Samenvatting Voortplanting

Basisstof‌‌1:‌‌Jongens‌‌en‌‌meisjes‌ ‌
*‌ p ‌ rimaire‌‌geslachtskenmerken‌‌‌→‌‌vanaf‌‌geboorte‌‌te‌‌zien‌ ‌
*‌ s ‌ ecundaire‌‌geslachtskenmerken‌‌‌→‌‌ontwikkelen‌‌vanaf‌‌puberteit‌ ‌
*‌ ‌organismen‌‌krijgen‌‌jongen‌‌door‌‌geslachtelijke‌‌voortplanting,‌‌hiervoor‌‌heb‌‌je‌‌dus‌‌een‌‌mannetje‌‌ ‌
‌en‌‌een‌‌vrouwtje‌‌nodig.‌ ‌‌
*‌ ‌Er‌‌zijn‌‌2‌‌soorten‌s
‌ exuele‌‌selectie‌‌‌waarbij‌‌een‌‌vrouwtje‌‌een‌‌mannetje‌‌krijgt‌‌om‌‌zich‌‌mee‌‌voort‌‌te‌‌ ‌
‌planten;‌ ‌
● intraseksuele‌‌selectie‌‌→‌‌concurrentie‌‌tussen‌‌mannetjesdieren,‌‌winnaar‌‌krijgt‌‌
vrouwtje‌ ‌
● interseksuele‌‌selectie‌‌→‌‌vrouwtjesdier‌‌kiest‌‌mannetje‌ ‌op‌‌grond‌‌van‌‌kenmerken‌‌
en‌‌versierkunsten‌ ‌
‌
*‌ ‌veel‌‌diersoorten‌‌versieren‌‌hun‌‌partner‌‌(interseksuele‌‌selectie)‌ ‌
*‌ ‌het‌‌versieren‌‌volgens‌‌een‌‌vast‌‌ritueel‌‌→‌b
‌ alts‌ ‌
‌
‌
Basisstof‌‌2:‌‌Geslachtelijke‌‌en‌‌ongeslachtelijke‌‌voortplanting‌ ‌
*‌ ‌je‌‌weet:‌‌tijdens‌‌S-fase‌‌wordt‌‌DNA‌‌gekopieerd,‌‌tijdens‌‌mitose‌‌krijgt‌‌iedere‌‌dochtercel‌‌één‌‌van‌‌de‌‌ ‌
‌DNA-ketens,‌‌origineel‌‌of‌‌kopie‌ ‌
*‌ ‌DNA‌‌van‌‌chromosoom‌‌bevat‌‌info‌‌voor‌‌maken‌‌van‌‌eiwitten,‌‌tijdens‌‌replicatie‌‌→‌‌ontstaan‌‌ ‌
‌regelmatig‌‌veranderingen‌‌→‌m ‌ utatie‌ ‌
*‌ ‌bacteriën‌‌reproduceren‌‌door‌‌celdeling,‌‌voor‌‌deze‌‌deling:‌‌DNA-replicatie.‌ ‌ ‌
*‌ ‌bacteriën‌‌kunnen‌‌heel‌‌snel‌‌delen,‌‌en‌‌door‌‌verschillen‌‌in‌‌dochtercellen‌‌(mutaties)‌‌kunnen‌‌er‌‌snel‌‌ ‌
‌nieuwe‌‌soorten‌‌bacteriën‌‌ontstaan‌ ‌
‌
*‌ ‌veel‌‌prokaryoten‌‌planten‌‌zich‌‌voort‌‌door‌‌in‌‌tweeën‌‌te‌‌splitsen,‌‌ook‌‌veel‌‌schimmels,‌‌bacteriën,‌‌ ‌
‌planten‌‌en‌‌dieren‌‌kunnen‌‌dit.‌ ‌
*‌ ‌om‌‌de‌‌populatie‌‌gelijk‌‌te‌‌houden‌‌met‌‌geslachtelijke‌‌voortplanting,‌‌moet‌‌elk‌‌vrouwtje‌‌2‌‌ ‌
