulpmiddel bij het achterhalen van de historische context en de bedoeling van de auteur.
🡺 !!! Er is een onderscheid tussen de Bijbelse geschiedenis en de algemene geschiedenis!
3
, 2.4) Hoe lezen we de bijbel?
2.4.1) Met de bijbelbril!
Het belang van een diepgaande vraagstelling!
- Observatievragen
- Interpretatievragen
→ Vragen naar de
boodschap/inhoud
→ Interpretatievragen naar de
leefwereld van de kleuters
Rijk de kinderen een bijbelbril aan (dat is niet
gemakkelijk):
- Maak hen bewust van het feit dat de Bijbelverhalen een geloofsverhaal is. Je gaat op zoek naar de
achterliggende boodschap
- Maak hen bewust van het feit dat getallen, plaatsen en namen er niet altijd zomaar staan. Ze hebben vaak
een betekenis is het verhaal
- Leer kinderen zoeken naar wat het verhaal ons wil vertellen
- Maak kinderen duidelijk dat de verhalen veel later zijn geschreven dan dat ze gebeurden
- Maak kinderen duidelijk dat de schrijvers van de verhalen uit het Nieuwe testament vanuit het
verrijzenisgeloof dingen wilden verkondigen, en dat ze niet geïnteresseerd waren in het feit of dingen
werkelijk zo gebeurd waren
2.4.2) Rekening houdend met het literair genre van een tekst
De bijbel bevat een veelheid aan literair genre van een tekst.
- N.T (Nieuwe Testament):
o Roepingsverhalen
o Genezingsverhalen
o Dodenopwekkingen
o Natuurwonderen
o Parabels
o Geboorteverhalen
De wonderverhalen:
- Dodenopwekking
- Genezingsverhalen
- Dodenopwekking
2.4.3) Via leessleutels
Leessleutels
→ Woorden en zinnen uit de tekst die je op het spoor zetten om de
betekenis te achterhalen
- Getallen hebben vaak een bijzondere betekenis
- Er zijn vaak terugkerende motieven. Begrippen hebben vaak
een dubbele betekenis. Water is niet zomaar water, maar een teken van de dood, en soms een teken van
leven of reiniging
- De namen van de personen zeggen iets over wie die personen zijn of wat ze moeten doen
- Gelijkvormigheid van namen zet ons op weg om de betekenis van de Bijbelverhalen te achterhalen
- Historische leessleutels
4
Hoe begin je aan het uitwerken van godsdienstmomenten?
→ componentenschema (verbondenheid met zichzelf, de anderen, de cultuur en natuur en
gemeenschappen, basisvertrouwen, symboliek en geloofstaal, mogelijkheden en beperkingen, groeien in
gevoeligheid voor goed en kwaad) = 8 componenten
Wat zijn de componenten van levensbeschouwelijke en religieuze groei?
→ aan alle 3 de gebieden werken (belevingen, geloofsverhalen, klasrituelen. Je mag er maar aan 1
component werken (bv: verbondenheid met zichzelf). Godsdienstmoment mag 10 minuten duren (1ste),
20 minuten (3de)
Hoofdstuk 1 : Met de bijbel op verhaal komen
Inleidingen
De bijbel is een mengeling van alles, er zit een mythe in.
→ Bijbelverhalen vertellen twee scheppingsverhalen.
- Ze komen na elkaar
- Bevatten tegenstrijdigheden
→ (Adam en Eva, 2de scheppingsverhaal) (God schept 6
dagen en de 7de dag rust hij, 1ste scheppingsverhaal)
Waarom staan ze dan alle 2 in de bijbel na elkaar?
- Ze willen je een boodschap meegeven.
1) Een eeuwenoud boek
1.1) De bijbel… een boek met een verleden
1.2) Geloofservaringen krijgen en neerslag
- Mensen bewaren graag herinneringen aan dingen die ze meemaken.
Soms geraken deze ervaringen de kern van het leven, samenleving en geven daardoor zin aan het leven.
Die ervaringen verbond de mens met Jahweh, met God.
- Ze gaan van mondelinge naar schriftelijke traditie en van losse verhalen naar een verzameling in een
Bijbelboek.
1.2.1) De canon van de bijbel: de ‘kaft’ van de bijbel
Canon: zijn alle boeken in een bepaalde volgorde
- De rabbijnen stelden omstreeks 100 n.C. het heilige boek vast
- In het nieuwe testament 500 n.C. definitief vastgelegd.
1.2.2) De bijbel, een bibliotheek
- De bijbel is een verzameling van boeken
- De bijbel is ook een bibliotheek met verschillende boeken:
o Van verschillende auteurs
o Verschillende tijden
o Verschillende talen
o Verschillende bedoelingen
o Verschillende schrijfstijlen
o Verschillende mensen
1
, 1.2.3) Welke boeken vinden we terug in de Bijbel?
1.2.3.1)De joodse ‘bijbel’ of Tenach?
Het christendom is geworteld in het jodendom. → jezus was een jood.
De joodse bijbel krijgt de naam → Tenach
1.2.3.2) De christelijke bijbel
De christelijke bijbel is gebaseerd op de Tenach.
Er zijn 2 belangrijke verschillen tussen de Tenach en het Oude testament:
- Ze hebben een andere volgorde
o O.T:
▪ wet (of Thora)
▪ Historische boeken
▪ Dichterlijke boeken
▪ Profeten (Nebiim)
- O.T. Bevat meer boeken (de deuterocanonieke boeken)
Het nieuwe Testament bestaat uit:
- De vier evangeliën
- De handelingen van de apostelen
- De brieven
- De Apocalyps of openbaring
→ Logische opeenvolging in de christelijke bijbel:
→ Van het ontstaan van de aarde (Genesis), over
de geschiedenis van de mens tot en met het
einde van de wereld (Apocalyps)
1.3) Hoe zoeken we op in de bijbel
- Inhoudstafel
- Afkortingen bovenaan
- Tekstaanduidingen van hoofdstukken en verzen
- Soms: voetnoten of eindnoten
De bijbel wordt opgedeeld in twee grote delen:
- Het oude testament
- Het nieuwe testament
2
,Referenties naar Bijbelverhalen bestaat uit afkortingen:
- Het B-H-V-verhaal = Boek - Hoofdstuk - Vers
Hoe zoek je iets op in de bijbel:
→ Opzoeken in fysieke exemplaren van de Bijbel:
- Inhoudstafel
- Afkortingen bovenaan
- Tekstaanduidingen van hoofdstukken en verzen
- Soms: voetnoten of eindnoten
2) Een geloofsboek
2.1) Een complex boek
- Het is een gegroeid boek
→ 1 één keer geschreven
- Een veelheid aan tekst
- Een culturele kloof
- Een chronologische kloof
- Geschreven in verschillende talen
2.2) Een boek met een geloofsboodschap
Het is een neerschrijven van de ervaringen van mensen met God.
De bijbel is een:
- Venster naar het verleden
- Een spiegel voor het heden
- Een schilderij van de toekomst
🡺 Het is een voortdurende
wisselwerking tussen toen, nu en straks
2.3) Hoe komen we op het spoor van de boodschap?
2.3.1) Via de historische context
Bijbelverhalen mogen we niet letterlijk nemen maar WEL de boodschap achterhalen.
Bij de interpretatie van Bijbelverhalen houden we rekening met de historische context:
- Waarover het verhaal iets vertelt
- Waarin de auteur leefde
2.3.2) Via de bedoeling van de auteur
Ons de vraag stellen wat de auteur aan zijn lezers wou zeggen.
2.3.3) Via Bijbelse en buiten Bijbelse bronnen
Is een hulpmiddel bij het achterhalen van de historische context en de bedoeling van de auteur.
🡺 !!! Er is een onderscheid tussen de Bijbelse geschiedenis en de algemene geschiedenis!
3
, 2.4) Hoe lezen we de bijbel?
2.4.1) Met de bijbelbril!
Het belang van een diepgaande vraagstelling!
- Observatievragen
- Interpretatievragen
→ Vragen naar de
boodschap/inhoud
→ Interpretatievragen naar de
leefwereld van de kleuters
Rijk de kinderen een bijbelbril aan (dat is niet
gemakkelijk):
- Maak hen bewust van het feit dat de Bijbelverhalen een geloofsverhaal is. Je gaat op zoek naar de
achterliggende boodschap
- Maak hen bewust van het feit dat getallen, plaatsen en namen er niet altijd zomaar staan. Ze hebben vaak
een betekenis is het verhaal
- Leer kinderen zoeken naar wat het verhaal ons wil vertellen
- Maak kinderen duidelijk dat de verhalen veel later zijn geschreven dan dat ze gebeurden
- Maak kinderen duidelijk dat de schrijvers van de verhalen uit het Nieuwe testament vanuit het
verrijzenisgeloof dingen wilden verkondigen, en dat ze niet geïnteresseerd waren in het feit of dingen
werkelijk zo gebeurd waren
2.4.2) Rekening houdend met het literair genre van een tekst
De bijbel bevat een veelheid aan literair genre van een tekst.
- N.T (Nieuwe Testament):
o Roepingsverhalen
o Genezingsverhalen
o Dodenopwekkingen
o Natuurwonderen
o Parabels
o Geboorteverhalen
De wonderverhalen:
- Dodenopwekking
- Genezingsverhalen
- Dodenopwekking
2.4.3) Via leessleutels
Leessleutels
→ Woorden en zinnen uit de tekst die je op het spoor zetten om de
betekenis te achterhalen
- Getallen hebben vaak een bijzondere betekenis
- Er zijn vaak terugkerende motieven. Begrippen hebben vaak
een dubbele betekenis. Water is niet zomaar water, maar een teken van de dood, en soms een teken van
leven of reiniging
- De namen van de personen zeggen iets over wie die personen zijn of wat ze moeten doen
- Gelijkvormigheid van namen zet ons op weg om de betekenis van de Bijbelverhalen te achterhalen
- Historische leessleutels
4