‌nakomelingen‌‌krijgen‌‌die‌‌weer‌‌kunnen‌‌voortplanten‌ ‌
*‌ ‌als‌‌bij‌‌ongeslachtelijke‌‌voortplanting‌‌elk‌‌organisme‌‌2‌‌nakomelingen‌‌zou‌‌krijgen,‌‌verdubbelt‌‌de‌‌ ‌
‌populatie,‌‌dit‌‌kan‌‌negatief‌‌zijn.‌ ‌
‌
*‌ ‌eicellen‌‌en‌‌zaadcellen‌‌→‌v ‌ oortplantingscellen‌→
‌ ‌g
‌ eslachtscellen‌‌/‌‌gameten‌ ‌
*‌ ‌tijdens‌‌de‌‌bevruchting‌‌verdubbelt‌‌het‌‌aantal‌‌chromosomen,‌‌cellen‌‌die‌‌na‌ ‌de‌‌bevruchting‌‌ontstaan‌‌ ‌
‌bevatten‌‌daarom‌‌ieder‌‌chromosoom‌‌dubbel‌ ‌
*‌ ‌bij‌‌ongeslachtelijke‌‌voortplanting‌‌hoeven‌‌geen‌g ‌ ameten‌‌‌gevormd‌‌te‌‌worden,‌‌omdat‌‌er‌‌toch‌‌maar‌‌van‌‌ ‌
‌1‌‌cel‌‌het‌‌aantal‌‌chromosomen‌‌doorgegeven‌‌wordt‌ ‌
‌
‌
*‌ ‌kleine‌‌verschillen‌‌in‌‌DNA‌‌voor‌‌mutaties‌‌worden‌‌bij‌‌ongeslachtelijke‌‌voortplanting‌‌direct‌‌doorgegeven,‌‌ ‌
‌bij‌‌geslachtelijke‌‌niet‌‌altijd;‌ ‌
*‌ ‌bij‌‌geslachtelijke,‌‌cel‌‌van‌‌één‌‌individu‌‌komt‌‌samen‌‌met‌‌die‌‌van‌‌een‌‌ander,‌ ‌de‌‌chromosomen‌‌ ‌
‌worden‌‌gemengd‌‌→‌r‌ ecombinatie‌ ‌
*‌ ‌door‌‌de‌‌recombinatie‌‌verschillen‌‌DNA‌‌van‌‌ouders‌‌en‌‌kind,‌‌maar‌‌ook‌‌de‌‌nakomelingen‌‌onderlingen‌‌zijn‌‌ ‌
‌niet‌‌exact‌‌hetzelfde‌‌→‌v‌ ariatie‌ ‌
‌

, *‌ ‌nakomelingen‌‌verschillen‌‌van‌‌elkaar,‌‌omstandigheden‌‌waarbij‌‌ze‌‌optimaal‌‌groeien‌‌zijn‌‌ook‌‌anders,‌‌ze‌‌ ‌
‌kunnen‌‌dus‌‌ook‌‌in‌‌verschillende‌‌milieus‌‌overleven‌ ‌
*‌ ‌bij‌‌ongeslachtelijke‌‌zijn‌‌nakomelingen‌‌precies‌‌gelijk‌‌aan‌‌elkaar,‌‌ze‌‌zullen‌‌dus‌‌ook‌‌allemaal‌‌optimaal‌‌ ‌
‌opgroeien‌‌in‌‌dezelfde‌‌omstandigheden‌ ‌
‌
‌
‌
Basisstof‌‌3:‌‌Geslachtscellen‌ ‌
*‌ ‌een‌‌kenmerk‌‌van‌‌geslachtelijke‌‌voortplanting‌‌is‌‌de‌‌versmelting‌‌van‌‌twee‌‌cellen‌‌→‌‌deze‌‌ ‌
‌versmelting‌‌noem‌‌je‌c ‌ elfusie‌ ‌
*‌ ‌hierdoor‌‌komen‌‌ook‌‌beide‌‌kernen‌‌samen‌‌→‌‌de‌‌nieuwe‌‌cel‌‌heeft‌‌informatie‌ ‌van‌‌beide‌‌ ‌
‌cellen‌‌+‌‌dubbel‌‌aantal‌‌chromosomen‌ ‌
‌
*‌ ‌het‌‌aantal‌‌chromosomen‌‌in‌‌cellen‌‌van‌‌organismen‌‌is‌‌constant‌‌en‌‌verandert‌‌niet‌‌door‌‌ ‌
‌geslachtelijke‌‌voortplanting.‌‌ ‌
*‌ ‌Om‌‌dit‌‌constant‌‌te‌‌houden‌‌→‌‌op‌‌een‌‌bepaald‌‌moment‌‌in‌‌levenscyclus,‌r‌ eductie‌‌‌van‌‌ ‌
‌aantal‌‌chromosomen‌ ‌
*‌ ‌tijdens‌‌bevruchting‌‌fuseren‌‌2‌‌cellen‌‌met‌‌beide‌‌één‌‌set‌‌chromosomen.‌ ‌Cel‌‌met‌‌één‌‌set‌‌ ‌
‌noem‌‌je‌‌een‌h ‌ aploïde‌,‌‌cellen‌‌met‌‌dubbele‌‌set:‌d ‌ iploïd‌ ‌
*‌ ‌een‌‌bevruchte‌‌eicel‌‌noem‌‌je‌‌een‌z‌ ygote.‌d ‌ eze‌‌heeft‌‌een‌‌dubbele‌‌set‌
‌
*‌ ‌het‌‌proces‌‌waarbij‌‌het‌‌aantal‌‌chromosomen‌‌wordt‌‌gereduceerd‌‌→‌m ‌ eiose.‌D
‌ it‌‌bestaat‌‌uit‌‌ ‌
‌2‌‌delingen;‌m ‌ eiose‌‌I‌‌en‌m ‌ eiose‌‌II‌ ‌
*‌ ‌door‌‌meiose‌‌I‌‌ontstaan‌‌uit‌‌1‌‌dipl.‌‌cel‌‌2‌‌hapl.‌‌cellen,‌‌door‌‌meiose‌‌II‌‌ontstaan‌‌uit‌‌deze‌‌2‌‌ ‌
‌hapl.‌‌cellen‌‌4‌‌hapl.‌‌cellen.‌ ‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
*‌ ‌bij‌‌veel‌‌organismen‌‌is‌‌er‌‌verschil‌‌tussen‌‌ ‌
‌mannelijk‌‌en‌‌vrouwelijk‌‌geslachtscellen,‌‌de‌‌ ‌
‌menselijke‌e ‌ icel‌‌‌is‌‌bijv.‌‌groter‌‌dan‌z‌ aadcel‌ ‌
*‌ ‌de‌‌zaadcellen‌‌ontstaan‌‌in‌‌de‌t‌ estes‌o ‌ f‌‌ ‌
‌teelballen‌ ‌
*‌ ‌de‌‌vorming‌‌van‌‌zaadcellen‌‌heet‌‌de‌‌ ‌
‌spermatogenese‌ ‌
*‌ ‌(hele‌‌weg‌‌van‌‌de‌‌sperma‌‌naar‌‌buiten‌‌snappen‌‌we‌‌wel‌‌haha)‌ ‌
‌
*‌ ‌eicellen‌‌ontstaan‌‌in‌‌de‌o ‌ varia‌‌‌(e
‌ ierstokken‌)‌‌het‌‌ontstaan‌‌van‌‌eicellen‌ ‌uit‌‌een‌‌ ‌
‌eicelmoedercel‌‌heet‌o ‌ ögenese‌ ‌
*‌ ‌bij‌‌de‌‌geboorte‌‌zitten‌‌in‌‌de‌‌ovaria‌‌heel‌‌veel‌‌cellen‌‌→‌‌ontwikkelen‌‌tot‌‌eicellen‌‌→‌‌deze‌‌ ‌
‌primaire‌‌cellen‌‌zitten‌‌in‌‌beginstadium‌‌meiose‌‌→‌‌zijn‌‌diploïd‌‌→‌‌om‌‌iedere‌‌cel‌‌zit‌‌een‌‌ ‌